Tradycja i Wiara

Wielki Piątek: „Intercessiones” a „Modlitwa Powszechna” – zestawienie porównawcze (1 z 2)

Omówienie różnic w modlitwach wielkopiątkowych Vetus Ordo i Novus Ordo. Diabeł tkwi w szczególe, a szczegółów jest sporo. Przekłamania, przeinaczenia, zafałszowania. Afery i kryminały bywają też filologiczne i gramatyczne.
Posłuchaj
Oceń post

Poniżej przedstawiona zostanie poprawiona i poszerzona wersja wczorajszego wpisu. Okazuje się, że nie tylko łacińska wersja Vetus Ordo nie odpowiada łacińskiej wersji Novus Ordo, ale także tłumaczenie polskie znacznie odstępuje od łacińskiego pierwowzoru. Dla wszystkich, którzy lubią śledzić afery i kryminały.

Novus Ordo lub posoborowie to niestety nowa religia, z daleka jedynie podobna do katolicyzmu. Ponieważ po nieszczęsnych reformach liturgicznych nie modlimy się już jak nasi ojcowie, toteż nie wierzymy też w to samo, co oni. Novus Ordo stanowił ogólnoświatowe przygotowanie politycznej poprawności, gdyż już teksty liturgiczne bardzo zważały na to, by nikogo nie urazić. Piszący te słowa był dzisiaj na „covidowej” Liturgii Wielkiego Piątku i zerkając na komórkę zauważył, iż posoborowa Modlitwa wiernych zasadniczo różni się od przedsoborowych intercessiones, co można przetłumaczyć jako „wstawiennictwa” lub „modlitwy wstawiennicze”. A jaka to różnica? Otóż we wprowadzonej po Soborze Modlitwie wiernych, której w Vetus Ordo nie ma, modlą się wierni, to jest cywile i dlatego to oni powinni podchodzić do mikrofonu i odczytywać modlitwy lub tworzyć swoje. Natomiast intercessio – to modlitwa za pośrednictwem jakiegoś świętego lub w wypadku Wielkiego Piątku całego Kościoła, który oręduje u Boga za różnymi stanami lub ludźmi.  Ponieważ trudno znaleźć te modlitwy Novus Ordo po łacinie, toteż zestawimy jedynie teksty polskie, Vetus Ordo według divinum officium, a Novus Ordo według wiara.pl, wersję łacińską posoborowych modlitw według Corpus Christi Watershed  i skomentujemy zaobserwowane różnice.  Zauważyć można, że w liturgii Novus Ordo jest jak w ogłoszeniach agencji nieruchomości. Nieważne jest co się mówi, ale to, co się opuszcza i dlatego zmienione lub pominięte fragmenty podamy wytłuszczonym drukiem. Po prawej stronie widnieje własne tłumaczenie łacińskiego tekstu Novus Ordo.

Vetus Ordo  Vetus Ordo Novus Ordo Novus Ordo
Wersja łacińskaWersja polskaWersja łacińskaWersja polska
1. Za Kościół święty  1. Za Kościół święty 1. Za Kościół święty  1. Za Kościół święty
Orémus, dilectíssimi nobis, pro Ecclésia sancta Dei: ut eam Deus et Dóminus noster pacificáre, adunáre, et custodíre dignétur toto orbe terrárum: subíciens ei principátus, et potestátes: detque nobis quiétam et tranquíllam vitam degéntibus, glorificáre Deum Patrem omnipoténtem.

S. Orémus.
V. Flectámus génua.
R. Leváte.

Omnípotens sempitérne Deus, qui glóriam tuam ómnibus in Christo géntibus revelásti: custódi ópera misericórdiæ tuæ; ut Ecclésia tua toto orbe diffúsa, stábili fide in confessióne tui nóminis persevéret. Per eúndem Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum: qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.
R. Amen.
Módlmy się, najmilsi, za święty Kościół Boży, aby Bóg i Pan nasz raczył go darzyć pokojem i jednością i strzec go na całym okręgu ziemi, poddając mu mocarstwa i władze, a nam dozwolił wieść życie ciche i spokojne i chwalić Boga Ojca wszechmogącego.

S. Módlmy się.
V. Klęknijmy.
R. Wstańcie.  

Wszechmogący, wieczny Boże. Tyś w Chrystusie objawił Swoją chwałę wszystkim narodom; strzeż dzieła miłosierdzia Twego, aby Kościół Twój rozszerzony na cały świat, trwał z niewzruszoną wiarą w wyznawaniu Twojego imienia. Przez tegoż Pana naszego. 
R. Amen.
Orémus, dilectíssimi nobis, pro Ecclésia sancta Dei: ut eam Deus et Dóminus noster pacificáre, adunáre, et custodíre dignétur toto orbe terrárum: detque nobis quiétam et tranquíllam vitam degéntibus, glorificáre Deum Patrem omnipoténtem.  

Oratio in silentio. Deinde sacerdos

Omnípotens sempitérne Deus, qui glóriam tuam ómnibus in Christo géntibus revelásti: custódi ópera misericórdiæ tuæ; ut Ecclésia tua toto orbe diffúsa, stábili fide in confessióne tui nóminis persevéret. Per Christum, Dominum nostrum.
R. Amen.
Módlmy się, najmilsi, za święty Kościół Boży, niech nasz Bóg i Pan obdarzy go pokojem i jednością i strzeże go na całej ziemi, a nam pozwoli wieść życie ciche i spokojne na chwałę Boga, Ojca Wszechmogącego.  

Modlitwa w ciszy. Po niej kapłan śpiewa:

Wszechmogący, wieczny Boże, Ty w Chrystusie objawiłeś swoją chwałę wszystkim narodom, + strzeż dzieła Twego miłosierdzia, * aby Twój Kościół, rozszerzony na cały świat, trwał z niewzruszoną wiarą w wyznawaniu Twojego imienia. Przez Chrystusa, Pana naszego.
W. Amen.

Jak widać teksty są identyczne. Pominięty został w Novus Ordo fragment o władzy Kościoła „poddając mu mocarstwa i władze (subíciens ei principátus, et potestátes)”. A o jakie to „mocarstwa i władze” (principatus et potestates) chodzi? O demony lub anioły upadłe z chóru zwierzchności i władz, które określane są dokładnie tymi słowami w Liście do Kolosan:

Kol 1, 16 quia in ipso condita sunt universa in caelis et in terra visibilia et invisibilia sive throni sive dominationes sive principatus sive potestates omnia per ipsum et in ipso creata sunt

1,16 bo w Nim zostało wszystko stworzone: i to, co w niebiosach, i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne, czy Trony, czy Panowania, czy Zwierzchności, czy Władze. Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone.

2,15 expolians principatus et potestates traduxit palam triumphans illos in semet ipso

2,15 Po rozbrojeniu Zwierzchności i Władz, jawnie wystawił je na widowisko, powiódłszy je dzięki Niemu w triumfie.

Słowa Listu do Kolosan odnoszą się do Chrystusa jako Króla Aniołów, ponieważ w Nim, jako w Logosie, zostały także one stworzone. Chrystus jako Bóg jest od aniołów wyższy i nad nimi panuje (Kol 1,16). Natomiast przez swoją śmierć, zejście do piekieł oraz Zmartwychwstanie rozbroił upadłe anioły z chóru Zwierzchności i Władz (principatus et potestates), to jest faktycznie je pokonał. Taki jest stan faktyczny i dlatego, powyższa modlitwa posługując się gramatycznym trybem zwanym optatiwus lub trybem życzeniowym (oremus) nie oddaje stanu faktycznego lub prosi o coś, czego jeszcze nie ma. Jeśli bowiem Chrystus jest Królem Aniołów, a złe moce zostały już pokonane, to dlaczego Kościół modli się o to, by Bóg strzegł go „poddając mu [tj. Kościołowi] mocarstwa i władze”? Ponieważ Kościół Walczący musi w każdym czasie w walce duchowej uobecniać zwycięstwo Chrystusa, gdyż niestety zły duch przed Sądem Ostatecznym może uskuteczniać swą moc względem ludzi, o czym pisaliśmy już w naszej angelologii. Ponieważ sam Chrystus nazywa szatana Panem tego świata (J 12, 31; 14, 30), toteż przyjąć trzeba, że upadłe Zwierzchności i Władze (principatus et potestates) mają wpływ na rządzących tym światem, to jest polityków, a wyżej wymieniona apotropiczna [tj. odganiająca złe duchy] modlitwa Kościoła odgoni złe duchy od polityków i tym samym zapewni Kościołowi ziemski pokój.

Więc dlaczego ją usunięto?

Bo przeszkadzała demonom i naprawdę trudno o inne wytłumaczenie. Jak już trafnie ukazał ks. Stefano Carusi już reformach Wielkiego Tygodnia w latach 1951-56 usunięto mnóstwo krótkich tekstów apotropicznych, o których pomijając demony naprawdę mało kto pamiętał. A skoro je usunięto, to dlatego, że były skuteczne, inaczej by je zachowano.  Ciekawe jest też pominięcie doksologii w zakończeniu modlitwy, o ile Vetus Ordo odnosi się do całej Trójcy Świętej, Novus Ordo zwraca się tylko do Chrystusa.  Piszący te słowa myślał, iż w Novus Ordo są przedstawione tylko pierwsze słowa tej doksologii, ale tekst normatywny ukazuje,[1] że tak nie jest. Zachowano Chrystusa, pominięto Trójcę Świętą, do której wszystkie modlitwy chrześcijańskie są kierowane. Ciekawe.

Vetus OrdoVetus OrdoNovus OrdoNovus OrdoNovus Ordo
Wersja łacińskaWersja polskaWersja łacińskaWersja polskaPoprawiona
2. Za Ojca Świętego  2. Za Ojca Świętego 2. Za Ojca Świętego  2. Za Ojca Świętego   2. Za Ojca Świętego
Orémus et pro beatíssimo Papa nostro N., ut Deus et Dóminus noster, qui elégit eum in órdine episcopátus, salvum atque incólumem custódiat Ecclésiæ suæ sanctæ, ad regéndum pópulum sanctum Dei.

S. Orémus.
V. Flectámus génua.
R. Leváte.

Omnípotens sempitérne Deus, cuius iudício univérsa fundántur: réspice propítius ad preces nostras, et eléctum nobis Antístitem tua pietáte consérva; ut christiána plebs, quæ te gubernátur auctóre, sub tanto pontífice, credulitátis suæ méritis augeátur. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum: qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.
R. Amen.
Módlmy się również za naszego Ojca świętego N., aby Bóg i Pan nasz, który go wybrał do sprawowania władzy biskupiej, zachował go w zdrowiu i bezpieczeństwie dla Swojego Kościoła świętego, aby rządził świętym ludem Bożym.

S. Módlmy się.
V. Klęknijmy.
R. Wstańcie.

Wszechmogący, wieczny Boże, na Twoich postanowieniach wszystko się opiera. Wejrzyj łaskawie na prośby nasze i w Twojej dobroci racz zachować wybranego dla nas Pasterza, a lud chrześcijański, który od Ciebie otrzymuje przewodników, niech pod zwierzchnictwem takiego Pasterza wzrasta w zasługach swej wiary. Przez Pana naszego.
R. Amen.
Orémus et pro beatíssimo Papa nostro N., ut Deus et Dóminus noster, qui elégit eum in órdine episcopátus, salvum atque incólumem custódiat Ecclésiæ suæ sanctæ, ad regéndum pópulum sanctum Dei.

Oratio in silentio. Deinde sacerdos  

Omnípotens sempitérne Deus, cuius iudício univérsa fundántur: réspice propítius ad preces nostras, et eléctum nobis Antístitem tua pietáte consérva; ut christiána plebs, quæ te gubernátur auctóre, sub ipso Pontífice, fidei suæ méritis augeátur. Per Christum Dominum nostrum.
R. Amen.
Módlmy się, za naszego papieża N., niech nasz Bóg i Pan, który go wybrał do wykonywania władzy biskupiej, zachowa go w zdrowiu i bezpieczeństwie dla swojego Kościoła świętego, aby rządził świętym ludem Bożym.

Modlitwa w ciszy. Po niej kapłan śpiewa:

Wszechmogący, wieczny Boże, Twoja mądrość wszystkim kieruje, + wejrzyj łaskawie na nasze prośby i w swojej dobroci racz zachować wybranego dla nas papieża, * aby lud chrześcijański, który od Ciebie otrzymuje przewodników, pod zwierzchnictwem najwyższego pasterza wzrastał w zasługach swej wiary. Przez Chrystusa, Pana naszego.
W. Amen.
             











Wszechmogący, wieczny Boże, na którego sądzie utwierdzone jest wszystko. Wejrzyj łaskawie na prośby nasze i w Twojej dobroci racz zachować wybranego dla nas Pasterza, a lud chrześcijański, który przez Ciebie jako Stwórcę jest rządzony, pod tymże Pasterzem wzrasta w zasługach swej wiary. Przez Pana naszego.
R. Amen

W przypadku drugiej prośby niestety widać, że tłumaczenie polskie nie odpowiada łacińskiemu oryginałowi wersji Novus Ordo.[2] Jakie mogą być tego przyczyny? Albo tłumaczenie polskie opierało się na późniejszym tekście normatywnym, a nie tym z roku 1977 albo też jest to tłumaczenie tendencyjne, bo nie są to niestety błędy warsztatowe tłumacza. Ponieważ wiemy, iż także inne teksty teoretycznie normatywnego Mszału tłumaczone były różnie na różne języki, więc przyjąć trzeba, że polski tłumacz dokonał tutaj „swoistej hermeneutycznej interpretacji”. Otóż łacińskie teksty Vetus i Novus Ordo są prawie identyczne. Jedyna różnica to sub tanto pontifice (Vetus Ordo = VO) – „pod takim pasterzem” i sub ipso Pontifice (Novus Ordo = NO) – „pod tymże pasterzem”. Natomiast łacińskie cuius iudício univérsa fundántur – „na Twoich postanowieniach wszystko się opiera(VO i NO)lub „na którego sądzie utwierdzone jest wszystko” (moje tłumaczenie) polski tłumacz przekłada freestyle’owo jako „Twoja mądrość wszystkim kieruje”. Jest to nie tylko niepoprawne, ale po prostu wymyślone. Po łacinie byłoby to sapientia tua gubernat omnia zamiast cuius iudício univérsa fundántur.

A czy to nie jedno i to samo?

Gdyby tak było, pamiętajmy „lub czasopisma”, to by zostało tak jak było, więc musi być jakaś różnica i jest. Otóż możliwe tłumaczenie:

cuius iudício univérsa fundántur

to

„na którego [Boga] sądzie opiera się wszechświat”.

Iudicium to „sąd, osąd, postanowienie”, a universa to „wszystko, wszystkie rzeczy”, ale także „wszechświat”. Zatem na osądzie (iudicium) Bożym, jak na fundamencie, opiera się wszystko, co jest, cały wszechświat, co oddawane jest za pomocą orzeczenia fundantur – „opierają się, są ustanowione”. Jest to bardziej statyczne ujęcie Boga jako fundamentu wszechświata od dynamicznej „mądrości kierującej wszystkim”, którą wymyślił sobie polski tłumacz. Ale nie na tym koniec, gdyż inwencja polskiego tłumacza sięga dalej. Łacińskie quæ te gubernátur auctóre – „który [lud chrześcijańskie] jest rządzony przez Ciebie [Boga] jako autora/twórcę/sprawcę/Stwórcę”przekłada on za pomocą „który od Ciebie otrzymuje przewodników”. I jest to kolejne fałszerstwo, gdyż to wyrażenie brzmiałoby po łacinie quae a Te duces/rectores/magistros/gubernatores accipiunt/recipiunt lub podobnie w zależności od tego jak oddamy po łacinie „przewodników” i „otrzymywać”. Natomiast tekst łaciński ukazuje zarówno w VO jak i w NO, że wszelka władza pochodzi od Boga (Rz 13,1) i to Bóg jest jej autorem (auctor). Przecież to różnica, czy „lud jest rządzony przez Ciebie jako Stwórcę” czy też „lud otrzymuje od Ciebie przewodników”. W pierwszym wypadku Bóg działa bezpośrednio, w drugim pośrednio.

Vetus Ordo Vetus Ordo Novus Ordo Novus Ordo Novus Ordo
Wersja łacińskaWersja polskaWersja łacińskaWersja polskaPoprawiona
3. Za Duchowieństwo i Wiernych  3. Za Duchowieństwo i Wiernych 3. Za Wszystkie Stany Kościoła  3. Za Wszystkie Stany Kościoła   3. Za Wszystkie Stany Kościoła
Orémus et pro ómnibus Epíscopis, Presbýteris, Diacónibus, Subdiacónibus, Acólythis, Exorcístis, Lectóribus, Ostiáriis, Confessiónibus, Virgínibus, Víduis: et pro omni pópulo sancto Dei.

S. Orémus.
V. Flectámus génua.
R. Leváte.

Omnípotens sempitérne Deus, cuius spíritu totum corpus Ecclésiæ sanctificátur et régitur: exáudi nos pro univérsis ordínibus supplicántes; ut grátiæ tuæ múnere, ab ómnibus tibi grádibus fidéliter serviátur. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum: qui tecum vivit et regnat in unitáte eiúsdem Spíritus Sancti Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.
R. Amen.
Módlmy się także za wszystkich biskupów, kapłanów, diakonów, subdiakonów, akolitów, egzorcystów, lektorów, ostiariuszy, wyznawców, dziewice i wdowy i za cały święty lud Boży.  

S. Módlmy się.  
V. Klęknijmy.
R. Wstańcie.

Wszechmogący wieczny Boże, Duch Twój uświęca całe mistyczne Ciało Kościoła i rządzi nim; wysłuchaj korne błagania nasze za wiernych wszystkich stanów, aby za łaską Twoją wszyscy wiernie Tobie służyli. Przez Pana naszego.
R. Amen.
De nomine Episcopi hic proferendo et de formula adhibenda : cf. Inst. gen. Missalis Romani, n. 109.  

Orémus et pro Epíscopo nostro N., pro ómnibus Epíscopis, Presbýteris, Diacónis Ecclésiae et univérsa plebe fidélium.  

Oratio in silentio. Deinde sacerdos
   
Omnípotens sempitérne Deus, cuius Spíritu totum corpus Ecclésiæ sanctificátur et régitur: exáudi nos pro minístris tuis supplicántes; ut grátiæ tuæ múnere, ab ómnibus tibi fidéliter serviátur. Per Christum Dóminum nostrum.
R. Amen.
Co do imienia biskupa i formuły, której należy użyć, por. Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego, nr 109.

Módlmy się, za naszego biskupa N., za wszystkich biskupów, kapłanów, diakonów, za wszystkich, którzy służą Kościołowi i za cały lud wierny.

Modlitwa w ciszy. Po niej kapłan śpiewa:

Wszechmogący, wieczny Boże, Twój Duch uświęca całą społeczność Kościoła i nią rządzi, + wysłuchaj nasze pokorne prośby za wszystkie stany Kościoła, * aby dzięki Twojej łasce wszyscy wiernie Tobie służyli. Przez Chrystusa, Pana naszego.
W. Amen.
 


Módlmy się, za naszego biskupa N., za wszystkich biskupów, kapłanów, diakonów, i za cały lud wierny.              


Wszechmogący, wieczny Boże, Twój Duch uświęca całe ciało Kościoła i nim rządzi, + wysłuchaj nas dzięki proszącym Twoim sługom * aby przez skarb Twojej łaski wszyscy wiernie Tobie służyli. Przez Chrystusa, Pana naszego.  
W. Amen.

Ciekawym novum NO jest rozpoczęcie modlitwy w intencji własnego biskupa. Oczywiście bliższa ciału koszula, ale za niego kapłan wraz z ludem modlą się podczas każdej Mszy. W VO w Wielki Piątek Kościół, pomijając papieża, modli się tylko w liczbie mnogiej wymieniając wszystkie też wszystkie stany poniżej diakona, to jest za „subdiakonów, akolitów, egzorcystów, lektorów, ostiariuszy, wyznawców, dziewice i wdowy”. I drogie feministki, o ile przez Soborem Kościół w tej liturgii się za kobiety modlił, to po Soborze już tego nie czyni. Tekst łaciński zarówno w NO jak i w VO mówi o corpus Ecclesiae – „ciele Kościoła”, co polski tłumacz znowu błędnie oddaje jako „społeczność”, po łacinie societas. Tekst polski przeinacza łacińskie exáudi nos pro minístris tuis supplicántes– „wysłuchaj nas dzięki proszącym Twoim sługom” oddając to wyrażenie błędnie jako „wysłuchaj nasze pokorne prośby za wszystkie stany Kościoła”, co brzmiałoby po łacinie exaudi supplices preces nostras pro omnes ordines Ecclesiae. W łacińskim oryginale Bóg proszony jest za pośrednictwem (pro) sług to jest poprzez biskupów, kapłanów i diakonów, to jest poprzez Kościół hierarchiczny, natomiast w wersji polskiej to wierni (christifideles) modlą się za wszystkie stany Kościoła hierarchicznego. Mamy więc odwrócenie sprawców i beneficjentów modlitwy. W wersji łacińskiej sprawcami jest Kościół hierarchiczny, w tłumaczeniu polskim wierni, w wersji łacińskiej beneficjentami są wierni, w polskim stany Kościoły. Pomieszanie z poplątaniem i to czysto zamierzone.  To, że polski tłumacz pomija munus gratiae – „skarb łaski” pisząc tylko o łasce pozostaje jedynie drobnym uchybieniem.



[1] Missale Romanum cum lectionibus ex Decreto Sacrosancti Oecumenici Conciliii Vaticani II instrauratum austoritate Pauli PP. VI Promulgatum, Vol. II, Tempus Quadragesimae – Tempus Paschale, Editio iuxta typicam alteranm, Libreria Editrice Vaticana 1977, 311. Wersja pdf znajduje się tu.

[2] Tamże, 312.

Translate

Reklama

Ostatnie wpisy

Komentarze

Najnowsze komentarze

Popularne

Czy Desiderio desideravi szykuje Nową Ekumeniczną Mszę? (1 z 3)
5-go Lipca. Żywot świętej Godolewy, Męczenniczki.
W demonologicznym lesie przyfrontowym – plusy dodatnie i ujemne (74). Zakonnice za granicę lub naga prawda
Kardynał Siri, teologia moralna, estetyka a noszenie spodni przez kobiety – uwag kilka
O. Wojciech Gołaski OP odchodzi do FSSPX lub "gdy zabraknie cukierków".
Jezuityzm ojca Remigiusza Recława SJ (4 z 4)

Archiwa

Hierarchicznie
Chronologicznie

Podziel się

Reklama

Nasze Produkty

Datki

Darowizna przez Paypal

Chcesz pomóc przez Paypal? Wybierz dowolną kwotę. Jeśli możesz, przejmij opłaty Paypal, to więcej do nas dotrze. Dobroczyńców zapewniamy o modlitwie. Bóg zapłać!

20,00 PLN

Możliwość komentowania dla zalogowanych użytkowników.

Miesięczna

Indywidualna

29,90 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Roczna

Indywidualna

299 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subkskrybuj

Rodzinna miesięczna

Do 6 osób

49,90 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Do 6 osób

499 zł

3 dniowy okres próbny gratis
Subskrybuj

Przelewem

Przelewem za 3 Miesiące

Indywidualna

90,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 6 Miesiący

Indywidualna

180,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 12 Miesięcy

Indywidualna

330,00 zł

Ustaje automatycznie, przyłączenie przez administratora
Subskrybuj

You cannot copy content of this page

pl_PLPolski
Tradycja i Wiara