{"id":8734,"date":"2016-03-14T08:00:42","date_gmt":"2016-03-14T07:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=8734"},"modified":"2026-03-10T20:04:50","modified_gmt":"2026-03-10T19:04:50","slug":"8734","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/","title":{"rendered":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Zanim przedstawimy artyku\u0142 pani Marii Kominek Ops na temat Medytacji<\/em>, a w tym i na temat Thomasa lub Tomasza Mertona, warto kr\u00f3tko przedstawi\u0107 posta\u0107 tego mnicha, skoro Pani Maria za du\u017co miejsca jego biografii nie po\u015bwi\u0119ca. <\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105cy te s\u0142owa ma z Thomasem Mertonem autobiograficzne wspomnienia, gdy\u017c by\u0142a to rzeczywi\u015bcie pierwsza ksi\u0105\u017cka na temat mistyki katolickiej, kt\u00f3r\u0105 w wieku 16 czy 17 lat przeczyta\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Merton by\u0142 jednym z bohater\u00f3w jego m\u0142odo\u015bci, z kt\u00f3rym zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c rozsta\u0107, ale kt\u00f3ry zdecydowanie mo\u017ce wywiera\u0107 wp\u0142yw na ludzi, szczeg\u00f3lnie na m\u0142odych, gdy\u017c za pomoc\u0105 j\u0119zyka literackiego oddaje on teologi\u0119 czy \u015bwiat mistyki.  <\/p>\n\n\n\n

Jest to o tyle kusz\u0105ce, co niestety, co stwierdzamy ju\u017c na wst\u0119pie, b\u0142\u0119dne, gdy\u017c podej\u015bcie to sugeruje czytelnikowi jakie\u015b \u201epomroczno\u015bci jasne\u201d, \u201eodloty\u201d, \u201eekstazy i omdlenia\u201d, kt\u00f3rych w sumie w prawdziwej mistyce nie ma, a je\u017celi s\u0105, to w rozumieniu zupe\u0142nie niemertonowskim.<\/p>\n\n\n\n

Pisarstwo Mertona mo\u017cna w jaki\u015b spos\u00f3b por\u00f3wna\u0107 do seriali o \u017cyciu w Ameryce typu \u201eDynastia\u201d lub czego\u015b w tym rodzaju, kt\u00f3re budz\u0105 oczekiwania, kt\u00f3rych \u017caden pobyt w USA nie spe\u0142ni. Dlaczego? <\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c celem serialu, szczeg\u00f3lnie tasiemcowego, jest zabawianie widza, a nie przekaz prawdy, tak\u017ce tam zawartej, ale na spos\u00f3b rozproszony i filmowy. <\/p>\n\n\n\n

Jedynie ludzie znaj\u0105cy filmowe rzemios\u0142o s\u0105 w stanie od strony fachowej tak\u0105 \u201eDynasti\u0119\u201d doceni\u0107, bo widz\u0105 w jaki spos\u00f3b przekazuje si\u0119 pewne prawdy lub dostrzegaj\u0105 rozwi\u0105zania operatorskie lub estetyczne.<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do katolik\u00f3w czytaj\u0105cych ksi\u0105\u017cki Mertona o mistyce ani tw\u00f3rcy seriali, ani te\u017c aktorzy nie traktuj\u0105 serialowej rzeczywisto\u015bci powa\u017cnie, w przeciwie\u0144stwie do widz\u00f3w tych\u017ce seriali. <\/p>\n\n\n\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 Bo\u017ca w przeciwie\u0144stwie do serialowej jednak istnieje naprawd\u0119 i droga mistyczna dla niekt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Ale jedynym bezpiecznym i sprawdzonym j\u0119zykiem, kt\u00f3rym jako tako mo\u017cna t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 opisa\u0107, jest suchy j\u0119zyk scholastycznej teologii, kt\u00f3ry stosuje \u015bw. Jan od Krzy\u017ca, sam przecie\u017c mistyk, czy w ostatnich czasach Adolphe Tanquerey. <\/p>\n\n\n\n

Najlepsz\u0105 pozycj\u0105 o mistyce znan\u0105 redakcji jest dzie\u0142o Augustyna Poulain SJ<\/a>, o kt\u00f3rym ju\u017c by\u0142a tutaj mowa, gdy\u017c w tym ostatnim jest zar\u00f3wno teologia, scholastyka, precyzja wyk\u0142adu oraz bardzo pomocne obrazy t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 ukazuj\u0105ce, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o mn\u00f3stwie przypis\u00f3w i dowod\u00f3w z \u017cycia \u015bwi\u0119tych. <\/p>\n\n\n\n

Nic dziwnego, \u017ce pozycja ta doczeka\u0142a si\u0119 dw\u00f3ch wst\u0119p\u00f3w polecaj\u0105cych kardyna\u0142\u00f3w oraz polecenia samego Piusa X.  <\/p>\n\n\n\n

Natomiast u Mertona mamy, m\u00f3wi\u0105c w du\u017cym uproszczeniu “Czarne anio\u0142y”<\/a> w wydaniu ameryka\u0144skiego literata z epizodem monastycznym.<\/p>\n\n\n\n

Bo wszystko wskazuje niestety na to, \u017ce Merton, gdyby dos\u0142ownie \u201eszlag go nie trafi\u0142\u201d, opu\u015bci\u0142by sw\u00f3j zakon, skoro w momencie \u015bmierci znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c przynajmniej jedn\u0105 nog\u0105 za burt\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kim by\u0142 Thomas Merton?<\/h2>\n\n\n\n

Aby odnie\u015b\u0107 si\u0119 do duchowo\u015bci Mertona nale\u017cy najpierw przedstawi\u0107 jego \u017cyciorys w oparciu o suche fakty angloj\u0119zycznej wikipedii, kt\u00f3ra zawiera r\u00f3wnie\u017c bardzo dobre i wiarygodne artyku\u0142y.[1]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Thomas Merton urodzi\u0142 si\u0119 w 1915 roku we Francji w rodzinie artystycznej. Jego matka by\u0142a Amerykank\u0105, dekoratork\u0105 wn\u0119trz i kwakierk\u0105, a ojciec Nowozelandczykiem i malarzem. Thomas zosta\u0142 ochrzczony w ko\u015bciele anglika\u0144skim, zgodnie z wol\u0105 ojca, kt\u00f3ry tak\u017ce przynale\u017ca\u0142 do tego ko\u015bcio\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

W roku 1915 rodzina przenios\u0142a si\u0119 do USA, gdzie najpierw mieszka\u0142a u rodzic\u00f3w matki na Long Island. Po \u015bmierci matki, zmar\u0142ej na raka \u017co\u0142\u0105dka, w roku 1921, Thomas towarzyszy\u0142 swojemu ojcu Owenowi w jego nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 podr\u00f3\u017cach, a dorasta\u0142 to u dziadk\u00f3w w USA, a to w brytyjskich i francuskich internatach.<\/p>\n\n\n

\n
\"image\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W roku 1933 zacz\u0105\u0142 studia w Cambridge w Anglii, a nast\u0119pnie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do dziadk\u00f3w do Nowego Yorku, gdzie od roku 1935 rozpocz\u0105\u0142 na Columbia-University studia dziennikarstwa. <\/p>\n\n\n\n

W tym czasie sympatyzowa\u0142 z komunizmem, wi\u00f3d\u0142 rozrywkowe \u017cycie studenckie, nami\u0119tnie chodzi\u0142 do kina i uwa\u017ca\u0142 si\u0119 z ateist\u0119. W roku 1937 po \u015bmierci dziadka popad\u0142 w wewn\u0119trzny kryzys i zacz\u0105\u0142 interesowa\u0107 si\u0119 katolicyzmem, chocia\u0107 by\u0142 nominalnie ochrzczonym protestantem. <\/p>\n\n\n\n

W roku 1938 zosta\u0142 przyj\u0119ty do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, po kontaktach z franciszkanami, u kt\u00f3rych jednak nowicjatu nie zacz\u0105\u0142, wst\u0105pi\u0142 13. Grudnia 1941 do opactwa trapist\u00f3w Our Lady of Gethesemani<\/em> w Kentucky (USA).<\/p>\n\n\n\n

Relacjonujemy tutaj przedzakonny \u017cyciorys Mertona w du\u017cym skr\u00f3cie, a zainteresowanych odsy\u0142amy do wpis\u00f3w wikipedii lub do jego biografii. <\/p>\n\n\n\n

Jednak ju\u017c podane przez nas informacj\u0119 ukazuj\u0105 \u017cycie ameryka\u0144skiej bohemy okresu lat 1920-1930, tak dobrze opisane przez Ernesta Hemingwaya lub innych pisarzy tego okresu.<\/p>\n\n\n\n

Jest to \u017cycie niesta\u0142e, pozbawione korzeni i to\u017csamo\u015bci, obfituj\u0105ce w traumy, jak \u015bmier\u0107 matki dla sze\u015bcioletniego ch\u0142opca oraz nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 tu\u0142aczk\u0119 z niesta\u0142ym ojcem. <\/p>\n\n\n\n

Psychologicznie rzecz bior\u0105c nie dziwi fakt, i\u017c Thomas Merton szuka\u0142 pewno\u015bci, sta\u0142o\u015bci i czego\u015b, co by od zewn\u0105trz ogranicza\u0142o jego \u017cycie, o czym marzyli te\u017c bohaterowie powie\u015bci Witkacego, bo to ten sam okres w literaturze i w historii, i znalaz\u0142 te ramy w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo dobrze i Bogu dzi\u0119kowa\u0107, jednak zastanawia nas fakt, \u017ce trapi\u015bci go po takich przej\u015bciach i przygodach w og\u00f3le przyj\u0119li. <\/p>\n\n\n\n

Mamy bowiem do czynienia z 26 letnim m\u0142odym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry dopiero od trzech lat jest katolikiem, kt\u00f3ry niejedno prze\u017cy\u0142, widzia\u0142 i niejednym zgrzeszy\u0142, a kt\u00f3ry pragnie wst\u0105pi\u0107 do jednego z najsurowszych zakon\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Naprawd\u0119 zapyta\u0107 warto, czy nie przedwcze\u015bnie? Czy przeor nie powinien by\u0142 odes\u0142a\u0107 Mertona, wypr\u00f3bowa\u0107 jego powo\u0142anie, bo gdyby by\u0142o prawdziwe, to by wr\u00f3ci\u0142, a je\u017celi nie, to i lepiej? Pisz\u0105cy te s\u0142owa zajmowa\u0142 si\u0119 kiedy\u015b intensywnie za\u0142o\u017cycielem trapist\u00f3w Armand Jean Le Bouthillier de Ranc\u00e9<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Czyta\u0142 tak\u017ce pierwotn\u0105 regu\u0142\u0119 trapist\u00f3w, czyta\u0142 tak\u017ce p\u00f3\u017aniejsz\u0105 z\u0142agodzon\u0105 regu\u0142\u0119, a z lektury tej wywnioskowa\u0142, \u017ce trzeba naprawd\u0119 ko\u0144skiego zdrowia, hartu ducha i bardzo du\u017cej samodyscypliny, aby jej sprosta\u0107, gdy\u017c \u017cyj\u0105cy wedle pierwotnej regu\u0142y mnisi marli jak muchy. <\/p>\n\n\n\n

Dlatego te\u017c trapi\u015bci zawszy byli bardzo elitarni, bo jednak nie ka\u017cdy takim zdrowiem i hartem ducha si\u0119 odznacza, a Pan B\u00f3g nie powo\u0142uje ludzi do rzeczy, do kt\u00f3rych si\u0119 obiektywnie nie nadaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c Thomasa Mertona z pewno\u015bci\u0105 zawsze poci\u0105ga\u0142y skrajno\u015bci, jak to artyst\u00f3w, a do 26 roku \u017cycia wypr\u00f3bowa\u0142 ju\u017c wiele, je\u017celi nie wszystko, wi\u0119c rzec mo\u017cna, \u017ce w jego przypadku zakon by\u0142  jak\u0105\u015b form\u0105 kontynuowania dotychczasowego \u017cycia. <\/p>\n\n\n\n

Pruski Generalmajor Carl von Clausewitz (1780-1830) okre\u015bli\u0142 wojn\u0119 w swojej s\u0142awnej definicji jako \u201edyplomacj\u0119 kontynuowan\u0105 innymi \u015brodkami.\u201d <\/p>\n\n\n\n

I zdaje si\u0119, \u017ce w przypadku Mertona by\u0142o podobnie, gdy\u017c jego \u017cycie zakonne by\u0142o najwyra\u017aniej kontynuacj\u0105 literackiego stylu \u017cycia innymi \u015brodkami, skoro si\u0119 tak ma\u0142o zakonnie sko\u0144czy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\n

Czy nie za surowo wyrokujemy? <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Nie, bo w Ko\u015bciele o jako\u015bci jakiego\u015b cz\u0142owieka decyduje moment jego \u015bmierci, do kt\u00f3rego prowadz\u0105 wszystkie koleje \u017cycia. I dlatego mamy m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy nawr\u00f3cili si\u0119 w ostatniej chwili i ponie\u015bli m\u0119cze\u0144stwo, jak i domniemanych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy od wiary pod koniec \u017cycia odpadli. <\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie kanonizowa\u0142 nigdy ludzi pogrzebanych \u017cywcem, bo takie pogrzeby si\u0119 niestety zdarzaj\u0105 i zdarza\u0142y, gdy\u017c nie wiadomo by\u0142o, czy kto\u015b przed \u015bmierci\u0105 nie zblu\u017ani\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie zakonne Mertona<\/h3>\n\n\n
\n
\"merton-photo\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jak wygl\u0105da\u0142o zatem \u017cycie klasztorne Mertona? Ot\u00f3\u017c na swoje nieszcz\u0119\u015bcie Thomas Merton otrzyma\u0142 zezwolenie od swojego przeora Frederica na pisanie nie tylko osobistych zapisk\u00f3w i pami\u0119tnik\u00f3w, co robi\u0142 tak\u017ce w klasztorze, ale ju\u017c w drugim roku pobytu, bo w roku 1943, Merton zosta\u0142 poproszony o t\u0142umaczenie tekst\u00f3w religijnych oraz o pisanie biografii \u015bwi\u0119tych dla opactwa.  <\/p>\n\n\n\n

Sam Merton martwi\u0142 si\u0119, czy jego pisarstwo nie b\u0119dzie zbytnio sprzyja\u0142o jego indywidualizmowi, kt\u00f3rego zgodnie z dobrym przeczuciem pragn\u0105\u0142 si\u0119 w klasztorze pozby\u0107, ale zgoda przeora na jaki\u015b czas rozwia\u0142a te w\u0105tpliwo\u015bci. W roku 1944 Merton z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby czasowe, a w tym samym roku opublikowane zosta\u0142y jego wiersze. <\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c Merton nadal mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci i naszym zdaniem s\u0142uszne, odno\u015bnie swojego pisarstwa, to jego przeor poleca\u0142 mu jego kontynuacj\u0119.  <\/p>\n\n\n\n

W roku 1946 kolejne publikacje wierszy da\u0142y Mertonowi pewien rozg\u0142os, a w tym samym roku zosta\u0142a wydana jego autobiografia pt. Siedmiopi\u0119trowa g\u00f3ra<\/em>, kt\u00f3ra dosy\u0107 szybko sta\u0142a si\u0119 bestsellerem, a Merton literack\u0105 i ko\u015bcieln\u0105 gwiazd\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Niestety jest tak, \u017ce s\u0142awa i rozg\u0142os za \u017cycia ma\u0142o kt\u00f3remu pisarzowi s\u0142u\u017c\u0105, o czym \u015bwiadczy fakt, \u017ce naprawd\u0119 ma\u0142o kt\u00f3ry noblista po otrzymaniu nagrody Nobla co\u015b sensownego i jako\u015bciowego jeszcze napisa\u0142. <\/p>\n\n\n\n

\n

Dlaczego? <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Poniewa\u017c pisanie zak\u0142ada skrajny autokrytycyzm, o kt\u00f3ry chyba trudno, skoro ju\u017c otrzyma\u0142o si\u0119 Nobla. Pewnym wyj\u0105tkiem by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem Tomasz Mann, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 Nobla za pierwsz\u0105 powie\u015b\u0107 napisan\u0105 w wieku 26 lat, a kt\u00f3ry jednak tak\u017ce po Noblu pisa\u0142 jeszcze lepsze rzeczy i dziwi\u0142 si\u0119 troch\u0119 pierwotnemu wyborowi noblowskiego komitetu. <\/p>\n\n\n\n

Ale niestety u wi\u0119kszo\u015bci noblist\u00f3w tak nie by\u0142o. W przypadku Mertona mamy do czynienia z 31 letnim pocz\u0105tkuj\u0105cym mnichem, \u017cyj\u0105cym w jednym z najsurowszych zakon\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, przed \u015blubami wieczystymi, kt\u00f3ry nagle kosztuje literackiej s\u0142awy. P<\/p>\n\n\n\n

rzecie\u017c ka\u017cdemu, a szczeg\u00f3lnie jemu, musia\u0142o to zaszkodzi\u0107. I co ciekawe w tym okresie \u017cycia to Merton mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, czy powinien dalej pisa\u0107, a nie jego prze\u0142o\u017cony, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce my\u015bla\u0142 o dochodach klasztoru. <\/p>\n\n\n\n

W roku 1947 Merton z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby wieczyste oraz rozpocz\u0105\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 korespondencj\u0119 mi\u0119dzy innymi z zakonem kartuz\u00f3w, do kt\u00f3rego  my\u015bla\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej przenie\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1948 Siedmiopi\u0119trowa g\u00f3ra <\/em>zyska\u0142a uznanie krytyk\u00f3w, a Merton zacz\u0105\u0142 otrzymywa\u0107 liczne listy wielbicieli. R\u00f3wnocze\u015bnie Merton pisa\u0142 ksi\u0105\u017cki na temat \u017cycia kontemplacyjnego cysters\u00f3w opieraj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy innymi na \u017ar\u00f3d\u0142ach monastycznych. <\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105cy te s\u0142owa z pewno\u015bcia przeczyta\u0142 du\u017co mniej dzie\u0142 monastycznych ani\u017celi Thomas Merton, ale na podstawie tego, co przeczyta\u0142, rzec mo\u017ce, \u017ce Thomas Merton \u017cy\u0142 jako pisarz absolutnie wbrew swojemu kontemplacyjnemu powo\u0142aniu, je\u017celi takowe rzeczywi\u015bcie posiada\u0142. <\/p>\n\n\n\n

W sumie ka\u017cda linijka przeczytanego tekstu np. \u015bw. Brunona za\u0142o\u017cyciela Kartuz\u00f3w musia\u0142a stanowi\u0107 dla Mertona wyrzut sumienia, gdy\u017c \u017cycie monastyczne polega na zapomnieniu o sobie, natomiast \u017cycie literackie o ci\u0105g\u0142ej pami\u0119ci o sobie b\u0119d\u0105cej po prostu \u017ar\u00f3d\u0142em natchnienia.<\/p>\n\n\n\n

Literat zawsze pisze o sobie, poniewa\u017c ci\u0105gle si\u0119 samym sob\u0105 zajmuje. Na temat tego egocentryzmu i narcyzmu relacjonuje sporo pisarzy. <\/p>\n\n\n\n

W pisaniu naukowym, zale\u017cnie od dziedziny, cz\u0142owiek si\u0119 mniej lub wi\u0119cej od siebie wyzwala, id\u0105c w kierunku obiektywizmu, kt\u00f3remu si\u0119 podporz\u0105dkowuje i kt\u00f3rej szuka, ale w przypadku fikcji lub autobiografii nie jest to mo\u017cliwe. <\/p>\n\n\n\n

I dlatego Thomas Merton, niestety z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem swojego przeora, \u017cy\u0142 latami w rozdwojeniu ja\u017ani, z czego sobie sam na jakiej\u015b p\u0142aszczy\u017anie zdawa\u0142 spraw\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe Pan B\u00f3g tak\u017ce zainterweniowa\u0142, gdy\u017c Frederic Dunne dotychczasowy przeor Mertona zmar\u0142 na zawa\u0142 jad\u0105c w 1948 roku poci\u0105giem, czyli zako\u0144czy\u0142 \u017cycie nag\u0142\u0105 i niespodziewan\u0105 \u015bmierci\u0105, kt\u00f3ra nigdy znakiem \u015bwi\u0119to\u015bci nie jest, a kolejny przeor Jamex Fox zapewni\u0142 Mertona, i\u017c nie powinien odchodzi\u0107 do kartuz\u00f3w czy kamedu\u0142\u00f3w, ale pozosta\u0107 w klasztorze Getsemani.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce ten przeor zezwoli\u0142 Mertonowi na pisanie, przy czym przyj\u0105\u0107 trzeba, \u017ce z inicjatyw\u0105, podobnie jak w przypadku poprzedniego opata, wyst\u0105pi\u0142 sam Merton, a nie przeor. <\/p>\n\n\n\n

W roku 1949 Merton przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia diakonatu, a nast\u0119pnie \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, natomiast jego Siedmiopi\u0119trowa g\u00f3ra <\/em>zosta\u0142a sprzedana w nak\u0142adzie 150.000 egzemplarzy staj\u0105c si\u0119 tym samym bestsellerem i przysparzaj\u0105c wysokich dochod\u00f3w opactwu Getsemani.<\/p>\n\n\n

\n
\"Fot.:<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wspomniany sukces sta\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkiem ko\u0144ca Mertona, co prawda angielska wikipedia nie ukazuje \u017cycia ameryka\u0144skiego trapisty w kolejnym dziesi\u0119cioleciu. <\/p>\n\n\n\n

Ale skoro Merton w posoborowych latach 1960-tych sta\u0142 si\u0119 przedstawicielem progresywnego katolicyzmu, korespondowa\u0142 w Ernesto Cardenal, Czes\u0142awem Mi\u0142oszem, walczy\u0142 przeciwko wojnie w Wietnamie, je\u017adzi\u0142 po \u015bwiecie i interesowa\u0142 si\u0119 buddyzmem, gwoli sprawiedliwo\u015bci przyzna\u0107 trzeba, \u017ce wieloryb\u00f3w nie ratowa\u0142, to najwyra\u017aniej z jego duchowo\u015bci\u0105 nie dzia\u0142o si\u0119 ani w latach 1950-tych ani w 1960-tych najlepiej. Zapomnia\u0142 bowiem o podstawowym przykazaniu \u017cycia mnich\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eWejd\u017a do celi, a cela nauczy ci\u0119 wszystkiego\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Coraz bardziej oddala\u0142 si\u0119 od klasztornej wsp\u00f3lnoty, maj\u0105c swoj\u0105 pustelni\u0119, cierpia\u0142 r\u00f3wnie\u017c na depresj\u0119, a podczas pobytu w szpitalu w 1966 roku zakocha\u0142 si\u0119, raczej bez wzajemno\u015bci, w m\u0142odej piel\u0119gniarce Margie Smith, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 M. i dla kt\u00f3rej pisa\u0142 wiersze. <\/p>\n\n\n\n

Wszystko to dzia\u0142o si\u0119 w 51 roku \u017cycia i mia\u0142o charakter tego, co kiedy\u015b nazywano \u201estarczym szale\u0144stwem\u201d, gdy\u017c Merton wymyka\u0142 si\u0119 z klasztoru na schadzki z ukochan\u0105. <\/p>\n\n\n\n

O tym, czy zwi\u0105zek zosta\u0142 skonsumowany nie wiadomo, my\u015blimy, \u017ce jednak owszem, skoro Merton w pami\u0119tnikach wspomina, \u017ce widzieli si\u0119 z M. nago, co w USA, kraju raczej pla\u017c nudyst\u00f3w pozbawionym, nie jest poza kontekstem intymnym a\u017c tak \u0142atwe.[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n

To jednak M. Mertona nie chcia\u0142a, kt\u00f3ry, jak donosz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a, zwyk\u0142 si\u0119 i przedtem wymyka\u0107 ze swojej pustelni i jecha\u0107 autostopem \u201ena kielicha\u201d wzgl\u0119dnie urz\u0105dza\u0142 w swojej pustelni, kt\u00f3ra mia\u0142a osobne wej\u015bcie, imprezy z odwiedzaj\u0105cymi go go\u015b\u0107mi tak suto zakrapiene alkoholem, \u017ce niekt\u00f3rzy m\u00f3wili ju\u017c o jego alkoholizmie.[3] <\/a><\/p>\n\n\n

\n
\"smile\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ogl\u0105daj\u0105c zdj\u0119cia Mertona z tego okresu widzimy dosy\u0107 zmys\u0142owego cz\u0142owieka, po kt\u00f3rym nie wida\u0107 ani duchowo\u015bci, ani subtelno\u015bci. \u201eBo by\u0142a ona g\u0142\u0119boko ukryta\u201d, kto\u015b pomy\u015bli. \u201eAlbo jej i nie by\u0142o\u201d, odpowiemy. <\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105cy te s\u0142owa naprawd\u0119 d\u0142ugie lata my\u015bla\u0142, \u017ce subtelne uduchowione rysy mnich\u00f3w na obrazach s\u0105 idealizacj\u0105 malarza, gdy\u017c ludzie tak nie wygl\u0105daj\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Potem odwiedzi\u0142 opactwo Fontgombault i takich mnich\u00f3w spotka\u0142. Je\u017celi bowiem po mniszemu \u017cyj\u0105, to te\u017c na mnich\u00f3w wygl\u0105daj\u0105. A poniewa\u017c Merton jak mnich nie \u017cy\u0142, to te\u017c jak mnich nie wygl\u0105da\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"tmdl\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pod koniec \u017cycia Merton coraz bardziej oddala\u0142 si\u0119 od chrze\u015bcija\u0144stwa dryfuj\u0105c w kierunku panteistycznego buddyzmu. Spotyka\u0142 si\u0119 z Dalaj Lam\u0105, z innymi mistrzami buddyzmu tybeta\u0144skiego, po czym przebywa\u0142 we wsp\u00f3lnocie tybeta\u0144skiej w Darjeeling. <\/p>\n\n\n\n

No niestety, ale w tym miejscu skonstatowa\u0107 trzeba, \u017ce buddyzm tybeta\u0144ski jest po prostu wschodnim okultyzmem, a jego praktyki s\u0142u\u017c\u0105 przywo\u0142ywaniu demon\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Dlaczego? Poniewa\u017c bardzo szybko wyst\u0119puj\u0105ce tam umiej\u0119tno\u015bci lub fenomeny paranormalne s\u0105 po prostu paranormalne.<\/p>\n\n\n\n

A do wyja\u015bnienia, jak i dlaczego jest to mo\u017cliwe potrzeba wyj\u015bcia poza czysto materialistyczne i racjonalistyczne rozumienie rzeczywisto\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Gdyby zatem Thomas Merton mia\u0142 w sobie jeszcze jakie\u015b resztki chrze\u015bcija\u0144stwa czy rozeznawania duch\u00f3w, to by si\u0119 przecie\u017c tam nie pcha\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba w tym kontek\u015bcie przytoczy\u0107 inne \u0142aci\u0144skie powiedzenie: cucculus non facit monachum<\/em> \u2013 \u201ehabit nie czyni mnicha\u201d, czyli samo noszenie habitu czy z\u0142o\u017cenie \u015blub\u00f3w wieczystych nie powoduje \u015bwi\u0119to\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Merton latami si\u0119 od swojego powo\u0142ania, je\u017celi je rzeczywi\u015bcie posiada\u0142, oddala\u0142, o czym sam pisa\u0142 w swoich pami\u0119tnikach, grzeszy\u0142 przeciwko niemu ci\u0119\u017cko, wi\u0119c nic dziwnego, i\u017c nie posiadaj\u0105c Bo\u017cego \u015bwiat\u0142a szed\u0142 coraz bardziej w kierunku ciemno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Przy ca\u0142ym kontek\u015bcie winy, kary i grzechu \u015bmiertelnego wiedzie\u0107 trzeba, \u017ce kwalifikacja grzechu zale\u017cy tak\u017ce od stanu duchowego cz\u0142owieka. I tak \u015bwiadome nieodmawianie przepisanych modlitw s\u0105 w przypadku mnicha grzechem ci\u0119\u017ckim, a co dopiero nagie k\u0105piele (oby!) z zar\u0119czon\u0105 kobiet\u0105.  <\/p>\n\n\n\n

W roku 1968 Merton bra\u0142 udzia\u0142 w spotkaniu pomi\u0119dzy buddyjskimi a katolickimi mnichami, kiedy to wychodz\u0105c z \u0142azienki zosta\u0142 pora\u017cony pr\u0105dem elektrycznym przez zepsut\u0105 suszark\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 na miejscu, nag\u0142\u0105 i niespodziewan\u0105 \u015bmierci\u0105, a jego cia\u0142o przewiezione zosta\u0142o na rodzimego klasztoru w USA. Podsumowuj\u0105c wszystko rzec mo\u017cna: \u201ejakie \u017cycie, taka \u015bmier\u0107\u201d – wbrew powo\u0142aniu, poza zakonem, poza chrze\u015bcija\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n

Niestety duch Thomasa Mertona nadal ci\u0105\u017cy nad posoborowymi trapistami, a szczeg\u00f3lnie nad opactwem Getsemani, gdzie ostatnio mia\u0142 miejsce spory skandal obyczajowo-finansowy,[4]<\/a> a gdzie wcze\u015bniej miejsce mia\u0142y spotkania z buddyjskimi mnichami czy inne mi\u0119dzyreligijne mod\u0142y.[5]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna by rzecz, \u017ce nas to nie dotyczy, co jest prawd\u0105. Ale przecie\u017c ksi\u0105\u017cki Thomasa Mertona sprzedawane s\u0105 ksi\u0119garniach katolickich, Merton uchodzi za posoborowego mistyka, a sporo os\u00f3b czytaj\u0105c jego ksi\u0105\u017cki uwa\u017ca, \u017ce jest to tak samo literatura mistyczno-ascetyczna jak pisma \u015bw. Jana od Krzy\u017ca, \u015bw. Augustyna, ks. Tanquereya czyli o. Poulaina SJ. <\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105cy te s\u0142owa nie jest pewien, czy jego egzemplarz Mertona nie zosta\u0142 przypadkowo wydany przez polskich karmelit\u00f3w, czy inny zakon, bo w\u00f3wczas jeszcze polskich trapist\u00f3w nie by\u0142o. Na pewno jednak dzie\u0142a Mertona zosta\u0142y wydane przez oficyny katolickie i zawiera\u0142y albo nihil obstat<\/em> albo imprimatur<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Przecie\u017c mn\u00f3stwo os\u00f3b si\u0119ga po te pozycje i dzisiaj, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce jest to \u201ezdrowe i katolickie\u201d, a nie, czym jest w rzeczywisto\u015bci, \u201eniebezpieczne i ezoteryczne\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Aby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym nale\u017ca\u0142oby teraz przeanalizowa\u0107 s\u0142awniejsze ksi\u0105\u017cki Thomasa  Mertona pod k\u0105tem teologicznym dokonuj\u0105c rozbioru typu:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Merton twierdzi A,<\/li>\n\n\n\n
  2. Nie jest to zgodne z duchowo\u015bci\u0105 katolick\u0105, gdy\u017c zawiera b\u0142\u0105d dogmatyczny B,<\/li>\n\n\n\n
  3. Pot\u0119piony w orzeczeniu C, co<\/li>\n\n\n\n
  4. Przypomina r\u00f3wnie\u017c mniemanie bliskie herezji D,<\/li>\n\n\n\n
  5. Przed kt\u00f3r\u0105 przestrzega prawomy\u015blny pisarz duchowy E,<\/li>\n\n\n\n
  6. w dziele F.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Nie nale\u017cy wykluczy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce kto\u015b ju\u017c to zrobi\u0142, a nasza redakcja si\u0119 w tej chwili tego nie podejmie. Uwa\u017camy jednak, \u017ce po doko\u0144czeniu cyklu o kwietyzmie oraz o gnozie ka\u017cdy z naszych czytelnik\u00f3w przeanalizuje to sobie sam. <\/p>\n\n\n\n

    Jednak dziwi fakt, \u017ce Thomasa Mertona czyta si\u0119 do dzi\u015b i pomijaj\u0105c sprzeciwy tradycjonalist\u00f3w jako\u015b nikomu jego dziwne koleje \u017cycia przeszkadzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Artyku\u0142 pani Marii Kominek Ops jest jedynie wst\u0119pem do szkicu o szkodliwo\u015bci Mertona, ale lepsze i troch\u0119 ni\u017c nic. Niestety nasza redakcja nie jest w stanie poprzedzi\u0107 ka\u017cdego wpisu pani Marii w\u0142asn\u0105 notk\u0105 biograficzn\u0105, na temat omawianych przez ni\u0105 autor\u00f3w, z kt\u00f3rych niekt\u00f3rych znamy, a niekt\u00f3rych nie znamy. Ale przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce s\u0105 to kolejne pomertonowskie pokolenia, co niestety dobrze nie wr\u00f3\u017cy. <\/p>\n\n\n\n

    Dlatego ko\u0144cz\u0105c ten rys biograficzny rzec mo\u017cemy: ad fontes<\/em> \u2013 \u201edo \u017ar\u00f3de\u0142\u201d prawdziwej duchowo\u015bci katolickiej. Przypadek Thomasa Mertona ukazuje tak\u017ce fakt, \u017ce kryzys ko\u015bcio\u0142a, a szczeg\u00f3lnie jego duchowo\u015bci, nie zacz\u0105\u0142 si\u0119 ani z dniem rozpocz\u0119cia Soboru, czyli 11 pa\u017adziernika 1962 roku, ani te\u017c z dniem jego zako\u0144czenia 8 grudnia 1965 roku. <\/p>\n\n\n\n

    Kryzys trwa\u0142 ju\u017c przedtem, a jego owoce objawi\u0142y si\u0119 niczym chwasty, kt\u00f3re spod gleby wydosta\u0142y si\u0119 na powierzchni\u0119 po roku 1965. Merton zam\u0119t posoborowy prze\u017cy\u0142, do kt\u00f3rego sam si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142, ale niestety za ma\u0142o znamy jego pisma, by z pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, jak na to zareagowa\u0142. <\/p>\n\n\n\n

    Jednak poszukiwanie ratunku w religiach Wschodu dobrze o jego duchowo\u015bci nie \u015bwiadczy. Jest te\u017c tak, \u017ce diabe\u0142 podobnie jak B\u00f3g, d\u0142ugo przygotowuje swoich ludzi i nagradza ich, cz\u0119sto w przeciwie\u0144stwie do Boga, za \u017cycia, bowiem po \u015bmierci mo\u017ce i chce ich ju\u017c tylko dr\u0119czy\u0107. <\/p>\n\n\n\n

    Nie wiemy, czy Thomas Merton zmar\u0142 w stanie \u0142aski, mo\u017ce jednak czy\u015bcca dost\u0105pi\u0142 i dlatego nie zawadzi pomodli\u0107 si\u0119 za spok\u00f3j jego duszy, a je\u017celi jemu to ju\u017c nic nie da, to Pan B\u00f3g z pewno\u015bci\u0105 przekieruje nasze modlitwy, gdzie trzeba: Wieczny odpoczynek racz mu da\u0107 Panie\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Pos\u0142owie<\/h3>\n\n\n\n

    Poniewa\u017c powy\u017cszy wpis by\u0142 tylko wst\u0119pem do kr\u00f3tkiego wpisu pani Marii Kominek Ops, dlatego redakcja nie przeczyta\u0142a ca\u0142o\u015bci literatury po\u015bwi\u0119conej Thomasowi Mertonowi, do czego i tak nie by\u0142aby zdolna. <\/p>\n\n\n\n

    Dlatego cieszy nas fakt, jak bardzo nasza negatywna ocena jego osoby pokrywa si\u0119 z ocen\u0105 tych, kt\u00f3rzy dzieje Mertona przebadali dok\u0142adniej i wszystko udokumentowali przypisami. <\/p>\n\n\n\n

    Polecamy lektur\u0119 The Tragedy of Thomas Merton<\/em>  part I<\/a> i part II<\/a>  w j\u0119zyku angielskim, kt\u00f3ra bardzo pog\u0142\u0119bia poruszone przez nas w\u0105tki. Cieszymy si\u0119 z tego odkrycia, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o po opublikowaniu wpisu, kt\u00f3re dowodzi, \u017ce prawda jest jedna, podobnie jak duchowy odbi\u00f3r rzeczywisto\u015bci wed\u0142ug standard\u00f3w duchowo\u015bci katolickiej.<\/p>\n\n\n\n

    [1]<\/a> https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Merton<\/a> https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Merton<\/a> Bardzo trafne uj\u0119cie sylwetki Mertona znale\u017a\u0107 mo\u017cna tutaj: http:\/\/www.superflumina.org\/merton_tragedy_1.html<\/a> i tutaj http:\/\/www.superflumina.org\/merton_tragedy_2.html<\/a><\/p>\n\n\n\n

    [2]<\/a> http:\/\/aleteia.org\/2015\/04\/28\/does-thomas-mertons-affair-disqualify-him-as-a-spiritual-guide\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

    [3]<\/a> http:\/\/www.cruxnow.com\/faith\/2015\/01\/07\/catholic-writer-thomas-merton-holy-and-oh-so-human\/<\/a> http:\/\/www.catholic.com\/magazine\/articles\/can-you-trust-thomas-merton<\/a><\/p>\n\n\n\n

    [4]<\/a> http:\/\/www.courier-journal.com\/story\/news\/crime\/2014\/05\/06\/embezzlement-sex-scandal-rock-gethsemani-monastery\/8762485\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

    http:\/\/www.npr.org\/sections\/thetwo-way\/2014\/05\/08\/310745284\/accusations-of-embezzlement-sex-roil-old-kentucky-monastery<\/a><\/p>\n\n\n\n

    [5]<\/a> http:\/\/www.traditioninaction.org\/RevolutionPhotos\/A082rcTrapistZen.htm<\/a>http:\/\/www.traditioninaction.org\/RevolutionPhotos\/A259rcGethsemani.html<\/a> http:\/\/www.traditioninaction.org\/HotTopics\/f062_Scenario.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n

    \"\"<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

    Chcesz czyta\u0107 wszystko?<\/h2>

    Wykup abonament.<\/strong><\/p><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

    \"\"<\/span>
    \n

    Spodoba\u0142o si\u0119? Wspieraj nas!<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n

    Kart\u0105, paypalem lub bezpo\u015brednim przelewem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Datki<\/strong> <\/mark><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Thomas Merton OCist jawi\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 d\u0142ugo jako herold posoborowej mistyki light oraz \u017ar\u00f3d\u0142o dla spragnionych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych \u017cycia wewn\u0119trznego. Prawda jest niestety inne i dosy\u0107 gorzka.<\/p>\n","protected":false},"author":60508433,"featured_media":8737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":10,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"_wpas_customize_per_network":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[347875972],"tags":[552934,5879327,610132562,12373417,448632],"class_list":["post-8734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mistyka-i-pseudomistyka","tag-buddyzm","tag-mistyka","tag-premium","tag-pseudomistyka","tag-thomas-merton"],"yoast_head":"\nCzy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Thomas Merton OCist jawi\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 d\u0142ugo jako herold posoborowej mistyki light oraz \u017ar\u00f3d\u0142o dla spragnionych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych \u017cycia wewn\u0119trznego. Prawda jest niestety inne i dosy\u0107 gorzka.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-03-14T07:00:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-10T19:04:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"220\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"331\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"38 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Traditio et Fides\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\"},\"headline\":\"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!\",\"datePublished\":\"2016-03-14T07:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-10T19:04:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/\"},\"wordCount\":3606,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/03\\\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg\",\"keywords\":[\"buddyzm\",\"mistyka\",\"Premium\",\"Pseudomistyka\",\"Thomas Merton\"],\"articleSection\":[\"Mistyka i pseudomistyka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/\",\"name\":\"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/03\\\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg\",\"datePublished\":\"2016-03-14T07:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-10T19:04:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/03\\\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/03\\\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg\",\"width\":220,\"height\":331},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/8734\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"description\":\"Portal dla katolik\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"width\":940,\"height\":198,\"caption\":\"Tradycja i Wiara\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\",\"name\":\"Traditio et Fides\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/traditionundglauben.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/author\\\/wobronietradycjiiwiary\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara","og_description":"Thomas Merton OCist jawi\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 d\u0142ugo jako herold posoborowej mistyki light oraz \u017ar\u00f3d\u0142o dla spragnionych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych \u017cycia wewn\u0119trznego. Prawda jest niestety inne i dosy\u0107 gorzka.","og_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/","og_site_name":"Tradycja i Wiara","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249","article_published_time":"2016-03-14T07:00:42+00:00","article_modified_time":"2026-03-10T19:04:50+00:00","og_image":[{"width":220,"height":331,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Traditio et Fides","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Traditio et Fides","Szacowany czas czytania":"38 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/"},"author":{"name":"Traditio et Fides","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3"},"headline":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!","datePublished":"2016-03-14T07:00:42+00:00","dateModified":"2026-03-10T19:04:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/"},"wordCount":3606,"publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","keywords":["buddyzm","mistyka","Premium","Pseudomistyka","Thomas Merton"],"articleSection":["Mistyka i pseudomistyka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/","name":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna! - Tradycja i Wiara","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","datePublished":"2016-03-14T07:00:42+00:00","dateModified":"2026-03-10T19:04:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#primaryimage","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","contentUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","width":220,"height":331},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/8734\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy mo\u017cna czyta\u0107 Thomasa Mertona bez szkody dla duszy? Nie mo\u017cna!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","name":"Tradycja i Wiara","description":"Portal dla katolik\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization","name":"Tradycja i Wiara","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","width":940,"height":198,"caption":"Tradycja i Wiara"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3","name":"Traditio et Fides","sameAs":["https:\/\/traditionundglauben.com"],"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/author\/wobronietradycjiiwiary\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/sc04Sd-8734","jetpack-related-posts":[{"id":8447,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/maria-kominek-ops-medytacja-ale-jaka-1-thomas-merton\/","url_meta":{"origin":8734,"position":0},"title":"Maria Kominek Ops: Medytacja (ale jaka?). (1) Thomas Merton","author":"Traditio et Fides","date":"17 marca 2016","format":false,"excerpt":"Medytacja (ale jaka?) Zaniepokoi\u0142o mnie wszystko, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142 przyjazdu ks. Carla Arico, wiceprzewodnicz\u0105cego i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciela organizacji Contemplative Outreach. Wybra\u0142 si\u0119 on do Polski celem propagowania tzw. modlitwy g\u0142\u0119bi. W tym celu zorganizowano specjaln\u0105 czterodniow\u0105 sesj\u0119 w programie kt\u00f3rej maj\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 katechezy, adoracja, filmy i spotkania ze \u015bwiadkami\u2026","rel":"","context":"W \u201eKominek Medytacja"","block_context":{"text":"Kominek Medytacja","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/polemika\/autorzy-polemiczni\/maria-kominek-ops\/kominek-medytacja\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/catharina-of-siena-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":6293,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/ks-dr-albert-stockl-wyrodzenie-sie-mistycyzmu-poza-kosciolem-3-bledy-mistrza-eckhardta\/","url_meta":{"origin":8734,"position":1},"title":"Ks. dr. Albert St\u00f6ckl, Wyrodzenie si\u0119 mistycyzmu poza Ko\u015bcio\u0142em (3 z 6) B\u0142\u0119dy Mistrza Eckhardta","author":"Traditio et Fides","date":"23 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"W kolejnym odcinku ks. St\u00f6ckl omawia niebezpiecze\u0144stwa mistyki nadre\u0144skiej zwanej te\u017c mistyk\u0105 niemieck\u0105 czyli nurtem reprezentowanym przez mistyk\u00f3w dominika\u0144skich ko\u0144ca XIII i XIV wieku. Ich pisma zosta\u0142y wydane przez wydawnictwo W drodze pod koniec lat 1980 i by\u0107 mo\u017ce zalegaj\u0105 gdzie\u015b do dzi\u015b, bo to nie objawienia prywatne. Nie wszyscy\u2026","rel":"","context":"W \u201eks. St\u00f6ckl"","block_context":{"text":"ks. St\u00f6ckl","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/duchowosc\/mistyka-i-pseudomistyka\/ks-stockl\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":6295,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/ks-dr-albert-stockl-wyrodzenie-sie-mistycyzmu-poza-kosciolem-5-theologia-deutsch-niemiecka-teologia\/","url_meta":{"origin":8734,"position":2},"title":"Ks. dr. Albert St\u00f6ckl, Wyrodzenie si\u0119 mistycyzmu poza Ko\u015bcio\u0142em (4 z 6) Theologia deutsch – Niemiecka teologia","author":"Traditio et Fides","date":"6 lipca 2015","format":false,"excerpt":"W odcinku tym ks. St\u00f6ckl ukazuje, \u017ce nie mistyka stanowi problem, ale jej dogmatyczny kontekst, stanowi\u0105cy warunki ramowe prze\u017cy\u0107 mistycznych. Bo jak mo\u017cna wiedzie\u0107, czy moje pogl\u0105dy i prze\u017cycia s\u0105 s\u0142uszne i czy prowadz\u0105 mnie rzeczywi\u015bcie do Boga, czy wr\u0119cz w drug\u0105 stron\u0119? W\u0142a\u015bnie poprzez wyj\u015bcie z w\u0142asnego subiektywizmu i\u2026","rel":"","context":"W \u201eks. St\u00f6ckl"","block_context":{"text":"ks. St\u00f6ckl","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/duchowosc\/mistyka-i-pseudomistyka\/ks-stockl\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":26030,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/dlugi-cien-ojca-pio-lub-glod-mistycyzmu-1-z-2\/","url_meta":{"origin":8734,"position":3},"title":"D\u0142ugi cie\u0144 ojca Pio lub g\u0142\u00f3d mistycyzmu (1 z 2)","author":"Traditio et Fides","date":"31 grudnia 2019","format":false,"excerpt":"Czas lektury: 1 minuty Pisz\u0105cy te s\u0142owa mieszka blisko mieszka\u0144 spokojnej staro\u015bci, kt\u00f3re zajmowane s\u0105 przez osoby zwi\u0105zanych w jaki\u015b spos\u00f3b z Ko\u015bcio\u0142em zwi\u0105zane. Do mieszka\u0144 ch\u0119tnych jest sporo, lista oczekuj\u0105cych d\u0142uga, a mieszkanie zwalania si\u0119 dopiero wtedy, gdy kto\u015b umiera lub przenosi do domu starc\u00f3w. Autor spotka\u0142 niedawno pewn\u0105\u2026","rel":"","context":"W \u201eDuchowo\u015b\u0107"","block_context":{"text":"Duchowo\u015b\u0107","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/duchowosc\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/0b8dc5b15bbd3a379344a12144fc07d8.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/0b8dc5b15bbd3a379344a12144fc07d8.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/0b8dc5b15bbd3a379344a12144fc07d8.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":6279,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/ks-dr-albert-stockl-wyrodzenie-sie-mistycyzmu-poza-kosciolem-1\/","url_meta":{"origin":8734,"position":4},"title":"Ks. dr. Albert St\u00f6ckl, Wyrodzenie si\u0119 mistycyzmu poza Ko\u015bcio\u0142em (1 z 6) Neoplatonizm i teurgia","author":"Traditio et Fides","date":"9 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Wychodz\u0105c naprzeciw pro\u015bbie o kontynuowanie artyku\u0142\u00f3w teologicznych zamieszczamy niniejszym przedruk serii artyku\u0142\u00f3w ks. dr. Alberta St\u00f6ckla na temat fa\u0142szywego mistycyzmu.[1] We wsp\u00f3\u0142czesnej polszczy\u017anie nale\u017ca\u0142oby prze\u0142o\u017cy\u0107 ten tytu\u0142 jako \"Odej\u015bcie mistycyzmu od Ko\u015bcio\u0142a\". Artyku\u0142 ten, podzielony przez nas na mniejsze, jest bardzo kompetentnym i skr\u00f3towym przedstawieniem historii mistyki wraz z nakre\u015bleniem\u2026","rel":"","context":"W \u201eks. St\u00f6ckl"","block_context":{"text":"ks. St\u00f6ckl","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/duchowosc\/mistyka-i-pseudomistyka\/ks-stockl\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":6289,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/ks-dr-albert-stockl-wyrodzenie-sie-mistycyzmu-poza-kosciolem-2-zasady-mistyki-katolickiej\/","url_meta":{"origin":8734,"position":5},"title":"Ks. dr. Albert St\u00f6ckl, Wyrodzenie si\u0119 mistycyzmu poza Ko\u015bcio\u0142em (2 z 6) Zasady mistyki katolickiej","author":"Traditio et Fides","date":"15 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Poni\u017cszy tekst powinni sobie wszyscy zainteresowani mistyk\u0105 wpisa\u0107 do sztambucha, czytelnicy, kt\u00f3rzy w \u017cyciu pozablogowym wyst\u0119puj\u0105 w postaci zwiewnych studentek psychologii o imieniu Ania, Andzia oraz nickach \"Malutka\", \"Taka sobie\", \"Zwyczajna\" lub m\u0142odzie\u0144c\u00f3w zainteresowanych \"Jezusem\", \"Duchem \u015awi\u0119tym\" i graj\u0105cych na gitarze. Nawet przy zjednoczeniu mistycznym B\u00f3g pozostaje Bogiem, a dusza\u2026","rel":"","context":"W \u201eks. St\u00f6ckl"","block_context":{"text":"ks. St\u00f6ckl","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/duchowosc\/mistyka-i-pseudomistyka\/ks-stockl\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/el-greco-zwiastowanie.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/220px-armand_bouthillier_rance.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60508433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8734"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162212,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8734\/revisions\/162212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}