Św. Tomasz o Mszy Św. (4.1 z 6). Msza jako rama sakramentu.

Data

Summ. theol., III q. 83

Ponieważ św. Tomasz omawia w tym długim artykule poszczególne ryty Mszy Św., dlatego postanowiliśmy podzielić go na kilka części i niektóre jego fragmenty opatrzeć komentarzem.

Artykuł 4

CZY RAMY TEGO SAKRAMENTU STANOWIĄ WŁAŚCIWIE DOBRANE I UŁOŻONE SŁOWA?

Na pozór nie, skoro: 1.Sakrament ten zgodnie ze stwierdzeniem Ambrożego (de Sacrament. (PL 16, 440)) jest konsekrowany słowami Chrystusa. Więc nie należało dawać tu innych słów poza Chrystusowymi.

Komentarz: Paradoksalnie powyższy zarzut powtarza Luter, który w św. Tomaszu oczytany nie był. Luter twierdzi, że należy sam sakrament oddzielić od Mszy i wyeliminować z niej wszystko, co do samego sakramentu nie należy. Później postulat ten przejęli janseniści, a w życie wprowadził go niestety Novus Ordo tworząc zupełnie inną liturgię i mszalną i eucharystyczną.

2. Słowa i czyny Chrystusa poznajemy za pośrednictwem Ewangelii. Lecz niektórych momentów, do tyczących konsekracji, Ewangelia nie przekazała. Nie spotykamy w niej wzmianki, że Chrystus ustanawiając sakrament Eucharystii wzniósł oczy ku niebu. Tak samo czytamy w Ewangelii słowa wypowiedziane przez Chrystusa: „Bierzcie i jedzcie” (Mt 26, 26), ale po nich nie ma słowa „wszyscy”, podczas gdy przy celebrowaniu tego sakramentu są wygłaszane słowa: „Wzniósłszy w niebo oczy”, a dalej: „Bierzcie i pożywajcie z tego wszyscy”. Nie jest więc stosowne to, że podczas celebrowania omawianego sakramentu są wygłaszane tego rodzaju słowa.

Komentarz: I kolejny popularny zarzut. Msza, szczególnie Trydencka, jest „niebiblijna”, bo w liturgii znajdujemy czynności nieopisane w Ewangeliach.

3. Zbawienie wszystkich wiernych jest celem, ku któremu zmierzają wszystkie sakramenty. Lecz przy pozostałych sakramentach nie odmawia się modlitwy powszechnej o zbawienie wszystkich wiernych, także i zmarłych. A zatem niestosowne jest odmawianie jej w sakramencie Eucharystii.

Komentarz: I rzeczywiście w innych sakramentach udziału ludu nie ma, chociaż reformatorzy posoborowi zaczęli i do nich wprowadzać elementy „ludowe”.

4. Nazwa „sakrament wiary” dotyczy specjalnie sakramentu chrztu (q. 66, 1 ad 1.). Więc wszystko to, co pozostaje w związku z nauką wiary, należy przekazywać raczej przy udzielaniu chrztu, niż przy celebrowaniu Eucharystii. Odnosi się to do nauki apostołów i ewangelistów.

Komentarz: Ale i temu posoborowie chciało zapobiec wprowadzając do celebracji innych sakramentów „elementy katechetyczne”, gdzie ksiądz zagaja i …trzy po trzy.

5. Pobożność wiernych powinna towarzyszyć realizacji każdego sakramentu, więc w Eucharystii nie trzeba bardziej przynaglać wiernych do pobożności, niż w sakramentach pozostałych, zachęcać ich przez doksologie i przez wezwania takie, jak ,,w górę serca”.

Komentarz: Trudno uwierzyć, że ten zarzut pojawił się przed św. Tomaszem, gdyż to właśnie posoborowie określiło pobożność wiernych właściwym wehikułem sakramentów, którzy mają „przyjąć je z wiarą”.

6. Sługą sakramentu Eucharystii, jak wiemy (q. 82, 1), jest kapłan. Więc wszystko, co jest wygłaszane przy sprawowaniu tego sakramentu, powinno być wygłoszone przez kapłana, a nie tak, że niektóre partie recytują ministranci, niektóre zaś – chór.

7. Sakrament Eucharystii jest realizowany mocą Bożą niezawodnie. Zbyteczna jest przeto prośba kapłana zawarta w słowach (Mszał): „Zechciej, o Boże, te dary ofiarne pod każdym względem” (quam oblationem tu, Deus, in omnibus) itd.

8. Ofiara Nowego Prawa nieporównanie przewyższa ofiary składane przez Patriarchów. Więc prośba zanoszona przez kapłana, by ona została przyjęta tak, jak ofiary Abla, Abrahama i Melchizedeka, jest nie na miejscu.

Komentarz: Na temat tego „automatyzmu liturgicznego” była już mowa. To nie kapłan sprawia świętość, ale Bóg, którego kapłan o przyjęcie ofiary prosi.

9. Wiemy (q. 75, 2), że Ciało Chrystusa nie zaczęło istnieć w sakramencie Eucharystii przez zmianę miejsca w przestrzeni. Nie przestaje też w nim istnieć przez zmianę miejsca. Więc prośba kapłana: „Rozkaż, niech ręce Twego anioła świętego zaniosą tę Ofiarę na Twój ołtarz w górze” (iube haec perferri per manus sancti Angeli tui in sublime altare tuum) nie ma sensu[1].

Komentarz: Bardzo ciekawy zarzut dotyczący wszechobecności (ubiquitas) Chrystusa jako Boga. W tym fałszywym założeniu przedstawionym powyżej zakłada się, że Chrystusa w niebie ubywa, a po Przeistoczeniu jest to przenoszony w przestrzeni. Św. Tomasz zbija ten argument w dalszej części niniejszej kwestii.

A jednak czytamy w Dekrecie (Fr 1, 1306): „Jakub, brat Pana co do ciała, oraz Bazyli, biskup Cezarei, przekazali wiadomość o tym, jak odprawiać Mszę Św.” Z ich wypowiedzi wynika, że powyższe szczegóły mają swoje uzasadnienie.

Komentarz: Zatem celebrę Mszy Św. przekazał św. Jakub brat Pański i pierwszy biskup Jerozolimy. I nie podobało się!

  [wpedon id=”24285″ align=”left”]


[1] {Słownik Języka Polskiego wymienia 6 zasadniczych znaczeń wyrazu „ofiara”. W nomenklaturze kultowej wyraz „ofiara” oznacza dar składany bóstwu. Między darem składanym personifikacji przyrody w jej różnych przejawach a darem składanym na uczczenie i przebłaganie jedynego Stwórcy i władcy świata istnieje zasadnicza różnica. Ofiary przewidziane przez Stare Prawo, podobnie jak te, które przewiduje lub relacjonuje Prawo Nowe, mają na celu przebłaganie i uwielbienie jedynego Boga, przy czym wartość absolutną ma tylko Ofiara Chrystusa, uwieńczona śmiercią na krzyżu. Wszystkie inne ofiary mają wartość względną, mierzoną ich związkiem z tą Ofiarą zasadniczą. Klamrą spinającą ofiary Patriarchów Starego Prawa z Ofiarą Chrystusa jest ich prekursorski charakter, oznaczony przez biblistów nazwą „typ” (zob. /3/). Zewnętrzny kształt mszy św. tłumaczy się faktem, że liturgia pierwotnego Kościoła nawiązywała do liturgii Starotestamentowej. Rozwój tej liturgii dokonuje się na bazie nabożeństw synagogalnych, przy oddziaływaniu środowisk, w których chrześcijaństwo zapuściło korzenie. Do ostatnich czasów obserwujemy ścieranie się poglądów na temat rozumienia istoty związku istniejącego między mszą św. a Ofiarą Chrystusa. Syntetyczne ujęcie tego problemu odzwierciedlają świeżo wprowadzone formularze modlitwy eucharystycznej (10; PEB II s. 180; 33 ss. 8-10, 17-21, 29-47, 69, 73, 85-94; Grześkowiak J. w: AK 64/1972/2 ss. 315-326: Maritain J. w: NV 43/1968/1 ss. 2-31; Sonya A. Quitslund w: NRT ss. 1093-1096; 83 ss. 259-261).}

Nasze subskrypcje

Miesięczna

Indywidualna

29,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Roczna

Indywidualna

299 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subkskrybuj

Rodzinna miesięczna

Do 6 osób

49,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Do 6 osób

499 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Przelewem za 3 Miesiące

Indywidualna

90,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 6 Miesiący

Indywidualna

180,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj

Więcej
wpisów

error: Content is protected !!
pl_PLPolski
×
×

Koszyk

%d bloggers like this: