Ewangelia na pierwszą Niedzielę Wielkiego Postu

Mt 4, 1-11 Onego czasu: Jezus zawiedziony był na pustynię od Ducha, aby był kuszony przez szatana. A gdy pościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, potem łaknął. I przystąpiwszy kusiciel rzekł Mu: «Jeśli jesteś Synem Bożym, rzecz, aby te kamienie chlebem się stały». On zaś odpowiadając rzekł: «Napisane jest: Nie samym chlebem żyje człowiek, ale wszelkim słowem, które pochodzi z ust Bożych». Wtedy wziął Go diabeł do miasta świętego i postawił na szczycie świątyni i powiedział Mu: «Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się na dół; albowiem napisane jest, iż Aniołom swoim rozkaże o tobie, a oni na rękach cię poniosą, abyś snadź nie zranił o kamień nogi swojej». A Jezus odrzekł: «Powiedziane jest również: Nie będziesz kusił Pana Boga twego». Znowu wziął Go diabeł na górę wysoką bardzo i ukazał Mu wszystkie królestwa świata i wspaniałość ich, i rzekł Mu: «To wszystko oddam tobie, jeśli upadłszy złożysz mi pokłon». Tedy mu rzekł Jezus: «Idź precz, szatanie, albowiem napisane jest: Panu Bogu twojemu kłaniać się będziesz i jemu samemu służyć będziesz». Wówczas opuścił Go diabeł, a oto Aniołowie przystąpili i służyli Jemu.

Homilia księdza Jakuba Wujka TJ

Spytasz, jako pościć? Pierwsi oni chrześcijanie, gdy pościli, nie jadali, aż przy zachodzie słońca, potem Kościół św., folgując oziębłości i krewkości ludzkiej, dozwolił im jadać po nieszporze, a na koniec i w południe, ale tylko raz na dzień jeść postne potrawy, – całe czterdzieści dni, a kęs chleba z solą na wieczór, jako jest dawny zwyczaj w rzymskim Kościele. Acz i tych nie ganimy, którzy według starego zwyczaju polaków-katolików, którzy przed tymi kacerstwy żyli na świecie, poszczą trzy albo cztery dni w tygodniu, to jest w poniedziałek, środę, piątek, sobotę, a w insze dni dwakroć albo więcej pożywają przecie postnych potraw. Ale teraz co za posty naszych chrześcijan? Bo chociaż w poście nie jadają mięsa, ani nabiału, ale się niektórzy przedsię opijają. Drudzy dwakroć więcej w dzień jadają albo jeśli raz jedzą, tedy tak się pokarmy obciążają, że są do wszystkiego dobrego niesposobni. Drudzy, acz mięsa i nabiału nie jedzą, ale insze potrawy tak drogo kupują i tak smaczno sobie przyprawują, żeby na nich mogli i w Wielkanoc przestać, tak iż niektórzy czekają z radością z tej przyczyny, iż onego czasu i więcej jedzą, i kosztowniej potrawy przyprawują. Takowych się postów czart najmniej nie boi, i owszem z nich szydzi.

Przetoż jeśli ty chcesz pożytecznie pościć według nauk Kościoła Bożego, opuśćże wszystkie rozkosze cielesne, używając prostych a pospolitych potraw albo tylko raz na dzień, jeśli możesz, albo przynajmniej wedle starego w Polsce zwyczaju, trzy dni albo cztery poszcząc i trapiąc swoje ciało, aby było duchowi poddane. Pamiętajże, iż ten post cielesny nie pomoże ci, jeśli do niego duchowny nie przystąpi, żebyś się zaraz i od grzechów pościł. BO tak Pan Bóg u Izajasza mówi: Oto, prawi, w dniu postów waszych swawolę czynicie i pociągacie dłużniki wasze. Azaż to jest post, którym ja obrał? Pięknie mówi św. Bernard: Jeśli sam brzuch grzeszył, tedy niechaj sam pości, ale jeśli też zgrzeszyły i drugie członki, a czemużby też pościć nie miały. Niechaj pości język od bluźnierstwa, od złorzeczenia, od obmów, od słów szkaradnych. Niechaj pości oko od dwornego patrzenia i wszeteczności. Niechaj pości ucho od słuchania niepotrzebnych rzeczy. Niechaj pości ręka od złych uczynków. Niechaj pości serce od myśli złych, a nadewszystko niechaj pości dusza od swej woli. Nadto, chceszli pożytecznie pościć, złączże z postem i drugie uczynki dobre, a zwłaszcza jałmużnę i modlitwę – jako sam Bóg u Izajasza uczy: Ułom łaknącemu chleba twego, a ubogie i tułające się wprowadź do domu swego, gdy ujrzysz nagiego, przyodziej go. Tak dopiero twój post będzie wdzięcznym Panu Bogu i płatny od niego, gdy pościsz, nie przez co innego, jedno abyś Pana Jezusa naśladował, abyś przeszłe grzechy w sobie karał, abyś pożądliwości cielesne pohamował, abyś był sposobniejszym do modlitwy, abyś był posłuszen Kościołowi, abyś na koniec nikogo nie gorszył. Takić post jest możny przeciw diabłu, bo u Boga ubłaga i grzechów powściąga i modlitwie dopomaga. Takiegoć postu Kościół po nas żąda, a w tym nikogo nie obciąża, bo nic nad siły żadnego nie rozkazuje. A to jest rzecz wtóra, którą Pan Jezus diabła odpędził.

Trzecie, czem Pan Chrystus diabła przezwyciężył, jest to, iż mu nigdy w niczem nie przyzwolił. Radził mu diabeł od postu do obżarstwa, aby, zwątpiwszy o Opatrzności Bożej, sam się o się starał, ale mu Chrystus odpowiedział: Nie tak, czarcie, nie tak, – inaczej napisano. Radził mu potem na pychę i na próżną chwałę – Chrystus odpowiedział: Nie tak, czarcie, nie tak, inaczej napisano. Po trzecie radził mu łakomstwo. Chrystus odpowiedział: O, nie tędy, czarcie. A tu nam w tem służył i tu nas nauczył, iż żadną rzeczą rychlej czarta nie zwalczymy jak, gdy go nigdy nie usłuchamy. Ludziom mamy czasem ustępować, ale diabłu nigdy.

A tak, jeśli diabeł, na grzech radzi, tedy mu odpowiesz: o, nie tędy, czarcie, bo jest napisano¹: iż Pan Bóg najwyższy ma w nienawiści grzeszne. Jeślić radzi, abyś dłużej trwał w grzechach swoich, tedy mu odpowiedz: O, nie tędy, czarcie, bo jest napisano²: Czujcie, a bądźcie gotowi, bo której się godziny nie spodziejecie, przyjdzie syn człowieczy. Jeślić radzi, abyś dobre uczynki opuszczał, jakoby mało potrzebne, odpowiedz mu: nie uczynię tego, bo jest napisane:³ Nie ustawajmy, dobrze czyniąc, albowiem czasu swego żąć będziemy, nie ustawając. Jeślić radzi na obżarstwo, pijaństwo, nieczystotę, cudzołóstwo, kradzież, drapiestwo, łakomstwo, złorzeczenie, odpowiedz mu: O nic z tego czarcie, bo jest napisano⁴: Iż tacy królestwa Bożego nie osiągną. Jeślić radzi, abyś się spuścił na dół z ganku kościelnego, to jest, abyś z Kościoła powszechnego uciekł do sekciarzów, iż jest napisane: pijcie z tego wszyscy. Odpowiedz mu: nie uczynię tego, bo jest napisano⁵: Jeden jest Bóg, jedna wiara, jeden chrzest, jeden Kościół, jedno ciało Chrystusowe, jeden korab, w którym zbawieni być mamy. Tak się zawsze diabłu sprzeciwiaj, a ujrzysz, żeć uciecze od ciebie. Jako apostoł mówi⁶: Sprzeciwiajcie się diabłu, a uciecze d was. Ale, gdy mu w czem pozwolimy, nie rad odstępuje. A to jest rzeczą trzecią, którą Pan Jezus diabła odpędził.

Modlitwa

Módlmy się. Boże, który co roku oczyszczasz swój Kościół przez czterdziestodniowy post, spraw, aby rodzina Twoja wykorzystała przez dobre uczynki łaskę, którą stara się otrzymać poszcząc. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego Bóg przez wszystkie wieki wieków. Amen.