Tradycja i Wiara

Nasze Subskrypcje - Tanio jak nigdy

Miesięczna online

19,90 zł

3 dni próby gratis
Subskrybuj

Roczna online

199 zł

7 dni próby gratis
Subskrybuj

3 miesiące przelewem

60 zł

Przelewem z góry
Subskrybuj

6 miesięcy przelewem

120 zł

Przelewem z góry
Subskrybuj

12 miesięcy przelewem

240 zł

Przelewem z góry
Subskrybuj

Rodzinna miesięczna

Online do 6 osób

29,90 zł

3 dni próby gratis
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Online do 6 osób

349 zł

7 dni próby gratis
Subskrybuj

Stopnie pewności teologicznej lub notae theologicae. (3 z 4) Stopnie pewności doktrynalnej.

Posłuchaj
5/5 - (1 głosy)

Friedrich_Overbeck_001

Stopnie pewności dogmatycznej

Po ustaleniu, czym stopnie pewności dogmatycznej nie są, a nie są posoborową „hierarchą prawd“, przejdziemy do ukazania tego, czym są. Są one, jak ujmuje to dogmatyka Diekampa-Jüssena,

„określeniem miary jasności i pewności, za pomocą której prawda objawiona została wypowiedziana i przedłożona przez Urząd Nauczycielski Kościoła”. [1]

Mówiąc prościej, czy to, „że Pan Jezus Faustynie w objawieniach powiedział” lub „Jan Paweł II na pielgrzymce do ojczyzny wygłosił” jest równie ważne niż postanowienia np. Soboru Trydenckiego lub nawet ważniejsze, bo nasze polskie. Otóż, co już stwierdzamy na wstępie, nie jest. I nie jest to nasze prywatne zdanie, ale tak stanowi teologia katolicka. I dlatego komentarz naszej czytelniczki, który w pełni „zasłużył” na jego pełne przytoczenie:

„A jeśli ktoś nie zgadza się z teologią ciała JP II proponuję wizytę u seksuologa, chyba jakaś terapia jest wskazana.”[2]

jest głęboko błędny, gdyż:

  1. twierdzenia papieży są o tyle wiążące, o ile rekapitulują one dotychczasowe Magisterium,
  2. inaczej są one jedynie ich prywatnymi poglądami, jak nieszczęsna „Teologia ciała” Jana Pawła II,
  3. a seksuologia nie ma tutaj nic do rzeczy, bo to inna dziedzina, droga Pani.

Naukę o pewności twierdzeń teologicznych przedstawimy za wpisem The Church’s Theological Notes or Qualifications[3] będącym streszczeniem książki On the Value of Theological Notes and the Criteria for Discerning Them by Father Sixtus Cartechini S.J. (Rome, 1951), to jest „O wartości not teologicznych oraz o kryteriach ich rozróżniania”, pracy napisanej po łacinie dla audytorów, czyli cenzorów różnych przedsoborowych Kongregacji Rzymskich, więc bardziej katolicko już naprawdę nie można.[4] Terminologię polską podamy za artykułem Kwalifikacja teologiczna księdza Tylki.[5] Jak redakcja sprowadzi całego Cartechiniego po łacinie i przeczyta, bo jest tego 141 stron, to może napisze więcej,[6] ale na razie dla cenzorów Rzymskich Kongregacji nie pisze, bo eks-ksiądz Charamsa ma inne zajęcia, a Kongregacja ds Wiary przepuściwszy Amoris laetitia też się nie popisała, więc za bardzo nie ma aż tak szczegółowo dla kogo pisać, kochani czytelnicy w Watykanie.

(a) Kwalifikacja  teologiczna:

Dogmat

Terminy równoznaczne: Dogmat wiary; de fide, de fide Catholica; de fide divina et Catholica.
Wyjaśnienie: Prawda przedstawiona przez Kościół jako objawiona przez Boga.
Przykłady: Niepokalane Poczęcie; wszystkie artykuły wyznania wiary św. Atanazego [Quicumque, symbol anatazjański Red.].
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Herezja
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny popełniony bezpośrednio przeciwko cnocie wiary, a w wypadku, gdyby herezja była głoszona publicznie powodujący automatyczną ekskomunikę oraz wykluczenie z Kościoła.
Uwagi: Dogmat może zostać podany albo w sposób uroczysty przez papieża lub Sobór lub przez Magisterium zwyczajne, jak to miało miejsce z symbolem anatazjańskim, który był przez wieki w użytku liturgicznym, a twierdzenia jemu przeciwne były potępiane.
(b) Kwalifikacja  teologiczna:

Prawda wiary Kościoła

Terminy równoznaczne: De fide ecclesiastica definita
Wyjaśnienie: Prawda nie objawiona bezpośrednio przez Boga, lecz blisko związana z Boskim Objawieniem i nieomylnie przedstawiona przez Magisterium.
Przykłady: Przyjmowanie komunii pod jedną postacią.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Herezja przeciwko wierze Kościoła..
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny popełniony bezpośrednio przeciwko cnocie wiary, a w wypadku, gdyby herezja była głoszona publicznie powodujący automatyczną ekskomunikę oraz wykluczenie z Kościoła.
Uwagi: Dogmatem jest, że nieomylność Kościoła rozciąga się także na prawdy de fide ecclesiastica definita, tak iż ten, kto im przeczy, przeczy pośrednio dogmatom lub wierze Boskiej (fide divina).
(c) Kwalifikacja  teologiczna:

Prawda wiary Boskiej.

Terminy równoznaczne: De fide divina.
Wyjaśnienie: Prawda objawiona przez Boga, ale nie przedstawiona jako taka w sposób pewny przez Kościół.
Przykłady: Chrystus od samego początku swojej działalności publicznej głosił, że jest Mesjaszem.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Błąd  (w wierze) (error in fide).
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny przeciwko wierze, za którym jednak nie następuje utrata członkostwa w Kościele.  Możliwość kary kanonicznej [tj. związanej z prawem kanonicznym Red.].
(d) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie bliskie wiary.

Terminy równoznaczne: Sententia fidei proxima.

Prawda, co do której powszechnie uważa się, iż została objawiona przez Boga.

Wyjaśnienie: Chrystus posiadał wizję uszczęśliwiającą podczas całego swojego ziemskiego życia.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Twierdzenie bliskie błędu (sententia errori proxima).
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny godzący pośrednio w wiarę.
(e) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie teologicznie pewne

(theologice certa).

Terminy równoznaczne: Fakt dogmatyczny; konkluzja teologiczna.
Wyjaśnienie: Prawda logicznie wywodząca się z twierdzeń, z których jedno zostało bosko objawione, natomiast drugie odznacza się pewnością historyczną.
Przykłady: Prawowitość i legalność pontyfikatu Piusa XI.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Błąd (w teologii) (error in theologia)
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny przeciwko wierze.
(f) Kwalifikacja  teologiczna:

Doktryna katolicka

(doctrina catholica)

Terminy równoznaczne: Nauczanie katolickie.
Wyjaśnienie: Prawda autentycznie nauczana przez Magisterium zwyczajne, ale ani objawiona ani wewnętrznie związana z Objawieniem.
Przykłady: Nieważność święceń anglikańskich; ważność chrztu udzielanego przez heretyków lub Żydów.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Twierdzenie lekkomyślne (temeraria)
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny pośrednio przeciwko wierze.
Uwagi: Określenie “doktryna katolicka” odnosi się niekiedy do prawd wyższego rzędu, ale nigdy do niższego rzędu. I niektórych przypadkach cenzura jest ostrzejsza aniżeli cenzura “twierdzenie lekkomyślne” (temeraria).
(g) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie pewne

(certa)

Terminy równoznaczne: Powszechne (communis); teologicznie pewne (theologicae certe).
Wyjaśnienie: Prawda uznawana jednomyślnie przez wszystkie szkoły teologiczne, które wywodzi się z prawdy objawionej, ale za pośrednictwem więcej niż jednego kroku rozumowania.
Przykłady: Prawdziwa i bezpośrednia przyczynowość sakramentów.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Lekkomyślne (temeraria).
Skutki przeczenia: Zwykle grzech śmiertelny zuchwalstwa.
Uwagi: Poważne przyczyny mogą niekiedy usprawiedliwić kogoś od grzechu śmiertelnego, kto dokładnie badał dowody przeciwko temu twierdzeniu; gdyż nie można zupełnie wykluczyć możliwości, iż wszystkie szkoły teologiczne mylą się pod jednym względem, chociaż byłoby to bardzo nietypowe i przeciwne wysoce ważnemu założeniu.
(h) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie do przestrzegania

(tenenda).

 

Terminy równoznaczne:

Ita tenenda, ut contraria sit temeraria (Nauka, którą winno się tak utrzymywać, iż jej przeciwieństwo jest nauką lekkomyślną).
Wyjaśnienie: Twierdzenie potwierdzone w dekretach doktrynalnych Kongregacji Rzymskich.
Przykład: Chrystus nie będzie królował widzialnie na ziemi przez tysiąc lat po pojawieniu się Antychrysta.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Niepewne (incerta)/lekkomyślne (temeraria).
Skutki przeczenia: Grzech śmiertelny nieposłuszeństwa lub być może nieroztropności.
Uwagi: Zewnętrze [tj. publiczne Red.] uznanie tego twierdzenia [tj. Kongregacji Rzymskiej, zatem nie można publicznie się temu sprzeciwiać] jest absolutnie wymagane, a wewnętrze jego uznanie jest zwykle wymagane. Chociaż orzeczenia Kongregacji nie są nieomylne, to posiadają one prawdziwy autorytet w dziedzinie doktryny oraz zabezpieczające prowadzenie przez Ducha Świętego [jako łaskę stanu Red.].
(i) Kwalifikacja  teologiczna:

Powszechne, powszechniejsze

(communis, communior).

Wyjaśnienie: Solidnie uzasadnione lub najlepiej poświadczona opinia teologiczna na temat omawianego zagadnienia.
Przykład: Antychryst nie będzie pochodził z pokolenia Dana.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Brak.
Skutki przeczenia: Brak.
Uwagi: Twierdzenia powszechne (communis) lub powszechniejsze (communior) mogą błądzić i dlatego nie jesteśmy zobowiązani, by za nimi podążać, chociaż roztropność skłania nas do uznania ich jako ogólnego podejścia w teologii. Należy zauważyć, iż twierdzenie powszechniejsze (communior) jest mniej uznane niż powszechne (communis), gdyż to ostatnie zakłada moralną jednomyslność szkół teologicznych [tj. twierdzą to samo innymi słowami Red.]
(j) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie prawdopodobne

(probabilis).

Wyjaśnienie: Opinia teologiczna, która opiera się albo na wewnętrznej zgodności swoich twierdzeń albo na zewnętrznej powadze autorytetu, który ją przedstawia.
Przykład: Judasz przyjął Komunię podczas Ostatniej Wieczerzy. Judasz nie przyjął Komunii podczas Ostatniej Wieczerzy.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Brak.
Skutki przeczenia: Brak.
Uwagi: Lepiej uzasadniona opinia jest bardziej prawdopodobna, ale katolikom wolno przyjmować opinię przeciwną dla jakiejkolwiek dobrej przyczyny.
(k) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie pobożne

(sententia lub opinio pia).

Wyjaśnienie: Nauka, która nie jest teologiczna w ścisłym tego słowa znaczniu, ale dobrze przekazuje pobożność i odczucia wiernych.
Przykład: Matka Boska jest Oblubienicą Ducha Świętego.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Skandaliczne, źle brzmiące, obraźliwe dla uszu wiernych (scandalosa seu male sonans seu offensiva piarum aurium)
Skutki przeczenia: Brak
Uwagi: Katolikowi wolno tak twierdzić, ale nie musi on tego czynić. Należy wystrzegać się twierdzeń przeciwnych, gdyż mogą one gorszyć słabszych w wierze.
 
(l) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie pewne

(sententia tuta)

Wyjaśnienie: Pogląd, który jest źle ugruntowany teologicznie, ale który, przynajmniej w chwili obecnej, nie jest uznawany przez Kościół, za warty potępienia lub ocenzurowania.
Przykład: Scientia media Moliny S.J., czyli jedno z rozwiązań sporu o łaskę.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Brak
Skutki przeczenia: Brak
(m) Kwalifikacja  teologiczna:

Twierdzenie tolerowane

(opinio tolerata)

Wyjaśnienie: Pogląd, który może być całkowicie fałszywy, przynajmniej w chwili obecnej, nie jest uznawany przez Kościół, za warty potępienia lub ocenzurowania.
Przykład: Spoczynek w Duchu Świętym pochodzi od Boga.
Cenzura twierdzenia przeciwnego: Brak
Skutki przeczenia: Brak

Uwzględniając względy praktyczne obowiązywalność notae theologicae wygląda następująco: [7]

Wierzyć pod grzechem jako objawione.

(a)   Dogmat De fide
(b)  Prawda wiary Kościoła De fide ecclesiastica definita
(c)   Prawda wiary Boskiej De fide divina
(d)  Twierdzenie bliskie wiary Sententia fidei proxima

Wierzyć pod grzechem w to, co Kościół do wierzenia podaje.

(e)   Twierdzenie teologicznie pewne Sententia theologice certa
(f)   Doktryna katolicka Doctrina catholica
(g)  Twierdzenie pewne Sententia certa
(h)  Twierdzenie do przestrzegania Sententia tenenda

Nauki, które należy czcić i szanować.

(i)    Powszechne Sententia communis
(g) Twierdzenie teologicznie pewne Sententia theologicae certa
(l) Twierdzenie pobożne Sententia/opinio pia

  Można dyskutować wśród ekspertów.

(i)              Powszechniejsze Sententia communior
(j)    Twierdzenie prawdopodobne Sententia probabilis
     Twierdzenie prawdopodobniejsze Sententia probabilior
(k)  Twierdzenie pewne Sententia tuta
(l)    Twierdzenie tolerowane Opinio tolerata

Również z praktycznego punktu widzenia rzec trzeba, że kwalifikacje od (g) do (l) pojawiają się naprawdę rzadko, przy bardzo intensywnych studiach źródłowych i teologicznych, a dotyczą tematów takich jak np. „jak aniołowie postrzegają czas”. Niestety w dogmatykach posoborowych wyżej wymienione rozróżnienia zostały prawie wszędzie zarzucone, tak iż naprawdę nie wiadomo, o co chodzi i na ile kogoś coś zobowiązuje.

[1] Diekamp-Jüssen, Katholische Dogmatik, Wil: Alverna 2012, 81-82.

[2] https://wobronietradycjiiwiary.com/2016/05/27/teologia-ciala-jana-pawla-ii-prekursorem-amoris-laetitia-wstep-do-krytyki/comment-page-1/#comment-1811

[3] http://www.the-pope.com/theolnotes.html

[4] A nabyć można tutaj: http://www.lulu.com/shop/sixtus-cartechini-sj/de-valore-notarum-theologicarum/paperback/product-6525626.html

[5] http://swiety.krzyz.org/kwalifikacja.htm

[6] Zainteresowanych pogłębieniem tematyki odsyłamy tutaj: http://iteadthomam.blogspot.de/2007/04/fundamental-theology-2-notae-theologic.html http://iteadthomam.blogspot.de/2006/05/notae-theologicae.html http://www.newadvent.org/cathen/03532a.htm

[7] Podajemy za: http://iteadthomam.blogspot.de/2007/04/fundamental-theology-2-notae-theologic.html

Translate

Reklama

Ostatnie wpisy

Komentarze

Popularne

Ks. Arndt - Zestawienie odpustów nieautentycznych: 15 Modlitw św. Brygidy (całość)
Świadectwo: Moje doświadczenie z 15 Modlitwami św. Brygidy
Czy ks. Dariusz Olewiński - Katolicki teolog odpowiada - jest rzeczywiście kapłanem archidiecezji wiedeńskiej?
Ponowne święcenia kapłańskie ks. Jacka Bałemby SDB. Kapłaństwo jako takie (1 z 4)
Czyżby kolejny łańcuszek? 12 "złotych piątków"
Teologia ruchu lub "a teraz przyniosą wiadro"

Archiwa

Hierarchicznie
Chronologicznie

Podziel się

Reklama

Nasze Produkty

Datki

Darowizna przez Paypal

Chcesz pomóc przez Paypal? Wybierz dowolną kwotę. Jeśli możesz, przejmij opłaty Paypal, to więcej do nas dotrze. Dobroczyńców zapewniamy o modlitwie. Bóg zapłać!

20,00 PLN

Możliwość komentowania dla zalogowanych użytkowników.

You cannot copy content of this page

pl_PLPolski
%d bloggers like this: