{"id":6180,"date":"2015-06-10T08:00:35","date_gmt":"2015-06-10T06:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=6180"},"modified":"2025-02-07T16:01:22","modified_gmt":"2025-02-07T15:01:22","slug":"jak-pomoc-dziecku-uczestniczyc-w-mszy-w-formie-nadzwyczajnej-cz-1-2-z-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/jak-pomoc-dziecku-uczestniczyc-w-mszy-w-formie-nadzwyczajnej-cz-1-2-z-2\/","title":{"rendered":"Jak pom\u00f3c dziecku uczestniczy\u0107 w Mszy w formie nadzwyczajnej (cz. 1) (2 z 2)"},"content":{"rendered":"
<\/div>

\"christ_b\"<\/a><\/span><\/p>\n

Przygotowanie w domu<\/strong><\/span><\/h3>\n

Nawet je\u015bli kulturowe, spo\u0142eczne i artystyczne uwarunkowania u\u0142atwi\u0142y, a w sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bciach nadal u\u0142atwiaj\u0105 prac\u0119 rodzicom, tak jak wspomnia\u0142em wy\u017cej, uwa\u017cam \u017ce powinno si\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce wprowadzenie dziecka w bogactwo i zawi\u0142o\u015bci tradycyjnego katolickiego kultu zawsze b\u0119dzie wyzwaniem. Nigdy, w \u017cadnym wieku, nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce nast\u0119pne pokolenie b\u0119dzie rozumie\u0107 liturgi\u0119, tak jakby by\u0142 to automatyczny proces.<\/span><\/p>\n

Warto podj\u0105\u0107 to godne trudu zadanie, poniewa\u017c nadzwyczajna forma Mszy \u015bwi\u0119tej jest rzeczywisto\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej Twoje dziecko styka si\u0119 z najwspanialsz\u0105, najd\u0142u\u017csz\u0105 i najg\u0142\u0119bsz\u0105 religijn\u0105 tradycj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. B\u0119d\u0105c spe\u0142nieniem Starego Przymierza, Ofiara Nowego Przymierza wype\u0142ni\u0142a \u017cydowski kult i dlatego te\u017c najpe\u0142niej uosabia wszystko, co B\u00f3g da\u0142 Izraelowi. Msza jest aktem ofiarnym, kt\u00f3ry, jak przypomina nam Kanon Rzymski, si\u0119ga wstecz a\u017c do ofiar Abla, Abrahama i Melchizedeka zapowiadaj\u0105cych z\u0142o\u017cenie Ofiary Najdoskonalszej. W obr\u0119bie samej chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji, ryt Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego nale\u017cy do jednego z najstarszych. Sama tylko modlitwa eucharystyczna, Kanon Rzymski, jest starsza ni\u017c ta u\u017cywana w Boskiej Liturgii \u015bw. Jana Chryzostoma. W obr\u0119bie zachodniej tradycji nie ma wznio\u015blejszego wyrazu boskich tajemnic, ani bardziej obfitego w \u0142aski dost\u0119pu do nich. Ci\u0119\u017cka praca, kt\u00f3r\u0105 trzeba wykona\u0107, aby wej\u015b\u0107 w \u015bwiat tej liturgii, odp\u0142aca si\u0119 tysi\u0105ckrotnie poprzez niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o zrozumienia i pocieszenia, kt\u00f3re oferuje. Dlatego te\u017c nauczanie innych jak wej\u015b\u0107 w t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 jest prawdziwym duchowym uczynkiem mi\u0142osierdzia.<\/span><\/p>\n

Wszystkie te fakty z g\u00f3ry zak\u0142adaj\u0105, \u017ce wej\u015bcie w rzeczywisto\u015b\u0107 liturgii jest wa\u017cne. Jak podkre\u015bla\u0142 Dom Gueranger wraz z pierwszym ruchem liturgicznym, musimy zna\u0107 i pokocha\u0107 modlitw\u0119 \u015awi\u0119tej Matki Ko\u015bcio\u0142a, a \u017ceby tak zrobi\u0107 musimy podj\u0105\u0107 trud jej poznania. Chcia\u0142bym poleci\u0107 czytelnikom kilka tytu\u0142\u00f3w, ale wiele os\u00f3b na pewno te\u017c b\u0119dzie mie\u0107 znakomite sugestie i mam nadziej\u0119, \u017ce podziel\u0105 si\u0119 nimi w komentarzach poni\u017cej.<\/span><\/p>\n

W moim przekonaniu istniej\u0105 dwa wyra\u017ane aspekty pog\u0142\u0119biania przywi\u0105zania dziecka do Mszy, a tak\u017ce wp\u0142ywu Mszy na dziecko: przygotowanie na odleg\u0142o\u015b\u0107 (czyli to co robimy w domu) i bezpo\u015brednie wsparcie (to co robimy w ko\u015bciele). Teraz om\u00f3wi\u0119 pierwszy aspekt, drugiemu zostanie po\u015bwi\u0119cona kolejna cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u.<\/span><\/p>\n

Przygotowanie na odleg\u0142o\u015b\u0107 obejmuje wszystko co rodzice robi\u0105 w domu, aby nape\u0142ni\u0107 wyobra\u017ani\u0119 swoich dzieci katolickimi symbolami, \u015bwi\u0119tymi, opowiadaniami i skojarzeniami, wszystko co robi\u0105 aby ukszta\u0142towa\u0107 umys\u0142 zgodnie z doktryn\u0105 a serce modlitw\u0105. Jestem gorliwym zwolennikiem modelu wychowania zaproponowanego przez Johna Seniora polegaj\u0105cego na czytaniu na g\u0142os, \u015bpiewaniu, wyszywaniu, rysowaniu, budowaniu statk\u00f3w czy samolot\u00f3w i, og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wszystkim co jest do g\u0142\u0119bi ludzkie, praktyczne i nie wymagaj\u0105ce zaawansowanych technologii. Takie rzeczy uprawiaj\u0105 i nawo\u017c\u0105 ziemi\u0119 duszy, tak \u017ceby ziarno liturgii mog\u0142o by\u0107 zasiane i przynios\u0142o owoc. Dzieci, kt\u00f3re s\u0105 otoczone dobrymi ksi\u0105\u017ckami i wyrabiaj\u0105 w sobie nawyk radowania si\u0119 \u015bwiatem wyobra\u017ani nie tylko b\u0119d\u0105 lepiej przygotowane do zaj\u0119\u0107 szkolnych, ale, co wa\u017cniejsze, b\u0119d\u0105 mie\u0107 mniej trudno\u015bci aby wej\u015b\u0107 w rzeczywisto\u015b\u0107 tej liturgii. Jako dobre \u017ar\u00f3d\u0142a mo\u017cna wymieni\u0107 \u015bwietne ksi\u0105\u017cki Marigod Hunt (A Life of Our Lord for Children<\/em><\/a>, The First Christians<\/em><\/a>, St. Patrick\u2019s Summer<\/em><\/a>, A Book of Angels<\/em><\/a>), An Illustrated Catechism<\/em><\/a>\u00a0ks. Inosa Biffi (zawiera on proste, ale g\u0142\u0119bokie rozwa\u017cania na temat Credo, Sakrament\u00f3w, przykaza\u0144 i modlitwy, do kt\u00f3rych do\u0142\u0105czone s\u0105 pi\u0119kne ilustracje), Know Your Mass [w Polsce wydane pod tytu\u0142em\u00a0Twoja Msza<\/em><\/a>\u00a0– przyp. t\u0142.] ks. Demetriusa Manousos i\u00a0The Mass for Children<\/em><\/a>\u00a0ks. Williama Kelly. \u201eDomowy ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d musi by\u0107 silny. Kultura rodzinna powinna \u015bwiadomie odnosi\u0107 si\u0119 w pewien spos\u00f3b do liturgii. Do tego celu szczeg\u00f3lnie polecam ksi\u0105\u017cki Mary Reed Newland, np.\u00a0We and Our Children: How to Make a Catholic Home<\/em><\/a>\u00a0(w wersji\u00a0oryginalnej wydane przez Angelico Press) i\u00a0The Year & Our Children: Catholic Family Celebrations for Every Season<\/em><\/a>, a\u00a0tak\u017ce niedawno opublikowan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra na pewno stanie si\u0119 bestsellerem,\u00a0The Little Oratory<\/em><\/a>\u00a0Davida Clayton i Leili Marie Lawler\u00a0(aby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej, zobacz\u00a0moj\u0105 recenzj\u0119<\/a>\u00a0na NLM). W tych ksi\u0105\u017ckach jest zawartych\u00a0wiele wspania\u0142ych, praktycznych pomys\u0142\u00f3w o tym jak przenie\u015b\u0107 bogactwo liturgii oraz przestrzega\u0107 kalendarza liturgicznego w domu, tak aby by\u0107 bardziej \u201ena bie\u017c\u0105co\u201d z liturgi\u0105 kiedy idzie si\u0119 na Msz\u0119. Dla dobra starszych dzieci poleci\u0142bym, aby od czasu do czasu s\u0142ucha\u0107 z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 wyk\u0142ad\u00f3w Arcybiskupa Fultona Sheena, kt\u00f3re s\u0105 og\u00f3lnie dost\u0119pne. Mnie szczeg\u00f3lnie podoba si\u0119 \u201eThe Meaning of the Mass\u201d.<\/span><\/p>\n

Dla rodzin, kt\u00f3re ucz\u0105 dzieci w domu, jest niezwykle istotne, \u017ceby zapewni\u0107 dzieciom lekcje \u0142aciny, nawet je\u015bli polega\u0142yby tylko na om\u00f3wieniu modlitw zawartych w cz\u0119\u015bciach sta\u0142ych Mszy \u015awi\u0119tej, tak \u017ceby stworzy\u0107 dla nich okazj\u0119 aby pomy\u015ble\u0107 i porozmawia\u0107 o tym, co m\u00f3wi\u0105. Odkry\u0142em, \u017ce je\u015bli chodzi o Msz\u0119 \u201etrydenck\u0105\u201d to w niej zawarte s\u0105 wszystkie modlitwy o wszelkie rzeczy, o kt\u00f3re mogliby\u015bmy chcie\u0107 si\u0119 modli\u0107, i zanosi te modlitwy do Boga w najpi\u0119kniejszy, najskromniejszy i najbardziej odpowiedni spos\u00f3b. Jest to najdoskonalsza szko\u0142a modlitwy. Nie twierdz\u0119, \u017ce ludzie musz\u0105 sta\u0107 si\u0119 latynistami aby doceni\u0107 warto\u015b\u0107 Mszy \u015bwi\u0119tej w nadzwyczajnej formie, uwa\u017cam raczej \u017ce do\u015bwiadczenie i obycie si\u0119 z tym j\u0119zykiem bardzo si\u0119 op\u0142aci kiedy przyjdzie nam modli\u0107 si\u0119 na Mszy bez mszalika, \u015bledzi\u0107 liturgi\u0119 w mszaliku, s\u0142u\u017cy\u0107 przy o\u0142tarzu lub pewnego dnia za\u015bpiewa\u0107 w ch\u00f3rze lub scholi.<\/span><\/p>\n

Aby w jak najwi\u0119kszym stopniu wykorzysta\u0107 naturalne upodobanie dzieci do \u015bpiewu i piel\u0119gnowa\u0107 ich poczucie \u015bwi\u0119to\u015bci oraz Romanitas niezwykle wa\u017cne jest aby w domu \u015bpiewa\u0107 katolickie pie\u015bni, zw\u0142aszcza prostsze utwory chora\u0142u gregoria\u0144skiego. Znane Salve Regina sprawdza si\u0119 bardzo dobrze, ale mo\u017cna pomy\u015ble\u0107 o nauce tak\u017ce \u201eAve Maria\u201d, \u201eSalve Mater\u201d, \u201eAdoro Te\u201d, \u201eAve Verum Corpus\u201d i \u201eVeni Creator Spiritus\u201d. Nie przejmuj si\u0119, je\u015bli tylko jedna osoba w rodzinie potrafi \u0142adnie \u015bpiewa\u0107 \u2013 to wystarczy, aby rozpocz\u0105\u0107 tradycj\u0119 codziennego \u015bpiewu, a inni z czasem wyrobi\u0105 sobie g\u0142os. W tej materii szczeg\u00f3lnie polecam\u00a0A New Book of Old Hymns<\/em><\/a>\u00a0napisan\u0105 przez Veronic\u0119 Brandt (a tak\u017ce\u00a0\u00a0jej posty<\/a>\u00a0na\u00a0stronie Views from\u00a0the Choir Loft, np.jej recenzj\u0119<\/a>\u00a0Know Your Mass oraz\u00a0jej sugestie<\/a>\u00a0dotycz\u0105ce uczenia\u00a0dzieci \u0142aci\u0144skich modlitw).<\/span><\/p>\n

Poza \u015bpiewem, lub zamiast niego je\u015bli boisz si\u0119 \u015bpiewa\u0107, upewnij si\u0119, \u017ce masz dobre nagrania chora\u0142u, \u015bpiew\u00f3w polifonicznych i tradycyjnych hymn\u00f3w. Z ogromnego zbioru og\u00f3lnodost\u0119pnych dobrych nagra\u0144 pozw\u00f3lcie mi wymieni\u0107 kilka. Moja ulubiona p\u0142yta z hymnami to\u00a0A Vaughan Williams Hymnal<\/em><\/a>. Moja ulubiona\u00a0sk\u0142adanka \u015bpiew\u00f3w chora\u0142owych to\u00a0Gregorian Chant for The Church Year<\/em><\/a>\u00a0zestaw sze\u015bciu p\u0142yt za jedyne\u00a030,13 dolar\u00f3w (cena obowi\u0105zuj\u0105ca kiedy pisz\u0119 ten artyku\u0142). Benedyktynki Maryi Kr\u00f3lowej Aposto\u0142\u00f3w r\u00f3wnie\u017c s\u0105 wspania\u0142e, a kupuj\u0105c ich p\u0142yty (Angels and Saints at Ephesus<\/em><\/a>, Advent at Ephesus<\/em><\/a>, Lent at Ephesus<\/em><\/a>), wspierasz tradycyjne zakonne formy \u017cycia. Je\u015bli chodzi o polifoni\u0119, mog\u0119 poleci\u0107 wszystkie nagrania Tallis Scholars, Cambridge Singers, King\u2019s College Choir, Oxford Camerata, czy te\u017c The Sixteen. (Zaczynam odczuwa\u0107 potrzeb\u0119 napisania osobnego artyku\u0142u, lub ca\u0142ej serii, o tym \u201eJak stworzy\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 bibliotek\u0119 muzyki klasycznej\u201d.)<\/span><\/p>\n

Bez wzgl\u0119du na wyb\u00f3r pami\u0119tajcie, \u017ce odtwarzanie takich nagra\u0144 w niedziel\u0119 pomaga zaakcentowa\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Dnia Pa\u0144skiego i, po raz kolejny, wzmacnia i pog\u0142\u0119bia w wyobra\u017ani skojarzenia, kt\u00f3re powinni mie\u0107 katolicy, gdy\u017c stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ich dziedzictwa, \u0142atwo uodparnia dzieci na p\u00f3\u017aniejsze nadu\u017cycia, kt\u00f3re na pewno zobacz\u0105, i, co najwa\u017cniejsze, jest \u017ar\u00f3d\u0142em pi\u0119knej muzyki oraz tekst\u00f3w, kt\u00f3re dzieci zapami\u0119tuj\u0105 zadziwiaj\u0105co szybko i powtarzaj\u0105 spontanicznie, je\u015bli wys\u0142uchaj\u0105 ich dostatecznie wiele razy.<\/span><\/p>\n

Z ch\u0119ci\u0105 otrzymam w komentarzach sugestie czytelnik\u00f3w na temat rzeczy, kt\u00f3re robicie w domu, aby przygotowa\u0107 rodzin\u0119 na owocniejsze spotkanie z naszym Panem we Mszy \u015awi\u0119tej.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n