O oktawach

Wczoraj piszący te słowa zmienił brewiarz trydencki z letniego (pars aestiva) na jesienny (pars autumnalis).

Przy okazji odkrył w części przeznaczonej dla niektórych diecezji, jak dla diecezji Tours, z której brewiarz pochodzi, nieznane święto duplex z oktawą. Jest nim święto Aniołów Stróżów obchodzone w pierwszą niedzielę września z oktawą.

A co to znaczy, że z oktawą?

Rubryki brewiarza trydenckiego, których w tym miejscu omawiać nie będziemy, a które znaleźć można tu, stanowią o tym, co, kiedy i dlaczego ma swoją oktawę.

Jedynie najważniejsze święta miały swoje oktawy, to jest Msze danego święta i czytania brewiarzowe przez całe osiem dni, stąd też nazwa „oktawa” od łacinskiego octo – 'osiem’.

Toteż przyznanie jakiemuś świętu oktawy stanowi najwyższą formę jego ö wyróżnienia.

Tego rodzaju świętami były:

1. Boże Narodzenie,
2. Św. Szczepana Męczennika,
3. Św. Jana Apostoła,
4. Św. Młodzianków,
5. Objawienie Pańskie
6. Narodzenie Jana Chrzciciela,
7. Boże Ciało,
8. Św. Piotra i Pawła,
9. Św. Wawrzyńca Męczennika,
10. Wniebowzięcie NMP,
11. Narodziny NMP,
12. Wszystkich Świętych.

Rubryki trydenckie przewidują także oktawy na święto poświęcenia własnego kościoła lub na święta w kalendarzu własnym diecezji. Stąd też możliwe było, że jakaś diecezja obchodziła święta z oktawą w innych rejonach nieznane.

Ale Kościół jest zawsze czymś lokalnym, więc znaczenie ma to, co jest u nas, a nie gdzie indziej. Zwyczeje liturgiczne (consuetudines) traktowane były przed Soborem poważnie.

A kiedy jakiś zwyczaj (consuetudo) trwał gdzieś ponad 80 lat, to z czasem nabywał mocy prawa.

I tak w archidiecezji Tours do roku 1911, to jest do reform brewiarzowych Piusa X, w pierwszą niedzielę września obchodzono święto Świętych Aniołów Stróżów i to od razu oktawą.

Teksty brewiarzowe brane były ze święta Aniołów Stróżów obchodzonego 2. października w całym Kościele, a czytania na oktawę były własne.

Z punktu widzenia liturgii tego rodzaju święto celebrowanew niedzielę i to z oktawą było niesamowitym „ładunkiem duchowości”, jakby odpaloną bombą świętości i to odpalaną przez osiem dni z rzędu.

Jeśli założymy, że modlitwy liturgiczne działają, to oktawy, o których była już mowa, działają bardziej.

Święta anielskie jesienią i w ciągu roku

Autor uświadomił sobie, że świąt anielskich jest w okresie jesiennym całkiem sporo, gdyż w tym czasie obchodzimy:

• 29. września św. Michała Archanioła – In Dedicatione S. Michaelis Archangeli,
• 2. października św. Aniołów Stróżów,
• w pierwszą niedzielę września Św. Aniołów Stróżów w niektórych diecezjach,
• w pierwszym tygodniu września Oktawę święta św. Aniołów Stróżów.

Poza tym świętujemy:

• 8. maja św. Objawienia św. Michała Archanioła,
• 24. marca św. Gabriela Archanioła (w kalendarzach diecezjalnych),
• 26. kwietnia św. Rafała Archanioła (w kalendarzach diecezjalnych).

Jak widać świąt tych było niemało, a w Novus Ordo pozostały jedynie dwa:

• 29. września Św. Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała,
• 2. października Św. Aniołów Stróżów.

Już Carol Byrne ubolewa, podobnie jak my, nad redukcją i racjonalizacją świąt anielskich, co najbardziej rzuca się w oczy 29. września, kiedy to z trzech świąt św. Aniołów Archaniołów zrobiono jedno.

Można by zapytać, dlaczego redukować coś, czego rzekomo nie ma?

Przecież moderniści i racjonaliści w anioły nie wierzą, więc komu to przeszkadza, że te nieistniejące anioły mają jedno święto więcej lub mniej?

Obecnie w USA obchodzi się 4. maja nieoficjalnie Dzień Gwiezdnych Wojen (Star Wars Day), które zawdzięcza swoje istnienie grze słów: „may, the fourth” (czwartego maja) i „may the force be with you” (Niechaj moc będzie z Tobą).

Chyba jednak najbardziej zagorzali wielbiciele Gwiezdnych Wojen nie uważają, że są to wydarzenia realne, a święto, chociaż nieoficjalnie, obchodzą. I tak jak gorszy pieniądz wypiera lepszy, tak gorsza lepszą, bo katolicką, choć nieistniejąca.

Otóż z perspektywy nieistnienia aniołów usuwanie ich świąt byłoby zbędne, zbędne nie jest jedynie wtedy, gdy przyjmie się, iż:

• aniołowie istnieją,
• działają na tym i na tamtym świecie,
• obchodzenie ich świąt zwiększa ich moc w tym świecie
• oraz pomniejsza działanie mocy ciemności.

Autor zastanawiał się dzisiaj, dlaczego to archidiecezja Tours przyznała obchodom św. Aniołów Stróżów aż niedzielę z oktawą podnosząc too święto do rangi równej np. Bożemu Ciału lub Wielkiej Nocy?

Tego niestety nie wiemy, być może święto to obchodzone było z oktawą także w innych diecezjach, bo sam fakt, że autor jedynie brewiarz z Tours posiada nie znaczy jeszcze, że gdzie indziej takich obchodów nie było.

Być może także gdzie indziej odczuwano, że jesienią do aniołów bardziej modlić się trzeba, by osłabić działania mocy ciemności.

Złe duchy nie bez podstawy nazywane są właśnie „mocami ciemności” (potestates tenebrarum), ponieważ w ciemnościach, które zapadają właśnie jesienią, więcej im wolno.

Świadczą o tym satanistyczne i okultystyczne święta, których na jesieni robi się jakby więcej. Jest ciemno, zatem ciemne moce działają. Jak ujął to autor tekstu „Już się zmierzcha” Wacława z Szamotuł :

Już się zmierzcha, nadchodzi noc,

prośmy Boga o pomoc ,

aby od złych czartów nas obronił,

którzy najwięcej w ciemności

używają swej chytrości

Symbole nie są tylko symboliczne

Ale dlaczego tak jest?

Wydaje się, że demony myślą i postrzegają symbolami, tak iż pewne symbole je przyciągają, jak stwierdza św. Tomasz z Akwinu (Summ. theol. Ia, q. 115 5 o., 5 ad 1) cytując św. Augustyna.

Ten ostatni podaje, że demony „przybywają pod pewną konstelacją” planet (sub certa constellatione veniunt).

A czym jest taka konstelacja?

Właśnie pewnym symbolem. Ponieważ konstelacje jesienne stają się „przyjazne demonom”, toteż te z tego korzystają.

A dlaczego symbole i konstelacje?

Autor uważa, że trzeba w tym miejscu sięgnąć po Platona, by wyjaśnić metafizycznie rzecz raz na zawsze. Po prostu świat nadprzyrodzony komunikowany jest nam za pomocą symboli.

Symbole te nie tylko go symbolizują, w rozumieniu „reprezentować coś za pomocą symbolu”, ale go uobecniają w tym znaczeniu, że symbol jest mniejszą częścią lub „przewodnikiem” (w fizykalnym znaczeniu) tego, co symbolizuje.

Wyobraźmy sobie kawałki roztopionego żelaza, wyrzucanego z pieca hutniczego. To, co spada na podłogę jest symbolem żelaza w piecu. Jest tym samym, tylko w mniejszej ilości.

I właśnie tak realistycznie pojmowało Średniowiecze i wyrosła nań teologia symbole i znaki, o czym już pisaliśmy tu.

Znak sakramentalny nie jest li tylko czymś wymyślonym, jak np. @ oznaczającym znak przed wstawieniem domeny internetowej.

Znak jest tym, co to, co oznacza zawiera, ponieważ jest jego „realistycznym (znakiem) symbolem” w powyższym tego słowa znaczeniu. Symbol jest jakby lustrem odzwierciedlającym rzeczywistość w relacji 1:1.

Skoro zatem astronomiczny jesienny układ planet jest symbolem demonów, to już przez samą swoją obecność te demony zwołuje. A na konstelacje planet niestety nic nie poradzimy.

A dlaczego tak jest?

Ponieważ Pan Bóg tak świat stworzył i lepiej z Nim nie dyskutować. Demony też gdzieś przebywać muszą, mianowicie w „ciemnym powietrzu” (aer caliginosus), jak określił to św. Tomasz (Summ. Theol. Ia, q. 64, a.4), patrz nasz cykl angelologiczny i też coś muszą robić.

Skoro są one narzędziem Boga służącym do karania grzeszników i wychowywania sprawiedliwych to zupełnie bezczynne być nie mogą. Aby była jakaś różnorodność w naturze, toteż naturalnym jest, że ich działanie różnić zależeć musi od pór roku.

Skoro wszystko jest sezonowe i cykliczne w naturze, to dlaczego demony nie miałyby podlegać temu rytmowi? Jake relacjonuje Psellus są też takie bardziej lub mniej związane z naturą.

Niewykluczone, że wszystkie te jesienne depresje i chandry to właśnie ich sprawka. Kościół o tym już wiedział, przez co ustanowił święta anielskie, nawet z oktawą, właśnie jesienią, by właśnie jesiennym atakom sprostać.

W październiku i tak wszyscy odmawiamy różaniec, więc ochrona jakaś jest i może właśnie dlatego październik jest miesiącem różańcowym.

Módlmy się zatem jesienią więcej do aniołów, np. Litanią do Aniołów Stróżów, aby nas chronili przed mocami ciemności. Amen.

Litania do Świętych Aniołów

Panie, zmiłuj się nad nami.
Chryste, zmiłuj się nad nami.
Panie zmiłuj się nad nami.
Chryste, usłysz nas.
Chryste, wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba Boże, Stworzycielu Aniołów,       zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco Jedyny Boże, władco Aniołów,
Duchu Święty Boże, życie Aniołów,
Święta Trójco Jedyny Boże, szczęście Aniołów,
Święta Maryjo,       módl się za nami.
Królowo Aniołów,
Święty Józefie,

Wszystkie święte chóry błogosławionych Duchów,       módlcie się za nami.
Święci Serafini, Aniołowie miłości,
Święci Cherubini, Aniołowie słowa,
Święci Aniołowie z chóru Tronów,
Święci Aniołowie życia,
Święci Aniołowie wielbiący Boga,
Święci Aniołowie chóru Panowania,
Święci Aniołowie chóru Potęg,
Święci Aniołowie chóru Książąt,
Święci Aniołowie chóru Mocy,

Święty Michale Archaniele,       módl się za nami.
Zwycięzco Lucyfera,
Aniele wiary i pokory,
Stróżu sakramentu chorych,
Patronie umierających,
Wodzu niebieskich zastępów,
Ratunku dusz zagubionych,

Święty Gabrielu Archaniele,
Aniele Zwiastowania,
Wierny wysłanniku Boży,
Aniele nadziei i pokoju,
Opiekunie sług i służebnic Bożych,
Stróżu Chrztu Świętego,
Patronie kapłanów,

Święty Rafale Archaniele,
Aniele miłości Bożej,
Zwycięzco złego ducha,
Wspomożycielu w każdej potrzebie,
Aniele cierpienia i uzdrowienia,
Patronie lekarzy, podróżnych i pielgrzymów,

Wielcy Święci Archaniołowie,       módlcie się za nami.
Aniołowie pełniący służbę przed tronem Bożym,
Aniołowie pełniący służbę dla nas ludzi,
Święci Aniołowie Stróżowie,

Pomocnicy w naszych potrzebach,
Światła w naszych ciemnościach,
Oparcie nasze w każdym niebezpieczeństwie,
Upominający nas przez głos sumienia,
Orędownicy nasi przed Bożym tronem,
Tarczo broniąca nas przed złym duchem,

Nasi stali towarzysze,
Nasi pewni przewodnicy,
Nasi wierni przyjaciele,
Nasi roztropni doradcy,
Dający nam przykład natychmiastowego posłuszeństwa,
Pocieszyciele w opuszczeniu,
Odbicie pokory i radości,

Aniołowie naszych rodzin,
Aniołowie naszych kapłanów i duszpasterzy,
Aniołowie naszych dzieci,
Aniołowie naszej ojczyzny,
Aniołowie Kościoła Świętego,

Wszyscy Święci Aniołowie,
Bądźcie z nami w życiu,
Bądźcie z nami przy śmierci,
W niebie wam za to podziękujemy !

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
       przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
       wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata,
       zmiłuj się nad nami.

P. Bóg rozkazał swoim Aniołom.
W. Aby cię strzegli na wszystkich Twych drogach.

Módlmy się:
Wszechmogący wieczny Boże, udziel nam pomocy Twych Niebiańskich zastępów, aby nas strzegły przed napaściami złego ducha i abyśmy przez Najdroższą Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa i przyczynę Najświętszej i Niepokalanej Dziewicy Maryi uwolnieni od wszelkiego nieszczęścia mogli Ci służyć w pokoju.

Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.