Pozasakramentalne możliwości odpuszczenia grzechów lekkich (6 z 12)

Data

I wreszcie dochodzimy do artykułu (3, q. 87 a.3), w którym św. Tomasz konkretnie podaje środki odpuszczania grzechów powszednich:

Artykuł 3

CZY GRZECHY POWSZEDNIE BYWAJĄ. ODPUSZCZONE PRZEZ POKROPIENIE WODĄ ŚWIĘCONĄ, BŁOGOSŁAWIEŃSTWO BISKUPA LUB INNE PRAKTYKI TEGO RODZAJU? (4)

Wydaje się, że grzechy powszednie nie odpuszczają się przez pokropienie wodą święconą, błogosławieństwo biskupa i inne podobne praktyki.

1. Grzechy powszednie, jak to wyżej powiedziano (art.1), nie mogą być odpuszczone bez pokuty. Lecz pokuta, sama ze siebie, wystarcza do ich odpuszczenia. Praktyki więc wyżej wymienione nie sprawiają wcale odpuszczenia grzechów.

Komentarz: Poprzez „pokutę” rozumie się tutaj ogólne nastawienie psychiczne, jak chciał Luter, które czyniłoby wszelką praktykę pokutną czymś zbędnym.

2. Każda z tych praktyk posiada takie samo działanie zarówno odnośnie jednego grzechu powszedniego, jak i wszystkich. Wynikałoby stąd, iż jeśli zostanie w podobny sposób odpuszczony jeden grzech to tym samym i wszystkie inne zostaną odpuszczone. A zatem, jedno uderzenie się w piersi lub jedno pokropienie wodą święconą wystarczyłoby dla uwolnienia od wszystkich grzechów powszednich, co nie wydaje się być dopuszczalne.

Komentarz: Bardzo słuszny zarzut, że jedna praktyka pokutna na wszystkie wydaje się być nastawieniem zbytnio „hurtowo-ryczałtowym”.

3. Grzechy powszednie pociągają za sobą należność jakiejś kary, chociaż tylko doczesnej. Jest bowiem napisane w pierwszym liście do Koryntian, że „Kto na tym fundamencie buduje…, drwa, siano, słomę, będzie zbawiony, wszakże tak jak przez ogień” (2 Kor 3, 12). Otóż, tego rodzaju praktyki, którym przypisuje się zdolność odpuszczenia grzechów powszednich, nie mieszczą w sobie albo żadnej kary lub tylko bardzo małą. Nie są zatem wystarczające dla uzyskania odpuszczenia grzechów powszednich.

Komentarz: Skoro grzech lekki pociąga za sobą karę czasową, za którą pokutujemy za życia lub w czyśćcu, to rzeczą wskazaną byłoby dołączenie do odpuszczenia grzechów jakiejś kary.

Jednakże: Święty Augustyn, mówi w Księdze o Pokucie, że gdy chodzi o grzechy powszednie, to mamy bić się w piersi, mówiąc przy tym: „Odpuść nam, Panie, nasze winy”. Wydaje się więc, że bicie się w piersi i odmówienie Modlitwy Pańskiej powoduje odpuszczenie grzechów powszednich. Tak samo rzecz się ma z innymi praktykami.

Wykład. Jak powiedzieliśmy w artykule poprzednim, odpuszczenie grzechu powszedniego nie wymaga wlania nowej łaski, lecz wystarcza doń akt wypływający z łaski i sprawiający, iż człowiek nienawidzi grzechu powszedniego bądź to w sposób wyraźny, bądź przynajmniej domyślny, jak to się dzieje w każdym gorliwym zwrocie duszy do Boga. W potrójny sposób przyczyny wpływają na odpuszczenie grzechów powszednich. Po pierwsze przez wlanie łaski, ponieważ wlanie to usuwa grzechy powszednie, jak wyżej powiedziano. W ten sposób Eucharystia, ostatnie namaszczenie i w ogóle wszystkie sakramenty Nowego Zakonu, które udzielają łaski, odpuszczają grzechy powszednie. Po drugie przez pobudzanie do aktu obrzydzenia sobie grzechu; w taki to właśnie sposób spowiedź powszechna, uderzenie się w piersi, Modlitwa Pańska wpływają na odpuszczenie grzechów powszednich, ponieważ w Modlitwie Pańskiej prosimy: „Odpuść nam nasze winy”. Wreszcie, przez pobudzenie do jakiegokolwiek aktu czci względem Boga i rzeczy Boskich; w ten sposób działa błogosławieństwo biskupa, pokropienie wodą święconą, wszelkie namaszczenie sakramentalne, modlitwa w Kościele konsekrowanym, oraz różne inne praktyki tego rodzaju przyczyniają się do odpuszczenia grzechów.

Komentarz:

Zatem grzechy powszednie gładzą:

  1. Wszystkie sakramenty, gdyż te powodują wlanie łaski. Zatem i komunia św. gładzi grzechy powszednie i oczywiście spowiedź, gdyż te dwa sakramenty przyjmować można regularnie, inne sakramenty raz lub jak ostatnie namaszczenie więcej niż raz.
  2. Akty obrzydzenia sobie grzechu, jak:
    1. Spowiedź powszechna – Confiteor,
    2. Bicie się w piersi
    3. Ojcze nasz
  3. Akty czci względem Boga i rzeczy Boskich:
    1. Błogosławieństwo biskupa,
    2. Pokropienie wodą święconą
    3. Namaszczenie sakramentalne, chodzi chyba o posługiwanie się sakramentaliami,
    4. Modlitwa w kościele konsekrowanym
    5. Różne inne praktyki

Jak widać kategoria (3) jest kategorią otwartą i pod 3.5. „różne inne praktyki” podpada: odmówienie psalmu 50 Miserere, odmówienie psalmów pokutnych, pielgrzymka, modlitwy uznane przez Kościół jak litanie etc. Biskup Müller wymienia w tym kontekście w ogóle sakramentalia, jak błogosławione palmy, czy popiół oraz szeroką kategorię pt. „etc.”. Te ostatnie jednak nie działają jak sakrament ex opere operato, ale ex opere operantis na mocy wiary i skruchy wierzącego, który środkami i modlitwami Kościoła uprasza od Boga łaskę i odpuszczenie grzechów powszednich. Grzechy powszednie znoszą także uczynki wypływające z „ducha pokutnego” (ex affectu poenitentiae) takie jak modlitwa, post, jałmużna lub inne uczynki pokutne.[1]

Ad 1. Wszystkie te praktyki sprawiają odpuszczenie grzechów powszednich z tego względu, że skłaniają duszę do aktu pokuty, zasadzającym się na domyślnym lub wyraźnym znienawidzeniu grzechów.

Ad 2. Wszystkie te praktyki, brane same w sobie, przyczyniają się do odpuszczenia wszystkich grzechów powszednich. Może jednak temu odpuszczeniu niektórych grzechów stanie na przeszkodzie aktualne przywiązanie do nich, jak także skuteczność chrztu może udaremnić brak należytego usposobienia.

Ad 3. Praktyki wyżej wspomniane usuwają wprawdzie grzechy powszednie co do winy, bądź to na mocy jakiegoś uświęcenia, bądź to mocą miłości, do której pobudzają. Jednakże, nie każda z nich zawsze usuwa całkowicie powinność kary. Gdyby bowiem tak było, to każdy, kto nie ma grzechu śmiertelnego, mógłby od razu dostać się do nieba, za pokropieniem wodą święconą. W podobnych zatem wypadkach powinność kary bywa odpuszczona proporcjonalnie do gorliwego zwrotu ku Bogu, do której powyższe praktyki pobudzają, raz więcej raz mniej.

Komentarz: Zatem odpuszczenie kary doczesnej jest wprost proporcjonalne do gorliwego zwrócenia się do Boga, bo przejawiać się może w konkretnych aktach pokutnych, jak np. psalmy pokutne na kolanach.

[wpedon id=”24285″ align=”left”]


[1] Müller, Theologia moralis, Vol. III, Wien 1896, 253-254.

Nasze subskrypcje

Miesięczna

Indywidualna

29,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Roczna

Indywidualna

299 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subkskrybuj

Rodzinna miesięczna

Do 6 osób

49,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Do 6 osób

499 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Przelewem za 3 Miesiące

Indywidualna

90,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 6 Miesiący

Indywidualna

180,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj

Więcej
wpisów

pl_PLPolski
×
×

Koszyk

%d bloggers like this: