{"id":170094,"date":"2026-08-27T08:00:00","date_gmt":"2026-08-27T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=170094"},"modified":"2026-08-25T16:05:00","modified_gmt":"2026-08-25T14:05:00","slug":"biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/","title":{"rendered":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV."},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/p>\n\n\n\n

List otwarty do Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Papie\u017ca Leona XIV<\/h4>\n\n\n\n

Ojcze \u015awi\u0119ty,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z szacunkiem dla powierzonego Ci urz\u0119du Nast\u0119pcy \u015awi\u0119tego Piotra i w komunii z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry Chrystus zbudowa\u0142 na aposto\u0142ach, zwracam si\u0119 do Ciebie z tym otwartym listem. Nie czyni\u0119 tego lekkomy\u015blnie. Do publicznego wypowiedzenia tych s\u0142\u00f3w sk\u0142ania mnie troska, kt\u00f3ra ostatecznie przewy\u017csza wszelkie inne wzgl\u0119dy ko\u015bcielne: zbawienie dusz. Salus animarum suprema lex <\/em>\u2013 zbawienie dusz jest najwy\u017cszym prawem. Moje pytanie jest proste i szczere : czy proces synodalny rzeczywi\u015bcie pomaga zbli\u017cy\u0107 dusze do Chrystusa i do wiecznego zbawienia? To jest dla mnie pytanie decyduj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

Ojcze \u015awi\u0119ty, w pe\u0142ni zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce urz\u0105d Piotrowy niesie ze sob\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, o kt\u00f3rej kto\u015b spoza urz\u0119du mo\u017ce mie\u0107 jedynie mgliste poj\u0119cie. W\u0142a\u015bnie dlatego pisz\u0119 te s\u0142owa nie z braku szacunku dla urz\u0119du papieskiego, lecz z mi\u0142o\u015bci do tego\u017c urz\u0119du. Piotr bowiem otrzyma\u0142 od Chrystusa nie tylko pos\u0142annictwo jednoczenia braci, ale tak\u017ce umacniania ich w wierze:\u201e<\/em> A ty, gdy si\u0119 nawr\u00f3cisz, utwierdzaj swoich braci\u201d.<\/em> Ostatecznie \u015bwiat niewiele zyskuje z Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jedynie powtarza to, co sam \u015bwiat ju\u017c my\u015bli. Potrzebuje Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry wskazuje mu Chrystusa, z mi\u0142o\u015bci\u0105, ale bez l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n

Moje obawy dotycz\u0105ce Synodu o synodalno\u015bci nale\u017cy odczytywa\u0107 w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie. A przede wszystkim zastanawiam si\u0119, co to wszystko oznacza dla zwyk\u0142ego wierz\u0105cego, kt\u00f3ry oczekuje od swojego Ko\u015bcio\u0142a nie trwa\u0142ego procesu, ale jasno\u015bci co do drogi do Boga.<\/p>\n\n\n\n

Niniejszy list nie jest zatem aktem oskar\u017cenia przeciwko poszczeg\u00f3lnym osobom. Nie chc\u0119 te\u017c negowa\u0107 dobrych intencji wielu os\u00f3b, kt\u00f3re szczerze po\u015bwi\u0119ci\u0142y si\u0119 procesowi synodalnemu. Dobre intencje zas\u0142uguj\u0105 na uznanie. Ale dobre intencje nie zwalniaj\u0105 nas z obowi\u0105zku badania owoc\u00f3w. Sam Chrystus da\u0142 nam proste kryterium:\u201e Po owocach ich poznacie\u201d. Dlatego wierz\u0119, \u017ce po latach synodalnych konsultacji, spotka\u0144, raport\u00f3w i dokument\u00f3w nadszed\u0142 czas, by z ca\u0142\u0105 otwarto\u015bci\u0105 pyta\u0107 o te owoce. Nie z cynizmu, ale z mi\u0142o\u015bci do Ko\u015bcio\u0142a. Nie z nostalgii za wyidealizowan\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, ale z troski o jego przysz\u0142o\u015b\u0107. I nie po to, by toczy\u0107 ko\u015bcielno-polityczn\u0105 walk\u0119, ale dlatego, \u017ce za wszelkimi dyskusjami kryje si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 niesko\u0144czenie wa\u017cniejsza: wieczne zbawienie dusz, kt\u00f3re Chrystus powierzy\u0142 swojemu Ko\u015bcio\u0142owi. Z tej troski, Ojcze \u015awi\u0119ty, przedstawiam Ci nast\u0119puj\u0105c\u0105 refleksj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Synod o synodalno\u015bci<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy, kto ocenia Synod pod k\u0105tem synodalno\u015bci wy\u0142\u0105cznie na podstawie jego w\u0142asnych cel\u00f3w, z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017ce napisa\u0107 pozytywn\u0105 histori\u0119. By\u0142o s\u0142uchanie. By\u0142o m\u00f3wienie. Konsultowano si\u0119 z tysi\u0105cami os\u00f3b. Zebrali si\u0119 biskupi, ksi\u0119\u017ca, zakonnicy i \u015bwieccy. M\u00f3wiono o wsp\u00f3lnocie, uczestnictwie i misji. Pojawi\u0142 si\u0119 nawet nowy ko\u015bcielny s\u0142ownik:\u00a0synodalno\u015b\u0107<\/em>,\u00a0s\u0142uchanie<\/em>,\u00a0rozeznawanie<\/em>,\u00a0uczestnictwo<\/em>,\u00a0rozmowa w Duchu<\/em>,\u00a0wprawianie proces\u00f3w w ruch<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Ale mo\u017cna te\u017c spojrze\u0107 na t\u0119 sam\u0105 histori\u0119 z zupe\u0142nie innej perspektywy. Pozw\u00f3lcie, \u017ce zadam niewygodne pytanie: Co to wszystko w\u0142a\u015bciwie przynios\u0142o?<\/strong> Nie: ile spotka\u0144 zorganizowano? Nie: ile sporz\u0105dzono sprawozda\u0144? Nie: ile os\u00f3b uczestniczy\u0142o? Ale: czy wiara sta\u0142a si\u0119 silniejsza? Czy Chrystus zosta\u0142 g\u0142oszony wyra\u017aniej? Czy to\u017csamo\u015b\u0107 katolicka pog\u0142\u0119bi\u0142a si\u0119? Czy wi\u0119cej ludzi si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142o? Czy niedzielna Msza \u015awi\u0119ta jest bardziej ucz\u0119szczana? Czy jest wi\u0119cej powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich? Czy katecheza sta\u0142a si\u0119 bardziej przekonuj\u0105ca? Czy pojawi\u0142 si\u0119 wi\u0119kszy szacunek dla Eucharystii? Czy moralne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a sta\u0142o si\u0119 ja\u015bniejsze? Czy wzros\u0142a odwaga misyjna?<\/p>\n\n\n\n

Zadaj\u0105c takie pytania, nie spos\u00f3b uzna\u0107 Synodu za sukces. Co wi\u0119cej, pojawia si\u0119 dodatkowy czynnik. Przedsi\u0119wzi\u0119cie synodalne nie zosta\u0142o jeszcze w pe\u0142ni zako\u0144czone. Oficjalna faza wdra\u017cania trwa i, poprzez spotkania diecezjalne, krajowe i kontynentalne, musi ostatecznie zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zgromadzeniem ko\u015bcielnym w Rzymie w pa\u017adzierniku 2028 roku. W maju 2026 roku Watykan ponownie opublikowa\u0142 obszerny plan dzia\u0142ania w tym zakresie. To sprawia, \u017ce \u200b\u200bkrytyka jest tym bardziej zasadna. To, co kiedy\u015b by\u0142o synodem z lat 2021\u20132024, grozi przekszta\u0142ceniem si\u0119 w trwa\u0142\u0105 form\u0119 rz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n

Synod o synodzie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Pierwszy godny uwagi aspekt jest ju\u017c w samej nazwie: Synod o synodalno\u015bci. Tradycyjnie synod zwo\u0142ywano, gdy Ko\u015bci\u00f3\u0142 potrzebowa\u0142 o czym\u015b m\u00f3wi\u0107. O ewangelizacji, ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie, kap\u0142a\u0144stwie, Eucharystii, Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, herezji, kryzysie duszpasterskim czy konkretnym problemie. Na Synodzie o synodalno\u015bci sam proces staje si\u0119 tematem. Mo\u017cna by go por\u00f3wna\u0107 do spotkania, kt\u00f3re zwo\u0142uje si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, aby dyskutowa\u0107, jak odt\u0105d prowadzi\u0107 spotkania.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zna sobory i synody od czas\u00f3w staro\u017cytnych. Aposto\u0142owie spotykali si\u0119 w Jerozolimie. Biskupi obradowali mi\u0119dzy sob\u0105. Papie\u017ce konsultowali si\u0119 z biskupami. Wielkie sobory powszechne s\u0105 nie do pomy\u015blenia bez wsp\u00f3lnych konsultacji ko\u015bcielnych. Ale to r\u00f3\u017cni si\u0119 od synodalno\u015bci jako trwa\u0142ego paradygmatu ko\u015bcielnego. Klasyczny synod by\u0142 \u015brodkiem. We wsp\u00f3\u0142czesnym dyskursie synodalnym synodalno\u015b\u0107 grozi, \u017ce stanie si\u0119 celem samym w sobie. I w\u0142a\u015bnie tutaj zaczyna si\u0119 problem z tradycyjnej perspektywy katolickiej.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest rozmow\u0105, lecz przyj\u0119t\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Bo Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zaczyna si\u0119 od naszego dialogu. Zaczyna si\u0119 od Chrystusa. Brzmi to oczywisto, ale ma dalekosi\u0119\u017cne konsekwencje. Chrystus nie za\u0142o\u017cy\u0142 grupy dyskusyjnej. Powo\u0142a\u0142 aposto\u0142\u00f3w. Da\u0142 im w\u0142adz\u0119. Pos\u0142a\u0142 ich, aby g\u0142osili, chrzcili i nauczali:\u201e Id\u017acie wi\u0119c i nauczajcie wszystkie narody\u201d. To polecenie jest w tym wzgl\u0119dzie fundamentalne. Wiara nie rodzi si\u0119 w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry najpierw dokonuje bilansu ludzkich przekona\u0144, a nast\u0119pnie wyprowadza wsp\u00f3lne przekonanie ze wszystkich tych do\u015bwiadcze\u0144. Wiara jest przyjmowana<\/strong> .<\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 stale u\u017cywa s\u0142\u00f3w takich jak \u201eprzyj\u0105\u0107\u201d<\/em> , \u201eprzekaza\u0107<\/em> \u201d i \u201ezachowa\u0107\u201d<\/em> z tego powodu . Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada Objawienie nie dlatego, \u017ce je pocz\u0105\u0142, ale dlatego, \u017ce je otrzyma\u0142. Oznacza to, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo nie mo\u017ce by\u0107 w swej istocie demokratyczne. Nie dlatego, \u017ce demokracja jako forma rz\u0105d\u00f3w jest z\u0142a, ale dlatego, \u017ce prawda nie powstaje w wyniku g\u0142osowania wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w. Gdyby jutro 90 procent katolik\u00f3w nie wierzy\u0142o ju\u017c w rzeczywist\u0105 obecno\u015b\u0107 Chrystusa w Eucharystii, Chrystus nie by\u0142by zatem mniej prawdziwie obecny. Je\u015bli 80 procent odrzuca pewn\u0105 doktryn\u0119 moraln\u0105, doktryna ta nie staje si\u0119 automatycznie nieprawdziwa. Prawda nie powstaje w drodze konsensusu. Stanowi to pierwszy powa\u017cny obszar napi\u0119\u0107 wok\u00f3\u0142 projektu synodalnego.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142uchanie: kogo?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kluczowym elementem ca\u0142ego procesu by\u0142o\u00a0s\u0142uchanie <\/em>(jakby\u015bmy nigdy tego nie robili). Samo w sobie nie ma nic do zarzucenia. Biskup musi s\u0142ucha\u0107. Kap\u0142an musi s\u0142ucha\u0107. Chrze\u015bcijanie musz\u0105 s\u0142ucha\u0107 siebie nawzajem. Pasterz, kt\u00f3ry nigdy nie s\u0142ucha swojej trzody, nie jest dobrym pasterzem. Ale natychmiast pojawia si\u0119 pytanie: Kogo Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien s\u0142ucha\u0107 przede wszystkim? Tradycyjna odpowied\u017a brzmi: Chrystusa, Pisma \u015awi\u0119tego, Tradycji Apostolskiej, \u015bwi\u0119tych, \u015bwiadectwa dwudziestu wiek\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, Magisterium. I oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c wiernych.<\/p>\n\n\n\n

W niekt\u00f3rych tekstach synodalnych jednak kolejno\u015b\u0107 ta wydaje si\u0119 \u0142atwo odwracalna. Zaczyna si\u0119 od do\u015bwiadcze\u0144, pragnie\u0144, frustracji i oczekiwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnych ludzi, a nast\u0119pnie pyta si\u0119, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien na nie odpowiedzie\u0107. Wydaje si\u0119 to duszpastersko atrakcyjne, ale kryje w sobie niebezpiecze\u0144stwo. Co si\u0119 bowiem dzieje, gdy pragnienia wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka zderzaj\u0105 si\u0119 z Ewangeli\u0105? Wtedy to nie Ewangelia musi si\u0119 zmieni\u0107, ale cz\u0142owiek musi si\u0119 zmieni\u0107. W chrze\u015bcija\u0144stwie nazywa si\u0119 to nawr\u00f3ceniem. I w\u0142a\u015bnie to s\u0142owo pada zadziwiaj\u0105co rzadko w wielu wsp\u00f3\u0142czesnych dyskusjach ko\u015bcielnych.<\/p>\n\n\n\n

Wielki nieobecny: nawr\u00f3cenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Tu tkwi najg\u0142\u0119bsza s\u0142abo\u015b\u0107 ca\u0142ego projektu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie istnieje przede wszystkim po to, by utwierdza\u0107 ludzi w tym, kim ju\u017c s\u0105. Istnieje po to, by przyprowadzi\u0107 ich do Chrystusa. Pierwsze s\u0142owa Jezusa kazania publiczne\u00a0nie s\u0105:\u201e\u00a0Najpierw powiedz mi, co s\u0105dzisz o obecnych strukturach Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Ale:\u201e\u00a0Nawr\u00f3\u0107cie si\u0119 i wierzcie w Dobr\u0105 Nowin\u0119\u201d. To znacznie mniej biurokratyczne. I znacznie bardziej radykalne.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 M\u0119czennik\u00f3w nie zmieni\u0142 \u015bwiata rzymskiego, organizuj\u0105c spotkania, na kt\u00f3rych s\u0142uchano, zastanawiaj\u0105c si\u0119, jak Rzymianie mogliby do\u015bwiadcza\u0107 wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej w spos\u00f3b bardziej inkluzywny. G\u0142osi\u0142 Chrystusa. Piotr g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Pawe\u0142 g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Franciszek g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Dominik g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Franciszek Ksawery g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Jan Maria Vianney g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Matka Teresa g\u0142osi\u0142a Chrystusa. Jan Pawe\u0142 II g\u0142osi\u0142 Chrystusa. Niew\u0105tpliwie s\u0142uchali ludzi. Ale s\u0142uchanie nigdy nie by\u0142o celem samym w sobie. Celem samym w sobie by\u0142o nawr\u00f3cenie do Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142o\u0144 w sali zgromadzenia synodalnego<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, istnieje osobliwa rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy problemami szeroko omawianymi w procesie synodalnym a rzeczywistym kryzysem, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 zw\u0142aszcza Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachodni. Fundamentalne problemy Ko\u015bcio\u0142a w Holandii, Belgii, a zw\u0142aszcza w Niemczech, ale tak\u017ce w du\u017cej cz\u0119\u015bci Europy Zachodniej, nietrudno dostrzec. Ko\u015bcio\u0142y pustoszej\u0105. Parafie si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105. Klasztory znikaj\u0105. Zakony starzej\u0105 si\u0119. Znajomo\u015b\u0107 wiary katolickiej maleje. Spowied\u017a praktycznie zanik\u0142a dla wielu katolik\u00f3w. Liczba powo\u0142a\u0144 kap\u0142a\u0144skich w wielu miejscach pozostaje niska. Wielu ochrzczonych z trudem wierzy ju\u017c w podstawowe prawdy wiary. W\u015br\u00f3d du\u017cych grup katolik\u00f3w \u017cycie sakramentalne uleg\u0142o powa\u017cnemu os\u0142abieniu. W tym kontek\u015bcie mo\u017cna by oczekiwa\u0107, \u017ce og\u00f3lno\u015bwiatowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 ko\u015bcielna b\u0119dzie przede wszystkim zadawa\u0107 jedno pytanie: Jak mo\u017cemy na nowo pozyska\u0107 \u015bwiat dla Chrystusa?<\/p>\n\n\n\n

Jednak wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 strukturom, partycypacji, procesom decyzyjnym, odpowiedzialno\u015bci za kobiety, inkluzywno\u015bci, relacjom w\u0142adzy i sposobowi funkcjonowania organ\u00f3w ko\u015bcielnych. To mog\u0105 by\u0107 uzasadnione tematy. Jednak p\u0142on\u0105cy dom ma inne priorytety ni\u017c sprawy o charakterze domowym.<\/p>\n\n\n\n

Prawo ko\u015bcielne Parkinsona<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Instytucje, kt\u00f3re trac\u0105 z oczu sw\u00f3j pierwotny cel, cz\u0119sto zaczynaj\u0105 coraz intensywniej m\u00f3wi\u0107 o w\u0142asnej organizacji. Firmy bez ko\u0144ca m\u00f3wi\u0105 o procesach. Uniwersytety o zarz\u0105dzaniu. Rz\u0105dy o modelach partycypacji. A organizacje ko\u015bcielne o strukturach. Im mniej ewangelizacji, tym wi\u0119cej komisji ewangelizacyjnych. Im mniej powo\u0142a\u0144, tym wi\u0119cej dokument\u00f3w dotycz\u0105cych powo\u0142a\u0144. Im mniej ludzi przychodzi do ko\u015bcio\u0142a, tym d\u0142u\u017csze staj\u0105 si\u0119 spotkania o byciu ko\u015bcio\u0142em. Brzmi to cynicznie, ale kryje si\u0119 za tym powa\u017cny pomys\u0142: biurokracja mo\u017ce tworzy\u0107 iluzj\u0119 aktywno\u015bci, podczas gdy rzeczywisto\u015b\u0107  pokazuje co\u015b przeciwnego. Cz\u0142owiek nawiguje bez kompasu.<\/p>\n\n\n\n

Oczekiwania, kt\u00f3rych nie mo\u017cna spe\u0142ni\u0107<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Proces synodalny wzbudzi\u0142 oczekiwania. Sta\u0142o si\u0119 tak g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce w r\u00f3\u017cnych fazach konsultacji poruszane s\u0105 kwestie, w kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada ju\u017c jasn\u0105 doktryn\u0119. Diakonat kobiet. Kap\u0142a\u0144stwo. Moralno\u015b\u0107 seksualna. Relacje homoseksualne. Relacje mi\u0119dzy \u015bwieckimi a duchownymi. W\u0142adza ko\u015bcielna. Decentralizacja. Pozycja kobiet. Kiedy takie tematy s\u0105 poruszane od lat.\u201e\u00a0Om\u00f3wione\u201d, naturalnie nasuwa si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce ostatecznie mo\u017cna je r\u00f3wnie\u017c zmieni\u0107. W ko\u0144cu, inaczej nie rozmawia\u0142oby si\u0119 o nich w niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Powstaje tu paradoks duszpasterski. Od ludzi \u017c\u0105da si\u0119 wyra\u017cenia swoich oczekiwa\u0144. W rezultacie niekt\u00f3re z nich okazuj\u0105 si\u0119 niemo\u017cliwe do spe\u0142nienia bez naruszenia ci\u0105g\u0142o\u015bci doktryny katolickiej. Co si\u0119 wtedy dzieje? Powszechne rozczarowanie . Ko\u015bci\u00f3\u0142 sam wzbudzi\u0142 oczekiwania, kt\u00f3rych ostatecznie nie jest w stanie spe\u0142ni\u0107. To nie jest duszpasterski zysk. To przepis na frustracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Protestantyzacja katolickiej koncepcji Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, z perspektywy tradycjonalistycznej widoczna jest tu ironia historyczna. Wiele element\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej kultury synodalnej w rzeczywisto\u015bci wykazuje podobie\u0144stwa do zmian obserwowanych w ko\u015bcio\u0142ach protestanckich od dziesi\u0119cioleci. Wi\u0119kszy nacisk na partycypacj\u0119. Wi\u0119kszy wk\u0142ad administracyjny. Wi\u0119cej struktur konsultacyjnych. Wi\u0119kszy nacisk na spo\u0142eczno\u015bci lokalne. Wi\u0119kszy nacisk na do\u015bwiadczenie indywidualne. Wi\u0119cej dyskusji o zmieniaj\u0105cych si\u0119 pogl\u0105dach spo\u0142ecznych. Mniej oczywiste dla w\u0142adzy hierarchicznej. Samo w sobie nie musi to by\u0107 b\u0142\u0119dne. Ale pytanie historyczne jest nieuniknione: czy ten model doprowadzi\u0142 do spektakularnego odrodzenia chrze\u015bcija\u0144skiego w \u015bwiecie protestanckim? W du\u017cej cz\u0119\u015bci Europy Zachodniej odpowied\u017a brzmi jasno: nie. Dlaczego zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki mia\u0142by przyj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bnie te wzorce administracyjne i duszpasterskie denominacji, kt\u00f3re cz\u0119sto przechodzi\u0142y t\u0119 sam\u0105 sekularyzacj\u0119 jeszcze wcze\u015bniej i w g\u0142\u0119bszym stopniu? Pacjent rzadko wraca do zdrowia, przyjmuj\u0105c leki od pacjenta le\u017c\u0105cego obok niego w \u0142\u00f3\u017cku, kt\u00f3ry jest w jeszcze gorszym stanie.<\/p>\n\n\n\n

Zapomniana alternatywa: d\u0105\u017cenie do \u015bwi\u0119to\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Wielkie reformy katolickie prawie nigdy nie zaczyna\u0142y si\u0119 od struktur. Zaczyna\u0142y si\u0119 od \u015bwi\u0119tych. Po okresach korupcji pojawili si\u0119 reformatorzy. Benedykt, Bernard, Franciszek , Dominik, Katarzyna ze Sieny, Ignacy Loyola, Teresa z \u00c1vili, Karol Boromeusz , Franciszek Salezy, Jan Bosko , Teresa z Lisieux , Maksymilian Kolbe, Jan Pawe\u0142 II. Ich program by\u0142 zaskakuj\u0105co prosty: zosta\u0107 \u015bwi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ty bowiem posiada moc misyjn\u0105, kt\u00f3rej \u017caden dokument polityczny nie dor\u00f3wna. Parafia ze \u015bwi\u0105tobliwym proboszczem ma wi\u0119ksz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c diecezja z dwudziestoma grupami roboczymi ds. synodalno\u015bci i wysoko op\u0142acanymi mened\u017cerami. Klasztor z dziesi\u0119cioma \u017carliwymi zakonnikami ewangelizuje ponad sto stron.\u017cargon ko\u015bcielny . Kap\u0142an, kt\u00f3ry wyra\u017anie wierzy, \u017ce stoi przed Bogiem przy o\u0142tarzu, mo\u017ce przyprowadzi\u0107 do wiary wi\u0119cej ludzi ni\u017c konferencja na temat liturgii partycypacyjnej.<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce w tym tkwi alternatywa, kt\u00f3r\u0105 Synod niewystarczaj\u0105co podkre\u015bli\u0142: nie mniej s\u0142uchania, ale wi\u0119cej \u015bwi\u0119to\u015bci. Nie mniej uczestnictwa, ale wi\u0119cej nawr\u00f3cenia. Nie mniej dialogu, ale wi\u0119cej g\u0142oszenia.<\/p>\n\n\n\n

Liturgia jako papierek lakmusowy<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, z tradycyjnej perspektywy, uderzaj\u0105ce jest to, \u017ce kryzys liturgii nie by\u0142 w centrum uwagi. Bo je\u015bli naprawd\u0119 chcemy pozna\u0107 stan Ko\u015bcio\u0142a, musimy przyjrze\u0107 si\u0119 jego kultowi. Lex orandi, lex credendi<\/em> . Spos\u00f3b modlitwy wyra\u017ca wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy katolicy ledwo rozumiej\u0105, \u017ce Msza \u015awi\u0119ta sakramentalnie uobecnia ofiar\u0119 Chrystusa, kiedy s\u0142abnie poczucie sacrum, kiedy zanika cisza, kiedy konfesjona\u0142y stoj\u0105 puste, a adoracja eucharystyczna schodzi na margines, w\u00f3wczas Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie ma problemu z zarz\u0105dzaniem. Ma natomiast problem z wiar\u0105.<\/strong> Nowa struktura uczestnictwa nie jest w stanie tego rozwi\u0105za\u0107. Ani nowe zgromadzenie. Ponowne odkrycie Boga \u2013 by\u0107 mo\u017ce tak.<\/p>\n\n\n\n

Paradoks uczestnictwa<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Projekt synodalny k\u0142adzie nacisk na partycypacj\u0119. Pojawia si\u0119 tu jednak osobliwy paradoks. Ludzie, kt\u00f3rzy intensywnie uczestnicz\u0105 w procesach konsultacji ko\u015bcielnych, niekoniecznie reprezentuj\u0105 ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142. Cichy katolik, kt\u00f3ry co rano ucz\u0119szcza na msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, odmawia r\u00f3\u017caniec i katechizuje wnuki, zazwyczaj nie pisze sprawozdania synodalnego. M\u0142ody katolik, kt\u00f3ry podr\u00f3\u017cuje trzy godziny, aby uczestniczy\u0107 w tradycyjnej liturgii, zazwyczaj nie nale\u017cy do diecezjalnej grupy roboczej. Matka sze\u015bciorga dzieci, kt\u00f3ra stara si\u0119 wychowa\u0107 rodzin\u0119 w wierze katolickiej, mo\u017ce mie\u0107 niewiele czasu na sesje s\u0142uchania. Siostra kontemplacyjna nie wype\u0142nia ankiety. Jednak ich wiara mo\u017ce by\u0107 g\u0142\u0119biej zakorzeniona ni\u017c wiara profesjonalnych uczestnik\u00f3w spotka\u0144 ko\u015bcielnych. Ka\u017cdy, kto s\u0142ucha tylko tych, kt\u00f3rzy podchodz\u0105 do mikrofonu, mo\u017ce \u0142atwo zapomnie\u0107, \u017ce Lud Bo\u017cy jest wi\u0119kszy ni\u017c kr\u0105g wok\u00f3\u0142 sto\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Synodalno\u015b\u0107 czy kolegialno\u015b\u0107?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zamieszania znikn\u0119\u0142aby, gdyby\u015bmy zn\u00f3w zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 precyzyjniej. Tradycja katolicka ma jasn\u0105 koncepcj\u0119: kolegialno\u015b\u0107. Biskupi, wraz z Piotrem i pod jego przewodnictwem, tworz\u0105 Kolegium Biskup\u00f3w. Ponadto istniej\u0105 rady kap\u0142a\u0144skie, rady duszpasterskie, synody, kapitu\u0142y, wsp\u00f3lnoty zakonne i niezliczone inne formy obrad. Dlaczego potrzebna by\u0142a do tego nowa, wszechstronna kategoria:\u00a0synodalno\u015b\u0107<\/em>?<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce to poj\u0119cie jest tak szerokie \u2013 nie spos\u00f3b sformu\u0142owa\u0107  jego definicji \u2013 ka\u017cdy mo\u017ce je rozumie\u0107 inaczej. Po pierwsze, oznacza s\u0142uchanie. Po drugie, decentralizacj\u0119. Po trzecie, demokratyzacj\u0119. Po czwarte, odnow\u0119 duszpastersk\u0105. Po pi\u0105te, reform\u0119 duszpasterstwa. Po sz\u00f3ste, inn\u0105 moralno\u015b\u0107 seksualn\u0105. Poj\u0119cie, kt\u00f3re mo\u017ce oznacza\u0107 wszystko, ostatecznie nie oznacza nic. Dlatego pytanie o proporcjonalno\u015b\u0107 jest uzasadnione. Ile energii trzeba jeszcze w to zainwestowa\u0107? Ile spotka\u0144? Ile zespo\u0142\u00f3w synodalnych? Ile sprawozda\u0144? Ile ewaluacji ewaluacji?<\/p>\n\n\n\n

A przede wszystkim: co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby tyle samo czasu, pieni\u0119dzy, energii intelektualnej i uwagi biskup\u00f3w po\u015bwi\u0119cono katechezie, seminariom, edukacji katolickiej, liturgii, spowiedzi, adoracji eucharystycznej, duszpasterstwu ma\u0142\u017ce\u0144stw i bezpo\u015bredniej ewangelizacji? Wydaje mi si\u0119, \u017ce to pytanie retoryczne.<\/p>\n\n\n\n

Najg\u0142\u0119bszy problem: eklezjologia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ostatecznie zatem dyskusja nie dotyczy tak naprawd\u0119 spotkania. Chodzi o pytanie: Czym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142? Czy jest przede wszystkim wsp\u00f3lnot\u0105, kt\u00f3ra wsp\u00f3lnie d\u0105\u017cy do tego, czym ma si\u0119 sta\u0107? Czy te\u017c jest przede wszystkim bosk\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a to, czym ma by\u0107? Katolicka odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 tylko ta druga. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi nieustannie si\u0119 nawraca\u0107, ale jest zbudowany na aposto\u0142ach. Zachowuje wiar\u0119, kt\u00f3rej sam nie stworzy\u0142. Dlatego ka\u017cda synodalno\u015b\u0107 musi ostatecznie by\u0107 ograniczona przez co\u015b, co nie podlega dyskusji synodalnej: prawd\u0119 objawion\u0105 przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

\u015awiat nie czeka na Ko\u015bci\u00f3\u0142 synodalny<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

I tu w\u0142a\u015bnie tkwi by\u0107 mo\u017ce najwi\u0119ksza tragedia. Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat pogr\u0105\u017cony jest w niezwyk\u0142ym kryzysie duchowym. Ludzie szukaj\u0105 sensu. M\u0142odzi szukaj\u0105 to\u017csamo\u015bci. Samotno\u015b\u0107 narasta. Rodziny si\u0119 rozpadaj\u0105. Technologia wnika coraz g\u0142\u0119biej w ludzk\u0105 egzystencj\u0119. Pornografia wypacza seksualno\u015b\u0107. Materializm nie daje satysfakcji. Zmiany klimatyczne staj\u0105 si\u0119 dla wielu religi\u0105 zast\u0119pcz\u0105. Ludzie boj\u0105 si\u0119 \u015bmierci, ale ledwo wiedz\u0105, po co \u017cyj\u0105. A po\u015br\u00f3d tego \u015bwiata Ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada co\u015b niezwyk\u0142ego. Posiada Ewangeli\u0119. Sakramenty. Eucharysti\u0119 . Spowied\u017a. Dwa tysi\u0105ce lat m\u0105dro\u015bci. Pismo \u015awi\u0119te. Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Tomasza z Akwinu. Augustyna. Mistyk\u00f3w. \u015awi\u0119tych. Niezr\u00f3wnan\u0105 tradycj\u0119 sztuki, muzyki, filozofii, moralno\u015bci i duchowo\u015bci. A nade wszystko: Jezusa Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

\u015awiat nie czeka na kolejn\u0105 organizacj\u0119, kt\u00f3ra go wys\u0142ucha. Jest ich ju\u017c wystarczaj\u0105co du\u017co. \u015awiat czeka na kogo\u015b, kto powie mu, do czego zosta\u0142 stworzony.<\/p>\n\n\n\n

Z Emaus do Jerozolimy<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce Ewangelia uczni\u00f3w z Emaus ostatecznie oferuje najlepszy model autentycznej katolickiej synodalno\u015bci. Chrystus idzie z uczniami. On rzeczywi\u015bcie s\u0142ucha. Pyta, co maj\u0105 na my\u015bli. Pozwala im m\u00f3wi\u0107. Ich rozczarowaniu zostaje dane miejsce. Do tego momentu ka\u017cdy podr\u0119cznik synodalny m\u00f3g\u0142by entuzjastycznie si\u0119 z tym zgodzi\u0107. Ale potem nadchodzi decyduj\u0105cy moment. Chrystus nie potwierdza ich interpretacji. On j\u0105 poprawia. Otwiera im Pismo \u015awi\u0119te. Uczy ich, jak rozumie\u0107 wydarzenia. I wreszcie rozpoznaj\u0105 Go w \u0142amaniu chleba. To jest katolicka synodalno\u015b\u0107 w najczystszej postaci. A potem uczniowie nie pozostaj\u0105 bez ko\u0144ca zgromadzeni w Emaus, aby oceni\u0107 swoje do\u015bwiadczenie w\u0119dr\u00f3wki. Wstaj\u0105. Wracaj\u0105 do Jerozolimy. Wychodz\u0105, aby g\u0142osi\u0107. Proces synodalny utkn\u0105\u0142 w Emaus i pytanie brzmi, czy nadal b\u0119d\u0105 mogli si\u0119 stamt\u0105d wydosta\u0107. Jeste\u015bmy tak zaj\u0119ci dyskusjami o tym, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien pod\u0105\u017ca\u0107 razem, \u017ce czasami zapominamy, dok\u0105d zmierza.<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie potrzebuje sta\u0142ego synodu o sobie. Potrzebuje \u015bwi\u0119tych. Biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy nauczaj\u0105. Kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy si\u0119 modl\u0105. Zakonnik\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 radykalnie dla Boga. Rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy przekazuj\u0105 wiar\u0119. M\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy odkrywaj\u0105, \u017ce prawda to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c opinia. Liturgii, w kt\u00f3rej B\u00f3g jest prawdziwie centralny. Konfesjona\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych grzesznicy znajduj\u0105 przebaczenie. Seminari\u00f3w, w kt\u00f3rych formuj\u0105 si\u0119 m\u0119\u017cczy\u017ani gotowi odda\u0107 swoje \u017cycie Chrystusowi. Katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie pytaj\u0105 ci\u0105gle, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien dostosowa\u0107 si\u0119 do \u015bwiata, ale maj\u0105 odwag\u0119 zaprasza\u0107 \u015bwiat do przemiany przez Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie Chrystus nie pos\u0142a\u0142 swojego Ko\u015bcio\u0142a na \u015bwiat s\u0142owami: \u201e Id\u017acie i organizujcie wsz\u0119dzie procesy synodalne\u201d.<\/em> Powiedzia\u0142:\u201e Id\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu\u201d.<\/em> Tak narodzi\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142. A ilekro\u0107 prawdziwie si\u0119 odnawia\u0142, zaczyna\u0142 od nowa.<\/p>\n\n\n\n

Ojcze \u015awi\u0119ty,<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Pozw\u00f3lcie mi zako\u0144czy\u0107 ten list t\u0105 sam\u0105 my\u015bl\u0105, kt\u00f3r\u0105 go rozpocz\u0105\u0142em:\u00a0zbawienie dusz<\/strong>. Mam nadziej\u0119 i modl\u0119 si\u0119, aby pod Waszym pontyfikatem zn\u00f3w sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest powo\u0142any do nieustannego dyskutowania o sobie, lecz do g\u0142oszenia Chrystusa; nie do odzwierciedlania ducha epoki, lecz do prowadzenia \u015bwiata do \u017cycia wiecznego.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie od nast\u0119pcy Piotra wierni mog\u0105 oczekiwa\u0107, \u017ce po\u015br\u00f3d zam\u0119tu naszych czas\u00f3w umocni braci w wierze. \u017be przypomni nam, \u017ce prawda g\u0142oszona przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie jest w\u0142asno\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy rozporz\u0105dza\u0107 wedle woli, ale cennym skarbem, kt\u00f3ry otrzymali\u015bmy i kt\u00f3ry musimy przekaza\u0107 dalej w nienaruszonym stanie. \u017be doda odwagi kap\u0142anom, kt\u00f3rzy wiernie wype\u0142niaj\u0105 swoje powo\u0142anie, zakonnikom, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili swoje \u017cycie Bogu, rodzicom, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 wychowa\u0107 swoje dzieci na katolik\u00f3w wbrew panuj\u0105cym trendom, i m\u0142odym ludziom, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie w czasach relatywizmu t\u0119skni\u0105 za prawd\u0105, \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, pi\u0119knem i radykaln\u0105 przygod\u0105 \u017cycia z Chrystusem.<\/p>\n\n\n\n

Moja modlitwa do Ciebie jest zatem prosta: daj nam jasno\u015b\u0107. Kiedy \u015bwiat przemawia z niepewno\u015bci\u0105, pozw\u00f3l Piotrowi m\u00f3wi\u0107 jasno. Kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 znu\u017cy si\u0119 wewn\u0119trznymi dyskusjami, skieruj nas z powrotem do Chrystusa. Kiedy gubimy si\u0119 w procesach i strukturach, przypomnij nam o naszej misji. Kiedy boimy si\u0119 g\u0142osi\u0107 Ewangeli\u0119 w ca\u0142ej jej pe\u0142ni, poniewa\u017c mo\u017ce to urazi\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka, przypomnij nam s\u0142owa samego Piotra:\u201e<\/em> Panie, do kog\u00f3\u017c p\u00f3jdziemy? Twoje s\u0142owa s\u0105 s\u0142owami \u017cycia wiecznego\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ojcze \u015awi\u0119ty, pisz\u0119 to wszystko ze szczerym szacunkiem dla Twojego urz\u0119du i z mi\u0142o\u015bci\u0105 do Ko\u015bcio\u0142a. Moja krytyka procesu synodalnego nie wynika z ch\u0119ci siania niezgody, ale z obawy, \u017ce tracimy cenny czas, podczas gdy tak wielu ludzi nie zna ju\u017c Chrystusa. \u017bniwo jest wielkie. Robotnik\u00f3w jest niewielu. Ko\u015bcio\u0142y Zachodu pustoszej\u0105, podczas gdy jednocze\u015bnie nowe pokolenia zdaj\u0105 si\u0119 na nowo poszukiwa\u0107 prawdy i transcendencji. W\u0142a\u015bnie teraz potrzebujemy nie Ko\u015bcio\u0142a wahaj\u0105cego si\u0119, lecz Ko\u015bcio\u0142a misyjnego, kt\u00f3ry zna sw\u00f3j skarb i nie boi si\u0119 go ukazywa\u0107 \u015bwiatu.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego modl\u0119 si\u0119, aby Wasz pontyfikat naznaczony by\u0142 odnowion\u0105 koncentracj\u0105 na tym, co ostatecznie stanowi sedno ka\u017cdej prawdziwej reformy ko\u015bcielnej: Chrystusie, nawr\u00f3ceniu, \u015bwi\u0119to\u015bci, Eucharystii, ewangelizacji i zbawieniu dusz. Bo skoro wszystkie synody si\u0119 zako\u0144czy\u0142y, wszystkie dokumenty zosta\u0142y spisane, wszystkie komisje rozwi\u0105zane, a nasze imiona posz\u0142y w zapomnienie, pozostaje tylko pytanie, kt\u00f3re jest naprawd\u0119 wa\u017cne: czy przybli\u017cyli\u015bmy powierzony nam lud do Jezusa Chrystusa?<\/p>\n\n\n\n

Niech \u015bwi\u0119ty Piotr wstawia si\u0119 za tob\u0105. Niech Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna,\u00a0Mater Ecclesiae<\/em>, ma ci\u0119 pod swoj\u0105 opiek\u0105. A Pan obdarzy ci\u0119 m\u0105dro\u015bci\u0105, odwag\u0105 i ojcowsk\u0105 determinacj\u0105, by\u015b m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 Jego Ko\u015bci\u00f3\u0142 w prawdzie i mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Z uczuciami szczerej czci, zjednoczeni w modlitwie, w Chrystusie, +Rob Mutsaerts.<\/p>\n\n\n\n

Pomocniczy Biskup diecezji 's-Hertogenbosch<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

Chcesz czyta\u0107 wszystko?<\/h2>

Wykup abonament.<\/strong><\/p><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/span>
\n

Spodoba\u0142o si\u0119? Wspieraj nas!<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n

Kart\u0105, paypalem lub bezpo\u015brednim przelewem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Datki<\/strong> <\/mark><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

List otwarty do Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Papie\u017ca Leona XIV Ojcze \u015awi\u0119ty, Z szacunkiem dla powierzonego Ci urz\u0119du Nast\u0119pcy \u015awi\u0119tego Piotra i w komunii z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry Chrystus zbudowa\u0142 na aposto\u0142ach, zwracam si\u0119 do Ciebie z tym otwartym listem. Nie czyni\u0119 tego lekkomy\u015blnie. Do publicznego wypowiedzenia tych s\u0142\u00f3w sk\u0142ania mnie troska, kt\u00f3ra ostatecznie przewy\u017csza wszelkie inne wzgl\u0119dy […]<\/p>\n","protected":false},"author":60508433,"featured_media":51212,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"{title}\n\n{excerpt}\n\n{url}","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"_wpas_customize_per_network":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[610136334,80248953,610136333],"tags":[610136336],"class_list":["post-170094","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bp-mutsaerts","category-kosciol-posoborowy","category-kosciol-w-holandii","tag-bp-mutsaerts"],"yoast_head":"\nBiskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"List otwarty do Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Papie\u017ca Leona XIV Ojcze \u015awi\u0119ty, Z szacunkiem dla powierzonego Ci urz\u0119du Nast\u0119pcy \u015awi\u0119tego Piotra i w komunii z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry Chrystus zbudowa\u0142 na aposto\u0142ach, zwracam si\u0119 do Ciebie z tym otwartym listem. Nie czyni\u0119 tego lekkomy\u015blnie. Do publicznego wypowiedzenia tych s\u0142\u00f3w sk\u0142ania mnie troska, kt\u00f3ra ostatecznie przewy\u017csza wszelkie inne wzgl\u0119dy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-27T06:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"516\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"534\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Traditio et Fides\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\"},\"headline\":\"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV.\",\"datePublished\":\"2026-08-27T06:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/\"},\"wordCount\":3977,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg\",\"keywords\":[\"Bp. Mutsaerts\"],\"articleSection\":[\"Bp. Mutsaerts\",\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 posoborowy\",\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/\",\"name\":\"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-27T06:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg\",\"width\":516,\"height\":534},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"description\":\"Portal dla katolik\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"width\":940,\"height\":198,\"caption\":\"Tradycja i Wiara\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\",\"name\":\"Traditio et Fides\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/traditionundglauben.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/author\\\/wobronietradycjiiwiary\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara","og_description":"List otwarty do Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Papie\u017ca Leona XIV Ojcze \u015awi\u0119ty, Z szacunkiem dla powierzonego Ci urz\u0119du Nast\u0119pcy \u015awi\u0119tego Piotra i w komunii z Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3ry Chrystus zbudowa\u0142 na aposto\u0142ach, zwracam si\u0119 do Ciebie z tym otwartym listem. Nie czyni\u0119 tego lekkomy\u015blnie. Do publicznego wypowiedzenia tych s\u0142\u00f3w sk\u0142ania mnie troska, kt\u00f3ra ostatecznie przewy\u017csza wszelkie inne wzgl\u0119dy […]","og_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/","og_site_name":"Tradycja i Wiara","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249","article_published_time":"2026-08-27T06:00:00+00:00","og_image":[{"width":516,"height":534,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Traditio et Fides","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Traditio et Fides","Szacowany czas czytania":"20 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/"},"author":{"name":"Traditio et Fides","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3"},"headline":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV.","datePublished":"2026-08-27T06:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/"},"wordCount":3977,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","keywords":["Bp. Mutsaerts"],"articleSection":["Bp. Mutsaerts","Ko\u015bci\u00f3\u0142 posoborowy","Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Holandii"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/","name":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV. - Tradycja i Wiara","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","datePublished":"2026-08-27T06:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#primaryimage","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","contentUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","width":516,"height":534},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/biskup-mutsaerts-list-otwarty-do-leona-xiv\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Biskup Mutsaerts: List otwarty do Leona XIV."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","name":"Tradycja i Wiara","description":"Portal dla katolik\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization","name":"Tradycja i Wiara","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","width":940,"height":198,"caption":"Tradycja i Wiara"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3","name":"Traditio et Fides","sameAs":["https:\/\/traditionundglauben.com"],"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/author\/wobronietradycjiiwiary\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc04Sd-Ifs","jetpack-related-posts":[{"id":9430,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/don-pietro-leone-theology-of-the-body-explained-a-traditional-catholic-view-3-jezyk-agape\/","url_meta":{"origin":170094,"position":0},"title":"Don Pietro Leone, „Theology of the Body” explained – a Traditional Catholic view (3) Mi\u0142o\u015b\u0107 ma\u0142\u017conk\u00f3w i j\u0119zyk agape.","author":"Traditio et Fides","date":"2 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"III Conjugal Love considered in Relation to God Pope John Paul II relates the act of conjugal love to God in two ways: first to God\u2019s love for Himself within the Most Blessed Trinity, and secondly to Christ\u2019s love for the Church. 1. Conjugal Love in Relation to the Most\u2026","rel":"","context":"W \u201eKrytyka Leone"","block_context":{"text":"Krytyka Leone","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/polemika\/kosciol-posoborowy\/papieze\/jan-pawel-ii-krytyka\/teologia-ciala\/leone-teologia-ciala\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/michelangelos-the-expulsion-of-adam-and-eve.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":9583,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/ann-barnhardt-vocem-alienorum-the-voice-of-antipope-francis-bergoglio-is-the-voice-of-a-stranger\/","url_meta":{"origin":170094,"position":1},"title":"Ann Barnhardt: Vocem Alienorum: The Voice of Antipope Francis Bergoglio Is the Voice of A Stranger","author":"Traditio et Fides","date":"22 czerwca 2016","format":false,"excerpt":"It is now clear to me, and I feel it morally incumbent upon me given my position to publicly state that I believe Jorge Bergoglio, \u201cFrancis\u201d to be an Antipope, never having been canonically elected, and that Joseph Ratzinger, Pope Benedict XVI is still the Roman Pontiff. The sheer quantity\u2026","rel":"","context":"W \u201e3. Benedykt XVI"","block_context":{"text":"3. Benedykt XVI","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/category\/polemika\/kosciol-posoborowy\/papieze\/benedykt-xvi-abdykacja\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/joan_of_arc_on_horseback.png?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Saint_Michael_and_the_Dragon.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60508433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170094"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":170105,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170094\/revisions\/170105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}