Ewangelia na święto św. Szczepana.

Mt 23, 34-39 Onego czasu: Mówił Jezus do uczonych w Piśmie i faryzeuszy: «Oto ja posyłam do was proroków i mędrców i uczonych w Piśmie, a wielu z nich zabijecie i ukrzyżujecie, a innych ubiczujecie w synagogach waszych i będziecie ścigali z miasta do miasta, aż spadnie na was krew wszystkich sprawiedliwych, która rozlana jest na ziemi, od krwi sprawiedliwego Abla aż do krwi Zachariasza, syna Barachiaszowego, którego zabiliście między świątynią a ołtarzem. Zaprawdę powiadam wam, spadnie to wszystko na to plemię. O, Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy są do ciebie posłani. Ilekroć chciałem zgromadzić synów twoich, jako kokosz zgromadza pisklęta swe pod skrzydła, a nie chciałoś! Oto zostanie wam dom wasz pusty. Albowiem powiadam wam: nie ujrzycie mnie odtąd, aż powiecie: Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie».

Homilia księdza Jakuba Wujka TJ

Umiejmyż napotem sobie ważyć słowo Boże i posłańce Boże, którzy je nam szczerze opowiadają w powszechnym Kościele, a nie bądźmyż tak niewdzięcznymi, jako byli żydzi, którzy oto proroki i apostoły św. zabijali, krzyżowali, biczowali i prześladowali od miasta do miasta. O czem mamy szeroce w Dziejach Apostolskich. Za czem też przyszła na nie wszystka krew sprawiedliwa, to jest wszystka pomsta krwi sprawiedliwej, która jest wylana, począwszy od krwi Abla sprawiedliwego aż do krwi Zacharjasza syna Barachiaszowego.

A tu by kto spytał: gdy jest napisano, iż dusza, która grzeszy, ta sama umiera, a syn nie będzie nosił złości ojca swego, – jakoż tu Pan Chrystus obiecuje mścić nad tymi żydy wszystkiej onej krwi sprawiedliwej, która jest wylana od początku świata? Na to odpowiadam, iż acz to jest prawda, że każdy odniesie, co czynił dobre lub złe, ale to i prawda, iż Pan Bóg karze złość i nieprawość ojców na synach do trzeciego i czwartego narodu, zwłaszcza gdy synowi nie tylko się nie strzegą złości ojcowskiej, ani jej tylko naśladują, ale ją i przechodzą albo jej dopełniają. Otóż ci żydowie tacy byli, iż nie tylko przewyższali wszystką onę złość przodków swoich, ale prawie dosypali onej miary złości, o której Pan mówił: A wy dopełnijcie miary ojców waszych – że nie tylko proroki i apostoły, ale i Pana wszech proroków i apostołów, Mesjasza swego okrutnie zabili; przetoż nie dziw, że przyszła na nie wszystka pomsta krwi sprawiedliwej, iż je tez Pan Bóg odrzucił na wieki i miasta ich zburzył, i one rozproszył po wszystkim świecie.

Jeszcze spytałby kto, czemu tu Pan Zacharjasza kładzie jakoby za ostatniego, który od żydów był zabit, gdy ten umarł już był przed czterystu laty i po nim bez pochyby żydzie nie jednego proroka zabili? Odpowiada: tego dwie są przedniejsze przyczyny, iż ten Zacharjasz kapłan, syn Jojady, który i Barachiaszem musiał być nazwany, ostatni jest z tych, których w starym zakonie czytamy, że są zabici od żydów. Druga, iż pismo nie wspomina prośby o pomstę do Boga, jedno tych dwu: Abla i Zacharjasza. Abla kiedy mówi: Oto głos krwi brata twego woła do mnie z ziemi, a z Zacharjasza gdy wspomina, że on, umierając, mówił: Niechaj Pan Bóg widzi, a ten niechaj sądzi. A iż tu Pan Chrystus mówi o pomście krwi sprawiedliwej, tedy słusznie tych dwu na plac przywiódł, których krew woła o pomstę Boga.

Potem Pan Chrystus jako ten, który się nie kocha w zatraceniu grzesznych, widząc, że dla nieuleczonej złości i niewdzięczności miasto Jeruzalem pewnie zginać miało, z wielkim żalem opłakuje je temi słowy: O Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroki i kamienujesz te, które posłani są do ciebie, jakoż wiele razy chciałem ja zgromadzić syny twoje, jako kokosz zgromadza dzieci swe pod skrzydła, a tyś nie chciało. Toć jest drugie wielkie, Pańskie dobrodziejstwo, które On żydom wymawia, które też w sobie zamyka wszystkie inne dobrodziejstwa Jego, że się tak o nie starał i tak je chciał zgromadzić, jako kokosz zgromadza kurczęta swe pod skrzydła. W czem okazuje niewymowna miłość swą przeciwko nam. Albowiem, acz wszyscy ptacy z przyrodzenia dziwną miłość mają ku wychowaniu i obronieniu dzieci swoich, ale kokosze osobliwie, które i przeciw kani kurcząt swoich mocno bronią, i z chorującymi jakoby chorują, i za pastwą rozproszone zwoływają, i zgromadzone pod skrzydły swemi ogrzewają, użyczając im ciepła swego i przyjmując trud ich na się. Takci też Pan Chrystsus i daleko więcej nędzne ludzie, za rozmaitymi żądzami świata tego rozproszone, zwoływa do siebie i choroby ich duszne sam na się przyjmuje i użycza im ciepła łaski swej i zastawia się za nie przeciw czartu i gniewu Bożemu. Skąd widzimy nie tylko, jako Pan Chrystus pragnie zbawienia naszego i stara się o nie, ale i jako nam wszystkim potrzebna jest łaska i obrona Jego. Szczęśliwi ludzie, którzy do tego Pana, jako kurczęta pod skrzydła uciekają, wołając z prorokiem do Niego: Pod cienią skrzydeł Twoich obroń mię, miły Panie. Nieszczęśni, którzy Pana wzywającego, a prawie ich do siebie ciągnącego, słuchać nie chcą.

Obaczże tu, jaka jest wolność i swoboda człowieka każdego, przeciw luteranom i kalwinistom, którzy człowieka gorszym niż bydlę czynią, odejmując mu wolność i swobodę jego. Albowiem na naszej woli jest być zbawionym, acz nie bez uprzedzającej łaski Bożej, która jako jest potrzebna, i z tego się miejsca okazać może, gdy pierwiej Pan mówi: że chciał zgromadzić syny jerozolimskie. Bo gdyby On nie chciał tedyby, ani ci byli chcieć mogli, ale iż On chciał, a ci nie chcieli, dlatego się skarży. Skąd widzimy, iż bez uprzedzającej łaski Bożej dobrzebyśmy ani czynić, ani chcieć nie mogli, ale nas nikt jednak nie przymusi, abyśmy uprzedzającą łaskę Bożą przyjęli, którą nam wolno przyjąć i nie przyjąć. Tak, iż jeśli giniemy, tedy nikt nie jest przyczyną zginienia naszego jeno wola nasza. Jako i Pan u proroka mówi: Zatracenie twoje z ciebie jest, człowiecze, a tylko ze mnie jest wspomożenie twoje.

Modlitwa

Módlmy się. Daj nam, prosimy Cię, Panie, naśladować to, co czcimy, i nauczyć się miłować także nieprzyjaciół; obchodzimy bowiem narodziny dla nieba Świętego, który umiał nawet za prześladowców modlić się do Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego: Który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego Bóg przez wszystkie wieki wieków. Amen.