Czas lektury: 3 Minuten

Zarzuty Capelle’a

Zaczął od oczerniania tradycyjnej liturgii, oskarżając ją o to, że na przestrzeni wieków stała się „osłabiona” i „zdegenerowana”. Powiedział też, że musi zostać sprowadzona do pierwotnej czystości, zanim zostanie dostosowana do mentalności współczesnego człowieka.[1]  

Następnie przedstawił tajemną i nieistotną teorię ks. Antonellego o konsekracji przez dotyk. Ale jego głównym zarzutem wobec rytu Uprzednio Uświęconych Darów było to, że ryt ten przejął pewne modlitwy, gesty i ceremonie z Mszy Św. Obejmowały one niektóre modlitwy na Ofertorium, Podniesienie Hostii i użycie kadzidła z towarzyszącymi mu modlitwami, jak ma to miejsce podczas uroczystej liturgii. Jego słowa nabierają większego znaczenia, gdy weźmiemy pod uwagę, że te cechy Mszy zostały specjalnie wskazane przez Bugniniego jako przeznaczone do usunięcia z liturgii.[2] 

Capelle mówił, jakby z poczuciem dotkliwego zażenowania, a nawet wstydu, o tych tradycjach kultu katolickiego. Opisał je jako „nie do zniesienia”, twierdząc, że dawały „fałszywe wrażenie”, że ryt Uprzednio Uświęconych Darów był prawdziwą Mszą.[3] To przekazuje podprogowe przesłanie, że należy go znieść. Nic dziwnego, że od tego czasu ryt ten jest traktowany z podejrzliwością, a nawet z pogardą.

W jego miejsce Capelle zalecił udzielanie komunii wszystkim obecnym [Red. przedtem w Wielki Piątek komunia była tylko dla celebransa], co, jak widzieliśmy, było oryginalnym pomysłem ks. Ferdinanda Antonelliego.

Rzym gra na skrzypcach, podczas gdy Tradycja płonie

W tym momencie dzwony alarmowe powinny rozbrzmiewać w całym Watykanie. A to dlatego, że taka propozycja, wprowadzona do prawa liturgicznego dwa lata później, zabroniłaby wykonywania tego wyraźnie katolickiego rytu, który wyraża zasadniczy związek między Ostatnią Wieczerzą a Kalwarią. Co więcej, jak pokazała historia, nie minie dużo czasu, zanim tradycyjni katolicy również zostaną wyjęci spod prawa.

Ale Rzym nie miał zamiaru wysyłać kawalerii, aby wyrwać Mszę Uprzednio Uświęconych Darów ze szponów klęski. Jak odnotował ks. Antonelli, wśród postępowych liturgistów istniał nie tylko konsensus co do jej zniesienia, ale co ważniejsze, zarówno werdykt Komisji Papieskiej, jak i Kongregacji Obrzędów był [na jej temat] zdecydowanie negatywny.[4] 

Ponadto kard. Micara, przewodniczący Komisji i Proprefekt Kongregacji Obrzędów, był nieobecny na Kongresie, ale wysłał wiadomość poparcia, wzywając do reformy Liturgii Wielkiego Piątku.[5] Ks. Löw, wicerelator Kongregacji i członek Komisji, również był nieobecny, ale już wcześniej wyraził on dezaprobatę dla tych elementów rytu Mszy Uprzednio Uświęconych Darów, które zostały zaczerpnięte z [właściwej] Mszy. [6]

Jednakże największy cios pochodził od samego Piusa XII, który nie interweniował, aby uratować Mszę Uprzednio Uświęconych Darów i pozwolił na wyeliminowanie jej z rytu rzymskiego. Papież faktycznie wysłał on osobiście na Kongres podpisane przez siebie przesłanie, datowane na 9 września 1953 r., w którym serdecznie zachęcał do obrad i udzielał błogosławieństwa „każdemu z uczestników”.[7] 

 Ilu dzisiejszych katolików, w tym tradycjonalistów, w ogóle wie, czym była „Msza Uprzednio Uświęconych Darów”? Jak mogą o tym wiedzieć, biorąc pod uwagę, że została ona zniesiona na długo przed narodzinami większości z nich? Niektórzy mylą ją z Wielkopiątkową Komunią z Mszału z 1962 roku. Innymi słowy, nie wiedzą, że należy cokolwiek o tym wiedzieć – co jest na pewno bardzo udanym damnatio memoriae. 

[1] B. Capelle, ‘Le Vendredi Saint,’ La Maison-Dieu, n. 37, January 1954, p. 93.

[2] Bugnini wspomniał w The Reform of the Liturgy 1948-1975, że Consilium wyeliminowało modlitwy Offertorium i próbowało zrobić to samo z Oratre Fratres i z użyciem kadzidła.

[3] B. Capelle, ‘Le Vendredi Saint,’ La Maison-Dieu, p.116.

[4] Antonelli stwierdził: „Wszyscy [w Komisji] oklaskiwali zniesienie tak zwanej Mszy Uprzednio Uświęconych Darów” i że „wszyscy liturgiści” zgodzili się, że należy ją „wyeliminować”. (‘The Liturgical Reform of Holy Week, its Importance, Achievements and Perspectives,’ La Maison-Dieu, n. 47-8, 1956, pp. 229, 235)

[5] Por. La Maison-Dieu, n. 37, January 1954, p. 10.

[6] Wygłosił to oświadczenie w przemówieniu wygłoszonym w Linzu w Austrii, na krótko przed Kongresem. Zobacz La Maison-Dieu, przyp. 37, styczeń, s. 126.

[7] La Maison-Dieu, przyp. 37, s. 3. I był list od Mgr. Montiniego wzywający wiernych do aktywnego udziału. Tamże, s. 10.