Tradycja i Wiara

Św. Tomasz o Mszy Św. (5.4 z 6). Czynności przy Mszy Św.

Posłuchaj
Oceń post

Summ. theol., III q. 83 a. 5 resp. ad.3

Poniższe argumenty przedstawione są na zarzut:

3. W sakramentach Kościoła należy unikać powtarzania się. Więc kapłan niepotrzebnie powtarza znaki krzyża nad sakramentem Eucharystii.

Ad 3. Przez znaki krzyża kapłan odprawiający Mszę św. uwydatnia Mękę Chrystusa zakończoną na krzyżu. W Męce tej można wyróżnić, jak gdyby stopnie. Po pierwsze – Chrystus został wydany przez Boga, Judasza i Żydów, Moment ten zostaje oznaczony przez trzykrotny znak krzyża podczas wymawiania słów: ,,Te dary, te daniny, te święte ofiary nieskalane (hæc donahæc múnerahæc sancta sacrifícia illibáta)”.[1]

Komentarz: Św. Tomasz nie tylko tłumaczy znaczenie znaków krzyża wykonywanych podczas liturgii, ale ukazuje ich wszystkie płaszczyzny i odsłony. Warstwa po warstwie przedzieramy się przed tajemnice Chrystusa do tajemnic Chrystusa. Pierwsza warstwa to trzykrotne wydanie/przekazanie/powierzenie (traditio) Chrystusa: przez Boga, Judasza i Żydów. Chociaż dwoje ostatnich myślało, że działa samodzielnie, wypełniało mimo wszystko odwieczny plan Boga.

Po drugie, Chrystus został sprzedany (venditio). Sprzedany: kapłanom, uczonym w Piśmie i faryzeuszom. Oznaczają to dalsze trzy znaki krzyża przy słowach: „pobłogosławić, przyjąć, zatwierdzić (benedictam, adscriptam, ratam)”. Mogą one również wskazywać na cenę sprzedaży, wynoszącą trzydzieści srebrników.[2] Dołącza się do tego dwukrotne przeżegnanie na oznaczenie Judasza sprzedawczyka i Jezusa sprzedanego. Mówi się przy tym słowa: „aby się nam stały Ciałem i Krwią (ut nobis corpus et sanguis)…”.

Komentarz: I znowu spotykamy się z symboliką liczby 3, którą św. Augustyn nazywał vestigium Dei – śladem Boga twierdząc, że wszystko na świecie zorganizowane jest trojako na cześć Trójcy Św. Po traditio Chrystusa nadchodzi jego venditio, to jest sprzedanie, a krzyże oznaczają zarówno sprzedającego jak i sprzedanego.

Po trzecie, znaki te oznaczają zapowiedź Męki Chrystusa w czasie Ostatniej Wieczerzy. W związku z tym mamy na trzecim etapie dwa znaki krzyża: jeden przy konsekracji Ciała, drugi przy konsekracji Krwi, którym każdorazowo towarzyszy wyraz: „błogosławił (benedixit)”.

Komentarz: Zatem liturgia Mszy Św. odzwierciedla na symbolicznej płaszczyźnie także chronologię Męki Chrystusa.

Po czwarte zaś – była sama Męka Chrystusa. Aby uzmysłowić pięć ran Chrystusa, wykonuje się w czwartej grupie znaków znak krzyża powtórzony pięciokrotnie, przy wygłoszeniu słów: „Ofiarę czystą, ofiarę świętą, ofiarę niepokalaną, Chleb święty żywota wiecznego i Kielich wiekuistego zbawienia (hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam, panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae)”.[3]

Komentarz: Zatem Pięć Ran Chrystusa także jest upamiętnianych w liturgii, skoro ofiarowany jest podczas niej Chrystus te Pięć Ran noszący.

Po piąte, przez trzykrotne przeżegnanie przy słowach: „przyjmować będziemy Ciało i Krew…, abyśmy otrzymali pełnię błogosławieństwa (corpus et sanguinem sumpserimus, omni benedictione et cetera)…” oznaczamy przybicie Jezusa do krzyża, przelanie Jego Krwi oraz owoce Jego Męki.

Komentarz: W sumie nic dziwnego, że podczas konsekracji występuje tyle znaków krzyża, skoro „akcja liturgiczna” staje się coraz bardziej zagęszczona i święta.

Po szóste, mamy tu przedstawienie trzykrotnej modlitwy Chrystusa na krzyżu: Jednej – za prześladowców, kiedy Chrystus wypowiada słowa (Łk 23, 34): „Ojcze, odpuść im”; drugiej- o wybawienie z śmierci, kiedy woła (Mt 27, 46): „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?” (Łk 23, 46); trzecia dotyczy osiągnięcia chwały. Chrystus wypowiada ją słowami: „Ojcze, w ręce Twoje powierzam ducha mojego”. Zostało to oznaczone trzykrotnym znakiem krzyża przy słowach: „uświęcasz, ożywiasz, błogosławisz (sanctificas, vivificas, benedicis)”.

Komentarz: Skoro Msza Św. jest upamiętnieniem i to rzeczywistym Ofiary Chrystusa, to nic dziwnego, że każdy szczegół tejże Ofiary jest dostrzegany i obchodzony.

Siódma grupa znaków krzyża przedstawia trzy godziny konania na krzyżu, mianowicie czas od godziny dwunastej w południe do trzeciej po południu. Trzy znaki krzyża czynimy przy słowach: „Przez Niego, i z Nim, i w Nim (per ipsum, et cum ipso, et in ipso)”.

Komentarz: Mamy zatem także grupę znaków upamiętniających konanie Chrystusa.

Ósma – przedstawia oddzielenie duszy od ciała. Czyni to przez dwa następne znaki wykonane poza kielichem.

Komentarz: Zatem oddzielna konsekracja chleba i wina dzieje się na znak oddzielenia duszy od ciała Chrystusa.

Dziewiąta zaś – przedstawia zmartwychwstanie trzeciego dnia, Wykonuje się przy tym znak krzyża trzykrotnie przy słowach: „Pokój Pański niech zawsze będzie z wami (pax domini sit semper vobiscum)”.

Komentarz: Mamy więc i trzykrotny krzyż Zmartwychwstania.

Można wszakże powiedzieć w sposób bardziej zwięzły, że konsekracja eucharystyczna i przyjęcie Ofiary oraz jej owocność płynie z mocy Chrystusowego krzyża. Toteż przy każdej wzmiance o jednym z wyżej przytoczonych momentów kapłan wykonuje znak krzyża.

Komentarz: Powyższy tekst można sobie wydrukować i czytać jako rozważenie podczas każdej Mszy Trydenckiej, która mieści w sobie taką głębię, której nie wyczerpie nawet symbolika przekazana przez Akwinatę. Nic dziwnego, że księża chcą tchnąć w Novus Ordo coś, czego ryt ten jest pozbawiony: świętości, misterium, namaszczenia. Stąd te wszystkie pomysły z tańcami, flagami i proszeniem dzieci do mikrofonu, bo sami się nudzą i nie wiedzą, o co chodzi, więc pragną dać przynajmniej dobre przedstawienie. Tymczasem „tekst” w Tridentinie jest dużo lepszy, tak że nie potrzebuje ani reżyserii, ani udziwnień. Wystarczy grać to, co jest w nutach.


[1] {W ostatnim formularzu mszalnym większość znaków krzyża wymienionych przez św. Tomasza pominięto. Wspomniany tu znak został zachowany w modlitwie eucharystycznej dla uwypuklenia łączności między ofiarą ludu Bożego a Ofiarą Chrystusa.}

[2] {Trzydzieści srebrników – cena niewolnika ustalona przez Stare Prawo (Biblia Tysiąclecia s. 1252).}

[3] {Obecnie po przeistoczeniu nie wykonuje się nad Eucharystią żadnych znaków krzyża. Odpadły też znaki krzyża wykonywane dawniej hostią i kielichem (10).}

Translate

Reklama

Ostatnie wpisy

Komentarze

Najnowsze komentarze

Popularne

Demony kpią z Trójcy Świętej, bo się jej boją lub znowu o liturgii
Ofiara Kalwarii czy „Braterska uczta” lub kiedy Msza jest ważna?
Ponowne święcenia kapłańskie ks. Jacka Bałemby SDB. Kapłaństwo jako takie (1 z 4)
Bractwo św. Piusa X: nadużycia seksualne w Afryce, ks. Stehlin doprowadzał chłopców
„Dzieje grzechu” lub o tym, że Bractwo św. Piusa X nie jest ratunkiem Kościoła (18 z 22).
Objawienia prywatne o. Rodrigue lub ponownie o tym, czy Ann Barnhardt jest opętana?

Archiwa

Hierarchicznie
Chronologicznie

Podziel się

Reklama

Nasze Produkty

Datki

Darowizna przez Paypal

Chcesz pomóc przez Paypal? Wybierz dowolną kwotę. Dobroczyńców zapewniamy o modlitwie. Bóg zapłać!

20,00 PLN

Możliwość komentowania dla zalogowanych użytkowników.

Miesięczna

Indywidualna

29,90 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Roczna

Indywidualna

299 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subkskrybuj

Rodzinna miesięczna

Do 6 osób

49,90 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Do 6 osób

499 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Przelewem

Przelewem za 3 Miesiące

Indywidualna

90,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 6 Miesiący

Indywidualna

180,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 12 Miesięcy

Indywidualna

330,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

You cannot copy content of this page

pl_PLPolski
Tradycja i Wiara