{"id":6397,"date":"2015-06-12T13:07:45","date_gmt":"2015-06-12T11:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=6397"},"modified":"2025-02-07T16:01:22","modified_gmt":"2025-02-07T15:01:22","slug":"swieto-najswietszego-serca-pana-jezusa-dzieje-kultu-i-kazanie-sw-bernarda-z-clairvaux","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/swieto-najswietszego-serca-pana-jezusa-dzieje-kultu-i-kazanie-sw-bernarda-z-clairvaux\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119to Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa. Dzieje kultu i kazanie \u015bw. Bernarda z Clairvaux"},"content":{"rendered":"
<\/div>

\"sacred-heart-rough-draft-fire-heart-2\"<\/a><\/span><\/p>\n

Charakterystyk\u0105 katolickiego zrozumienia Tradycji jest p\u00f3j\u015bcie wg\u0142\u0105b, a nie w szerz. Oznacza to rozwijanie przez ca\u0142\u0105 histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a tych w\u0105tk\u00f3w Objawienia, kt\u00f3re zosta\u0142y spisane w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym oraz przekazane przez nauczanie ustne Aposto\u0142\u00f3w. Zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce wymy\u015ble\u0107 sobie \u017cadnego nowego dogmatu, ani nowego \u015bwi\u0119ta, a jedynie stwierdzi\u0107 w spos\u00f3b autorytatywny, \u017ce taka a nie inna prawda wiary by\u0142a od pocz\u0105tku przynajmniej implicite<\/em> zawarta w Objawieniu, uznawana przez teolog\u00f3w oraz w jaki\u015b spos\u00f3b przez d\u0142u\u017cszy czas obchodzona w kulcie Ko\u015bcio\u0142a. I dlatego nawet dosy\u0107 p\u00f3\u017ane dogmaty, takie jak Niepokalane Pocz\u0119cie (1854) lub Wniebowzi\u0119cie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny (1950), maj\u0105 zar\u00f3wno podstawy biblijne, jak i wielowiekow\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 liturgiczn\u0105, o czym \u015bwiadcz\u0105 \u015bwi\u0119ta 8. grudnia i 15. sierpnia. Zatem tzw. post\u0119p dogmat\u00f3w nie polega na ich bezpodstawnym mno\u017ceniu lub zmianie dotychczasowych, po to, by ju\u017c we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie nie obowi\u0105zywa\u0142y, lecz na coraz g\u0142\u0119bszym rozumieniu Tajemnicy Chrystusa. Jak bowiem m\u00f3wi \u015bw. Pawe\u0142:<\/span><\/p>\n

\n

\u201eby\u015bcie w mi\u0142o\u015bci wkorzenieni i ugruntowani, wraz ze wszystkimi \u015bwi\u0119tymi zdo\u0142ali ogarn\u0105\u0107 duchem, czym jest Szeroko\u015b\u0107, D\u0142ugo\u015b\u0107, Wysoko\u015b\u0107 i G\u0142\u0119boko\u015b\u0107, i pozna\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 Chrystusa, przewy\u017cszaj\u0105c\u0105 wszelk\u0105 wiedz\u0119, aby\u015bcie zostali nape\u0142nieni ca\u0142\u0105 Pe\u0142ni\u0105 Bo\u017c\u0105.\u201d (Ef 3, 17-19)<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Dlatego te\u017c r\u00f3\u017cne stosunkowo p\u00f3\u017ano wprowadzone \u015bwi\u0119ta liturgiczne mia\u0142y ju\u017c za sob\u0105 spor\u0105 poprzedzaj\u0105c\u0105 je tradycj\u0119.<\/span><\/p>\n

Naj\u015bwi\u0119tsze Serce Jezusa \u2013 historia kultu do 1856<\/span><\/h2>\n

Tak dzisiejsze \u015awi\u0119to Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa, og\u0142oszone jako \u015bwi\u0119to obowi\u0105zkowe dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a w roku 1856, mia\u0142o za sob\u0105 ju\u017c nie tylko wielowiekow\u0105 histori\u0119 objawie\u0144 prywatnych, ale tak\u017ce du\u017co d\u0142u\u017csz\u0105 histori\u0119 refleksji teologicznej. By\u0107 mo\u017ce nie ka\u017cdy wie, \u017ce jako pierwszy wizj\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszego Serca otrzyma\u0142 w roku 1549 \u015bw. Piotr Kanizjusz, drugi aposto\u0142 Niemiec, kt\u00f3ra uzdolni\u0142a go do podj\u0119cia tej ci\u0119\u017ckiej misji nawracania poreformacyjnych Niemiec. Kolejnym wielbicielem Naj\u015bwi\u0119tszego Serca by\u0142 \u015bw. Jan Eudes (1601-1682), kt\u00f3ry w roku 1670 otrzyma\u0142 zezwolenie biskupa miejsca na obchodzenie \u015awi\u0119ta Naj\u015bwi\u0119tszego Serca. Zatem ju\u017c 1670 mamy do czynienia z tym kultem w skali ko\u015bcio\u0142a lokalnego. Kolejnym krzewicielem tego kultu by\u0142 \u015bw. Claude de la Colombi\u00e8re SJ (1641-1682), przewodnik duchowy \u015bw. Margarety Marii Alacoque (1647-1690), kt\u00f3ra latach 1673-1675 otrzyma\u0142a cztery wielkie objawienia dotycz\u0105ce Naj\u015bwi\u0119tszego Serca. W roku 1697 papie\u017c Innocenty XI zezwala klasztorowi Wizytek, zgromadzenia \u015bw. Margerety Marii Alacoque, na obchodzenie w pi\u0105tek po Oktawie Bo\u017cego Cia\u0142a mszy ku czci Pi\u0119ciu Ran oraz ku Czci Serca Jezusa. W roku 1722 podczas d\u017cumy Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu zostaje po\u015bwi\u0119cona Marsylia, a zaraza ustaje. Kolejn\u0105 czcicielk\u0105 Naj\u015bwietszego Serca jest karmelitanka \u015bw. Teresa Margherita od Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa (1747-1770), kt\u00f3rej misj\u0105 jest g\u0142oszenie tej tajemnicy w karmelu. W roku 1765 papie\u017c Klemens XIII zezwala polskim biskupom i rzymskiemu Bractwu Naj\u015bwietszego Serca na obchodzenie liturgicznego \u015bwi\u0119ta ku czci Serca.<\/span><\/p>\n

\"Herz_Jesu_Bild_Jesuitenkirche\"<\/a>W roku 1767 ten sam papie\u017c zezwala ko\u015bcio\u0142om jezuit\u00f3w (austriacki ko\u015bci\u00f3\u0142 jezuit\u00f3w z tamtego okresu na lewym obrazku) na udzielanie odpustu zupe\u0142nego zwi\u0105zanego ze \u015bwi\u0119tem Naj\u015bwi\u0119tszego Serca. Pierre Coudrin (1768-1837) otrzymuje w roku 1792 w wizji polecenie za\u0142o\u017cenia swojego zgromadzenia Kongregacji Naj\u015bwi\u0119tszych Serc Jezusa i Maryi. W roku 1779 Pius VI zezwala na \u015bwi\u0119to Naj\u015bwi\u0119tszego Serca w Hiszpani i Portugalii. Ten sam papie\u017c z roku 1794 bull\u0105 Auctorem fidei<\/em> broni kultu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca przed jansenistami.<\/span><\/p>\n

\"Herz_Jesu\"<\/a>W roku 1796 ma miejsce przymierze Tyrolu z Naj\u015bwi\u0119tszym Sercem czyli po\u015bwi\u0119cenie tego rejonu Naj\u015bwi\u0119tszemu Sercu, o czym \u015bwiadcz\u0105 do dzi\u015b liczne, starsze ko\u015bcio\u0142y. W roku 1800 \u015bw. Magdalena Sofia Barat zak\u0142ada Towarzystwo Naj\u015bwi\u0119tszego Serca. 1804 papie\u017c Pius VII zezwala na to \u015bwi\u0119to w Stanach Zjednoczonych, a w roku 1819 w Palestynie. Wreszcie w roku 1865 papie\u017c Pius IX og\u0142asza to \u015bwi\u0119to dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.[1]<\/a> Nast\u0119pne koleje kultu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca w tym miejscu pominiemy, gdy\u017c chodzi\u0142o nam o dowiedzenie tezy, \u017ce \u015bwi\u0119ta liturgiczne dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a nigdy nowe nie s\u0105, a przynajmniej przed ostatnim Soborem nie by\u0142y, bo o niedzieli Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego mo\u017cna zdecydowanie podyskutowa\u0107, ale s\u0105 poprzedzane wielowiekowym liturgicznym kultem, co w przypadku Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego niestety miejsca nie ma.[2]<\/a><\/span><\/p>\n

\u00a0\u015aw. Bernard z Clairvaux i Naj\u015bwi\u0119tsze Serce Jezusa<\/span><\/span><\/h2>\n

Zwykle jaki\u015b wprowadzony kult poprzedzany jest pobo\u017cno\u015bci\u0105, prze\u017cyciami mistycznymi oraz ich teologicznym uj\u0119ciem ukazuj\u0105cym, \u017ce kult ten niczym nowym nie jest, gdy\u017c nie jest sprzeczny z dotychczasow\u0105 doktryn\u0105 i praktyk\u0105 liturgiczn\u0105. Co ciekawe, chocia\u017c pierwsze objawienie Naj\u015bwi\u0119tszego Serca mia\u0142o miejsce w roku 1549, a \u015bwi\u0119to to wprowadzone zosta\u0142o w roku 1856 czyli 307 lat p\u00f3\u017aniej, w kt\u00f3rych nast\u0105pi\u0142y kolejny objawienia i rozw\u00f3j kultu, to jednym z pierwszym wielbicieli Naj\u015bwi\u0119tszego Serca by\u0142 \u015bw. Bernard z Clairvaux (1090-1153), \u017cyj\u0105cy prawie 400 lat przed pierwszym objawieniem, a 700 lat przed oficjalnym wprowadzeniem tego \u015bwi\u0119ta. Niestety na tym tle kult Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego i objawienia \u015bw. Faustyny Kowalskiej prezentuj\u0105 si\u0119 chronologicznie i teologicznie naprawd\u0119 blado.[3]<\/a> W tym miejscu przypomnie\u0107 warto, \u017ce wiara w objawienia prywatne obowi\u0105zkowa nie jest, zatem \u017caden katolik wierzy\u0107 nie musi, \u017ce \u015bw. Faustyna objawienia mia\u0142a. Podobnie i kult Mi\u0142osierdzia obowi\u0105zkowy nie jest.<\/span><\/p>\n

\"Bernhard_von_Clairvaux3\"<\/a>\u015aw. Bernard z Clairveaux by\u0142 bowiem nie tylko teologiem, Doktorem Ko\u015bcio\u0142a zwanym Doktorem Miodop\u0142ynnym, ale tak\u017ce mistykiem obdarzonym wysoce emocjonaln\u0105 \u017carliwo\u015bci\u0105. Osoby ubolewaj\u0105ce nad tym, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani nie potrafi\u0105 okazywa\u0107 uczu\u0107 zdecydowanie nie czyta\u0142y kaza\u0144 \u015bw. Bernarda z Clairvaux, chocia\u017c kazania \u015bw. Bernada ze Sieny O.F.M. (1380-1444), szczeg\u00f3lnie te maryjne, tak\u017ce o \u017cywych emocjach \u015bwiadcz\u0105. Zatem ju\u017c w \u015bredniowieczu panowa\u0142y jakie\u015b pierwociny kultu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca b\u0119d\u0105ce niejako konsekwencj\u0105 Kultu M\u0119ki i \u015amierci Pana Jezusa, a szczeg\u00f3lnie Kultu Pi\u0119ciu Ran. Na temat tych ostatnich \u015bw. Bernard z Clairvaux pisa\u0142 bardzo g\u0142\u0119bokie i ciekawe traktaty, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b tutaj zaprezentujemy.<\/span><\/p>\n

Jak\u017ce g\u0142\u0119boka jest teologia Ko\u015bcio\u0142a i jakie skarby ona zawiera. Niestety ju\u017c dosy\u0107 wcze\u015bnie najpierw duchownych, a nast\u0119pnie wiernych od nich odci\u0119to. Prezentowany poni\u017cej fragment kazana \u015bw. Bernarda z Clairvaux, jest to Kazanie 3, O m\u0119ce<\/em>, znajdowa\u0142 si\u0119 w brewiarzach zakonnych i kap\u0142a\u0144skich przez 340 lat,\u00a0 od brewiarza trydenckiego z roku 1570 pocz\u0105wszy, a na ostatnim roku 1910, w kt\u00f3rym ten brewiarz obowi\u0105zywa\u0142 sko\u0144czywszy. Niestety co\u015b \u015bw. Piusa X do reformy brewiarza podkusi\u0142o , gdy\u017c w jego nowym brewiarzu, tzw. Divino afflatu<\/em>, obowi\u0105zuj\u0105cym od 1910\/11 do 1955 ju\u017c tego kazania nie ma. Zast\u0105pione zosta\u0142o encyklik\u0105 Piusa XI Miserentissimus Redemptor,<\/em> kt\u00f3ra dotyczy tak\u017ce Naj\u015bwi\u0119tszego Serca, ale nie posiada ju\u017c niestety, naszym skromnym zdaniem, tej bernardy\u0144skiej teologicznej jako\u015bci, a przede wszystkim \u017carliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie pojawia si\u0119 odpowied\u017a na zadawane przez wielu pytanie:<\/span><\/p>\n

\n

Dlaczego ci nasi ksi\u0119\u017ca tam ma\u0142o maj\u0105 do powiedzenia na tematy duchowe?<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Bo na wszystkie inne tematy to maj\u0105 i to sporo. Dzieje si\u0119 tak dlatego, poniewa\u017c im na przestrzeni ostatniego stulecia tak bardzo brewiarz odchudzono, \u017ce nawet ci, kt\u00f3rzy si\u0119 nim regularnie modl\u0105 nie odnosz\u0105 tych korzy\u015bci, kt\u00f3re odnosi\u0142y poprzednie pokolenia duchownych. Jest przecie\u017c tak, \u017ce ka\u017cde pokolenie kap\u0142a\u0144skie sobie nawzajem i wiernym co\u015b przekazuje, czy to na p\u0142aszczy\u017anie teologicznej czy duszpasterskiej.\u00a0 Naszym skromnym zdaniem najlepszym ze wszystkich by\u0142 w\u0142a\u015bnie brewiarz trydencki (1570-1910), kt\u00f3ry za spraw\u0105 \u015bw. Piusa X, (nawet \u015bwi\u0119ci si\u0119 myl\u0105), przesta\u0142 obowi\u0105zywa\u0107 w roku 1911 ze szkod\u0105 dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Do brewiarzy monastycznych i kap\u0142a\u0144skich przedtrydenckich czyli tych sprzed roku 1545 jeszcze nie dotarli\u015bmy, gdy\u017c nabycie ich zdecydowanie przekracza mo\u017cliwo\u015bci jednostki. Jednak Man ist, was man i\u00dft<\/em> \u2013 \u201eCz\u0142owiek jest tym, czym si\u0119 karmi\u201d, jak m\u00f3wi\u0105 Niemcy, co ma oczywi\u015bcie zastosowanie w dziedzinie duchowo\u015bci. Dlatego pragniemy podzieli\u0107 si\u0119 z czytelnikami t\u0105 trydenck\u0105 pe\u0142ni\u0105 prezentuj\u0105c dwa fragmenty brewiarzowe kazania \u015bwi\u0119tego Bernarda z Clairvaux, zamieszczonego jako czytanie czwarte i pi\u0105te drugiego nokturnu (kiedy\u015b wyja\u015bnimy to bli\u017cej) w trydenckim brewiarzu kap\u0142a\u0144skim. Fragment trzeci, czyli czytanie sz\u00f3ste, drugiego nokturnu, opublikujemy w roku przysz\u0142ym, jak do\u017cyjemy i B\u00f3g da.<\/span><\/p>\n

\u015aw. Bernard z Clairvaux, Kazanie 3, O m\u0119ce<\/em>, na \u015awi\u0119to Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa:<\/span><\/h2>\n
\n

\u201eA gdy ju\u017c wreszcie przyjdziemy do Najs\u0142odszego Serca Jezusa, a dobrze nam tu przybywa\u0107<\/em> (Mt 17,4),[4]<\/a> w\u00f3wczas nie pozw\u00f3lmy sobie zbyt \u0142atwo oddali\u0107 si\u0119 od Niego, o Kt\u00f3rym napisano: Odst\u0119puj\u0105cy od Ciebie, w ziemi\u0119 wpisani b\u0119d\u0105 <\/em>(Jer 17,13). A co b\u0119dzie z przyst\u0119puj\u0105cymi? Ty sam nas nauczasz. Ty rzek\u0142e\u015b przyst\u0119puj\u0105cym do Ciebie: Radujcie si\u0119, poniewa\u017c imiona wasze zapisane s\u0105 w niebie<\/em> (\u0141k 10,20). O jak dobrze i mi\u0142o<\/em> (Ps 132,1) przebywa\u0107 w tym Sercu! Nic wi\u0119cej, jak wszystko dawa\u0107 b\u0119d\u0119, wszystkie my\u015bli i poruszenia umys\u0142u przeka\u017c\u0119, rzucaj\u0105c wszelk\u0105 my\u015bl moj\u0105 w Serce Pana Jezusa, a ono bez u\u0142udy \u017cywi\u0107 mnie b\u0119dzie.<\/span><\/p>\n

Do tej \u015bwi\u0105tyni, do tego \u015bwi\u0119tego \u015bwi\u0119tych miejsca, do tej arki testamentu w uwielbieniu przyst\u0105pi\u0119 i wychwala\u0107 b\u0119d\u0119 imi\u0119 Pa\u0144skie m\u00f3wi\u0105c z Dawidem: Odnalaz\u0142em moje serce <\/em>(Ps 68,21 ), <\/em>by modli\u0107 si\u0119 do Boga mego.<\/em> Ja natomiast odnalaz\u0142em Serce kr\u00f3la, brata i przyjaciela \u2013 \u0142askawego Jezusa. Dlaczego uwielbia\u0107 b\u0119d\u0119? To bowiem Serce Twoje i moje, najs\u0142odszy Jezu, odnalaz\u0142szy, modli\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0119 do Ciebie, Boga mego: Przyjmij do \u015bwi\u0105tyni wys\u0142uchania Twego pro\u015bby moje, a mnie ca\u0142ego poci\u0105gnij do serca Twego. O ze wszystkich najpi\u0119kniejszy i najozdobniejszy Jezu: obmyj mnie bardziej od mojej winy, i z grzechu mojego oczy\u015b\u0107 mnie <\/em>(Ps 50,4); bym oczyszczony przez Ciebie do Ciebie Najczystszego m\u00f3g\u0142 przyst\u0105pi\u0107, a w Sercu Twoim po wszystkie dni mego \u017cycia zamieszkiwa\u0107 zas\u0142u\u017cy\u0142<\/em> (Ps 22,6) oraz bym r\u00f3wnocze\u015bnie widzie\u0107 i czyni\u0107 Tw\u0105 wol\u0119 by\u0142 zdolny!\u201d<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n