{"id":167181,"date":"2026-06-26T08:00:00","date_gmt":"2026-06-26T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=167181"},"modified":"2026-06-24T14:08:33","modified_gmt":"2026-06-24T12:08:33","slug":"tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/","title":{"rendered":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola?"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Warto przeczyta\u0107 samodzielnie i w skupieniu ca\u0142y ni\u017cej podany artyku\u0142, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce \u017caden z posoborowych m\u0119czennik\u00f3w m\u0119czennikiem nie by\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Dotyczy to tak\u017ce Maksymiliana Kolbe, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 nie za Chrystusa, ale wyznaj\u0105c cnot\u0119 obywatelsk\u0105 altruizmu. Jak pisze bowiem Akwinata:<\/p>\n\n\n\n

\n

“Przyczyn\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 do m\u0119cze\u0144stwa jest nie tylko wyznanie wiary, lecz tak\u017ce wszelka inna cnota nie obywatelska (non politica)<\/em><\/strong>, <\/em>ale wlana, maj\u0105ca na celu Chrystusa<\/strong>.” (Summ. theol. Suppl.<\/em> Q. 96, ad 9)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Przed\u0142u\u017cenie \u017cycia ojcu rodziny przez ksi\u0119dza i kawalera nie jest “cnot\u0105 wlan\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu Chrystusa”, jak na przyk\u0142ad dziewictwo.<\/p>\n\n\n\n

Maksymilian Kolbe zas\u0142u\u017cy\u0142 by\u0107 mo\u017ce na kanonizacj\u0119 na mocy reszty swoich \u017cyciowych poczyna\u0144, kt\u00f3re po Soborze sta\u0142y si\u0119 niemodne. Walczy\u0142 z masoneri\u0105 i by\u0142 antysemit\u0105, wi\u0119c zrobili z niego m\u0119czennika, kt\u00f3rym nie by\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie Ulmowie tak\u017ce \u017cadnymi m\u0119czennikami nie byli, bo mieli jeszcze mniejsz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uj\u015bcia \u015bmierci ni\u017c Kolbe.<\/p>\n\n\n\n

Jakie to przygn\u0119biaj\u0105ce, \u017ce jeste\u015bmy tak ok\u0142amywani. Skoro ka\u017cdy jest m\u0119czennikiem, to nikt nie jest m\u0119czennikiem. I o to chodzi.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 6<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CZY M\u0118CZENNIKOM NALE\u017bY SI\u0118 AUREOLA?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zdaje si\u0119, \u017ce m\u0119czennikom nie nale\u017cy si\u0119 aureola[1]<\/a>, bo:<\/p>\n\n\n\n

1. Aureola jest nagrod\u0105 za dzie\u0142a nadobowi\u0105zkowe. Tote\u017c Beda[2]<\/a>, wyja\u015bniaj\u0105c s\u0142owa Biblii[3]<\/a>: \u201eUczynisz wieniec z\u0142oty” itd. tak powiada: \u201eMo\u017cna s\u0142usznie s\u0105dzi\u0107, \u017ce chodzi o nagrod\u0119 dla tych, kt\u00f3rzy \u2014 dobrowolnie wybieraj\u0105c drog\u0119 doskonalszego \u017cycia \u2014 wzbijaj\u0105 si\u0119 ponad powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce przykazania”. Lecz ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107 za wyznawanie wiary niekiedy jest spraw\u0105 konieczno\u015bci, a nie czym\u015b nadobowi\u0105zkowym. Jasne to ze s\u0142\u00f3w Paw\u0142owych[4]<\/a>: \u201eSercem przyj\u0119ta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznanie jej ustami … do zbawienia”. A wi\u0119c m\u0119cze\u0144stwu nie zawsze nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

2. Zdaniem Grzegorza[5]<\/a>: Im bardziej z woln\u0105 wol\u0105 \u015bwiadczy si\u0119 pos\u0142ugi, tym one s\u0105 milsze. Lecz w m\u0119cze\u0144stwie jest jak najmniej z wolnej woli, skoro jest ka\u017ani\u0105 gwa\u0142tem stosowan\u0105 przez drugiego. A wi\u0119c aureola, kt\u00f3r\u0105 przyznaje si\u0119 za wybitn\u0105 zas\u0142ug\u0119, nie nale\u017cy si\u0119 m\u0119cze\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n

3. M\u0119cze\u0144stwo polega nie tylko na zewn\u0119trznym poniesieniu \u015bmierci, lecz tak\u017ce na wewn\u0119trznej postawie woli. Tote\u017c Bernard[6]<\/a> wyodr\u0119bnia trzy rodzaje m\u0119czennik\u00f3w: (1) woli bez \u015bmierci, np. Jan Ewangelista; (2) woli i \u015bmierci, np. \u015bw. Szczepan; (3) \u015bmierci bez woli, np. \u015bwi\u0119ci M\u0142odziankowie. Gdyby przeto m\u0119cze\u0144stwu nale\u017ca\u0142a si\u0119 aureola, to raczej nale\u017ca\u0142aby si\u0119 m\u0119cze\u0144stwu z woli ni\u017c m\u0119cze\u0144stwu zewn\u0119trznemu, jako \u017ce zas\u0142uga pochodzi z woli. Ale tego si\u0119 nie przyjmuje. A wi\u0119c m\u0119cze\u0144stwu nie nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

4. Katusze cia\u0142a s\u0105 mniejsze ni\u017c katusze duszy, kt\u00f3re s\u0105 wewn\u0119trznymi b\u00f3lami i wewn\u0119trznymi m\u0119kami serca. Atoli tak\u017ce i wewn\u0119trzne katusze s\u0105 jakim\u015b m\u0119cze\u0144stwem. \u015awiadcz\u0105 o tym s\u0142owa Hieronima[7]<\/a>: \u201eS\u0142usznie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce Boga Rodzicielka by\u0142a Dziewic\u0105 i M\u0119czennic\u0105, aczkolwiek uko\u0144czy\u0142a \u017cycie w spokoju” St\u0105d s\u0142owa: ,,A twoj\u0105 w\u0142asn\u0105 dusz\u0119 miecz przeniknie”[8]<\/a> tj. b\u00f3l z powodu \u015bmierci Syna. A poniewa\u017c aureola nie nale\u017cy si\u0119 za b\u00f3l wewn\u0119trzny, dlatego i za zewn\u0119trzny si\u0119 nie nale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

5. Tak\u017ce i sama pokuta uchodzi za jakie\u015b m\u0119cze\u0144stwo. Pisze bowiem Grzegorz[9]<\/a>: \u201eChocia\u017c nie gro\u017c\u0105 nam prze\u015bladowania, ma jednak i nasz spokojny czas swoje m\u0119cze\u0144stwo; bo wprawdzie nie k\u0142adziemy pod top\u00f3r naszego karku cielesnego, to wewn\u0105trz duszy duchowym mieczem u\u015bmiercamy cielesne po\u017c\u0105dania”. Pokucie jednak polegaj\u0105cej na zewn\u0119trznych uczynkach nie nale\u017cy si\u0119 aureola. A wi\u0119c nie nale\u017cy si\u0119 i zewn\u0119trznemu m\u0119cze\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n

6. Nie nale\u017cy si\u0119 aureola za czyn niedozwolony. Lecz jak uczy Augustyn[10]<\/a>: nie jest dozwolone targn\u0105\u0107 si\u0119 na swoje \u017cycie. A jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0142awi niekiedy m\u0119cze\u0144stwa tych, kt\u00f3rzy uciekaj\u0105c przed w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 tyran\u00f3w targn\u0119li si\u0119 na swoje \u017cycie. Historia Ko\u015bcio\u0142a[11]<\/a> m\u00f3wi to o niekt\u00f3rych niewiastach z Aleksandrii. Nie zawsze wi\u0119c m\u0119cze\u0144stwu nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

7. Niekiedy zdarza si\u0119, \u017ce kto\u015b za wiar\u0119 zosta\u0142 ci\u0119\u017cko zraniony i \u017cy\u0142 potem jeszcze przez jaki\u015b czas i zmar\u0142 z tego powodu. Jest pewne, i\u017c jest m\u0119czennikiem. Chyba jednak takowemu nie nale\u017cy si\u0119 aureola, poniewa\u017c jego walka nie trwa\u0142a a\u017c do \u015bmierci. A wi\u0119c nie zawsze za m\u0119cze\u0144stwo nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

8. Niejeden wi\u0119cej cierpi z powodu utraty doczesnych d\u00f3br ni\u017c z osobi\u015bcie doznanej krzywdy. \u015awiadczy o tym to, \u017ce dla osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci znosi wiele trud\u00f3w. Gdyby przeto takowym z powodu Chrystusa zabrano dobra doczesne, to chyba nale\u017cy ich uzna\u0107 za m\u0119czennik\u00f3w. Ale takim bodaj\u017ce nie nale\u017cy si\u0119 aureola. Wniosek ten sam, co wy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

9. M\u0119czennikiem chyba jest ten, kto poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 za wiar\u0119. Izydor tak pisze[12]<\/a>: \u201eTakowi zw\u0105 si\u0119 m\u0119czennikami lub \u015bwiadkami, poniewa\u017c z powodu \u015bwiadectwa danego Chrystusowi cierpieli m\u0119ki, a\u017c do poniesienia \u015bmierci walczyli o prawd\u0119”. Ot\u00f3\u017c niekt\u00f3re cnoty s\u0105 wy\u017csze ni\u017c wiara, jako to sprawiedliwo\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga itp., kt\u00f3re nie mog\u0105 istnie\u0107 bez \u0142aski; a jednak nie nale\u017cy si\u0119 im aureola. A wi\u0119c chyba i m\u0119cze\u0144stwu ona si\u0119 nie nale\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

10. Jak prawda wiary jest od Boga, tak i ka\u017cda inna prawda jest od Niego. Ambro\u017cy tak to wyra\u017ca[13]<\/a>: \u201eWszelka prawda, ktokolwiek by j\u0105 wypowiedzia\u0142, pochodzi od Ducha \u015awi\u0119tego”. Je\u017celi przeto ponosz\u0105ce mu \u015bmier\u0107 za prawd\u0119 wiary nale\u017cy si\u0119 aureola, z tego samego powodu nale\u017cy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ona ponosz\u0105cemu \u015bmier\u0107 za ka\u017cd\u0105 inn\u0105 prawd\u0119. Ale tak chyba nie jest.<\/p>\n\n\n\n

11. Dobro wsp\u00f3lne jest wa\u017cniejsze ni\u017c dobro osobiste. Lecz takiemu, kto w s\u0142usznie prowadzonej wojnie zgin\u0105\u0142 w obronie rzeczypospolitej, nie nale\u017cy si\u0119 aureola. A wi\u0119c nie nale\u017cy si\u0119 ona r\u00f3wnie\u017c temu, kto zgin\u0105\u0142 w obronie wiary w sobie samym. Z czego wida\u0107, \u017ce aureola nie nale\u017cy si\u0119 za m\u0119cze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

12. Wszelka zas\u0142uga pochodzi z wolnej woli. Lecz Ko\u015bci\u00f3\u0142 niekiedy s\u0142awi m\u0119cze\u0144stwa tych, kt\u00f3rzy nie mieli u\u017cywania rozumu i wolnej woli; nie zas\u0142u\u017cyli przeto na aureol\u0119. Wida\u0107 z tego, \u017ce nie wszystkim m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

Wbrew <\/em>temu:<\/p>\n\n\n\n

1. S\u0105 s\u0142owa Augustyna[14]<\/a>: \u201eO ile wiem, nikt nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 wy\u017cej stawia\u0107 dziewictwo ni\u017c m\u0119cze\u0144stwo”. Lecz dziewictwu nale\u017cy si\u0119 aureola. A wi\u0119c i m\u0119cze\u0144stwu.<\/p>\n\n\n\n

2. Wieniec nale\u017cy si\u0119 walcz\u0105cemu. Lecz w m\u0119cze\u0144stwie wyst\u0119puje szczeg\u00f3lna trudno\u015b\u0107 walki. A wi\u0119c nale\u017cy si\u0119 mu szczeg\u00f3lna aureola.<\/p>\n\n\n\n

Odpowied\u017a: <\/em>W cz\u0142owieku rozgrywa si\u0119 dwojaka walka: jedna na p\u0142aszczy\u017anie ducha przeciw wewn\u0119trznym po\u017c\u0105dliwo\u015bciom; druga przeciw katuszom z zewn\u0105trz zadawanym. Przeto jak za najdoskonalsze zwyci\u0119stwo odniesione nad po\u017c\u0105dliwo\u015bci\u0105 cia\u0142a, tj. za dziewictwo, nale\u017cy si\u0119 szczeg\u00f3lna nagroda, zwana aureol\u0105, tak r\u00f3wnie\u017c aureola nale\u017cy si\u0119 i za najdoskonalsze zwyci\u0119stwo odniesione nad napastliwo\u015bci\u0105 z zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n\n

Najdoskonalsze za\u015b zwyci\u0119stwo odniesione nad katuszami zadawanymi z zewn\u0105trz poznaje si\u0119: po pierwsze, po ogromie zadawanych katuszy. Ot\u00f3\u017c spo\u015br\u00f3d wszystkich katuszy zadawanych z zewn\u0105trz szczeg\u00f3lne miejsce ma \u015bmier\u0107[15]<\/a>, tak jak w\u015br\u00f3d nami\u0119tno\u015bci wewn\u0119trznych szczeg\u00f3lnie gro\u017an\u0105 jest po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 seksualna. I dlatego, gdy kto\u015b odnosi zwyci\u0119stwo nad \u015bmierci\u0105 i tym, co si\u0119 z ni\u0105 wi\u0105\u017ce, najdoskonalej zwyci\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, doskona\u0142o\u015b\u0107 zwyci\u0119stwa poznaje si\u0119 po sprawie, za kt\u00f3r\u0105 si\u0119 walczy, kiedy wi\u0119c walczy si\u0119 za najszczytniejsz\u0105 spraw\u0119, a jest ni\u0105 sam Chrystus. I te dwa czynniki dostrzega si\u0119 w m\u0119cze\u0144stwie. Jest ono bowiem \u015bmierci\u0105 poniesion\u0105 za Chrystusa, jako \u017ce \u201enie tyle zadawane katusze czyni\u0105 kogo\u015b m\u0119czennikiem, ale sprawa, dla kt\u00f3rej si\u0119 je cierpi”[16]<\/a>. I dlatego za m\u0119cze\u0144stwo nale\u017cy si\u0119 aureola, tak jak i za dziewictwo.<\/p>\n\n\n\n

Na 1. Poniesienie \u015bmierci dla Chrystusa samo w sobie jest dzie\u0142em nadobowi\u0105zkowym. Nie ka\u017cdy bowiem ma obowi\u0105zek wyzna\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119 wobec prze\u015bladowcy. W danym jednak wypadku wyznanie to jest konieczne do zbawienia; wtedy mianowicie, gdy kto\u015b schwytany przez prze\u015bladowc\u0119 jest pytany o swoj\u0105 wiar\u0119, kt\u00f3r\u0105 ma obowi\u0105zek wyzna\u0107. Nie wynika jednak z tego, \u017ce nie zas\u0142uguje na aureol\u0119. Aureola bowiem nie nale\u017cy si\u0119 za dzie\u0142o nadobowi\u0105zkowe jako takie, ale za dzie\u0142o maj\u0105ce w sobie jak\u0105\u015b wybitn\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107. St\u0105d te\u017c, gdy taka doskona\u0142o\u015b\u0107 pozostaje, nawet gdy nie jest nadobowi\u0105zkowa, zas\u0142uguje na aureol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Na 2. M\u0119cze\u0144stwu nie nale\u017cy si\u0119 jaka\u015b nagroda z tego powodu, \u017ce kto\u015b z zewn\u0105trz stosuje gwa\u0142t, ale z tego powodu, \u017ce kto\u015b je dobrowolnie przyjmuje: bo zas\u0142ugujemy tylko tym, co jest wewn\u0105trz nas. A im to, co kto\u015b dobrowolnie znosi, jest trudniejsze i bardziej sprzeczne z wol\u0105, tym bardziej wola znosz\u0105ca to dla Chrystusa okazuje si\u0119 mocniej w Nim utwierdzona. I dlatego nale\u017cy si\u0119 jej wspanialsza nagroda.<\/p>\n\n\n\n

Na 3. S\u0105 takie czyny, w kt\u00f3rych \u2014 w samym ich dokonywaniu si\u0119 \u2014 wyst\u0119puje jaka\u015b  gwa\u0142towno\u015b\u0107 rozkoszy lub trudno\u015bci. I w takowych zawsze dokonanie si\u0119 czynu zwi\u0119ksza charakter zas\u0142ugi na nagrod\u0119 lub kar\u0119, jako \u017ce w samym dokonywaniu si\u0119 wola na skutek gwa\u0142towno\u015bci czynu musi odej\u015b\u0107 od stanu, w kt\u00f3rym by\u0142a przedtem. I dlatego, z zachowaniem r\u00f3wno\u015bci we wszystkim innym, ten, kto w rzeczywisto\u015bci pope\u0142nia grzech nieczysty, bardziej grzeszy ni\u017c ten, kto jedynie przyzwala na czyn, bo w samym dokonywaniu si\u0119 wola powi\u0119ksza si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jest z m\u0119cze\u0144stwem. Poniewa\u017c w samym jego dokonywaniu si\u0119 wyst\u0119puje najwi\u0119ksza trudno\u015b\u0107, sama wola, samo pragnienie m\u0119cze\u0144stwa nie osi\u0105ga tej zas\u0142ugi, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na trudno\u015b\u0107 nale\u017cy si\u0119 za czyn m\u0119czennik\u00f3w. Mo\u017ce jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 zas\u0142ug\u0119 drugiego, maj\u0105c na uwadze korze\u0144 zas\u0142ugiwania, jako \u017ce kto\u015b z wi\u0119ksz\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105 mo\u017ce chcie\u0107 ponie\u015b\u0107 m\u0119cze\u0144stwo, kt\u00f3re ju\u017c inny poni\u00f3s\u0142. Tote\u017c m\u0119czennik z woli, tj. z pragnienia, mo\u017ce swoj\u0105 wol\u0105 wys\u0142u\u017cy\u0107 sobie nagrod\u0119 istotn\u0105 wi\u0119ksz\u0105 lub mniejsz\u0105 od tej, kt\u00f3ra nale\u017cy si\u0119 m\u0119czennikowi. Natomiast aureola nale\u017cy si\u0119 za trudno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wyst\u0119puje w samym dokonaniu si\u0119 m\u0119cze\u0144stwa. I dlatego jedynie m\u0119czennikom z woli nie nale\u017cy si\u0119 aureola.<\/p>\n\n\n\n

Na 4. Jak rozkosze dotyku, kt\u00f3rych dotyczy umiarkowanie[17]<\/a>, zajmuj\u0105 szczeg\u00f3lne miejsce w\u015br\u00f3d przyjemno\u015bci wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych, tak b\u00f3le dotyku g\u00f3ruj\u0105 nad wszystkimi innymi bole\u015bciami. I dlatego za t\u0119 trudno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wyst\u0119puje w znoszeniu b\u00f3lu w dotyku \u2014 a chodzi o biczowanie itp. \u2014 nale\u017cy si\u0119 aureola i to bardziej ni\u017c za trudno\u015b\u0107 w znoszeniu b\u00f3lu wewn\u0119trznego. Z tytu\u0142u jednak ponoszenia b\u00f3lu wewn\u0119trznego nie uwa\u017ca si\u0119 kogo\u015b we w\u0142a\u015bciwym znaczeniu ze m\u0119czennika, chyba wed\u0142ug jakiego\u015b podobie\u0144stwa. I w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b wyra\u017ca si\u0119 Hieronim.<\/p>\n\n\n\n

Na 5. W\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi\u0105c umartwienia pokutne nie s\u0105 m\u0119cze\u0144stwem. Nie s\u0105 bowiem tym, co zmierza do zadania \u015bmierci. Zmierzaj\u0105 jedynie do ujarzmienia cia\u0142a. I godne nagany b\u0119dzie takie umartwienie, kt\u00f3re przekracza t\u0119 miar\u0119. Uwa\u017ca si\u0119 jednak pokut\u0119 za tak\u0105 z powodu podobie\u0144stwa do katuszy m\u0119cze\u0144stwa. A te umartwienia pokutne pod wzgl\u0119dem d\u0142ugotrwa\u0142o\u015bci przewy\u017cszaj\u0105 katusze m\u0119cze\u0144stwa, ono za\u015b przewy\u017csza je pod wzgl\u0119dem nat\u0119\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

Na 6. Zdaniem Augustyna[18]<\/a>, nikomu nie wolno targn\u0105\u0107 si\u0119 na w\u0142asne \u017cycie, i to bez wzgl\u0119du na przyczyn\u0119, chyba \u017ce si\u0119 to czyni z natchnienia Bo\u017cego, aby okazaniem pogardy dla \u015bmierci da\u0107 przyk\u0142ad m\u0119stwa. A co do tych, o kt\u00f3rych m\u00f3wi zarzut, to wierzy si\u0119, \u017ce oni zadali sobie \u015bmier\u0107 z natchnienia Bo\u017cego. Z tego te\u017c powodu Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0142awi ich m\u0119cze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Na 7. Je\u017celi kto\u015b za wiar\u0119 zosta\u0142 \u015bmiertelnie raniony i \u017cy\u0142 jeszcze przez jaki\u015b czas, to nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zas\u0142uguje na aureol\u0119. Przyk\u0142adem \u015bw. Cecylia[19]<\/a>, kt\u00f3ra jeszcze trzy dni \u017cy\u0142a, oraz liczni m\u0119czennicy zmarli dopiero w wi\u0119zieniu[20]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

 \u2014 A nawet gdyby nie zosta\u0142 \u015bmiertelnie ranny, jednak umar\u0142 z ran, wierzy si\u0119, \u017ce zas\u0142uguje na aureol\u0119. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych, nie zas\u0142uguje na aureol\u0119, je\u015bli zmar\u0142 wskutek w\u0142asnej beztroski lub niedbalstwa. Wszelako ta niedba\u0142o\u015b\u0107 nie doprowadzi\u0142aby go do \u015bmierci, gdyby nie rana otrzymana za wiar\u0119. W ten spos\u00f3b rana otrzymana za Chrystusa jest pierwsz\u0105 okoliczno\u015bci\u0105 \u015bmierci. Tote\u017c z tego powodu nie traci chyba aureoli, o ile ta niedba\u0142o\u015b\u0107 nie by\u0142aby tak\u0105, kt\u00f3ra by wskazywa\u0142a na \u015bmiertelne przewinienie, bo wtedy straci zar\u00f3wno nagrod\u0119 z\u0142ot\u0105, jak i aureol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u2014 Gdyby za\u015b na skutek przydarzenia si\u0119 czego\u015b nie zmar\u0142 po otrzymaniu zadanej mu \u015bmiertelnej rany, albo otrzyma\u0142 rany, kt\u00f3re nie s\u0105 \u015bmiertelne, ale jeszcze cierpi\u0105c wi\u0119zienie zmar\u0142, zas\u0142uguje na aureol\u0119. St\u0105d to w Ko\u015bciele s\u0142awi si\u0119 m\u0119cze\u0144stwa niekt\u00f3rych \u015bwi\u0119tych zmar\u0142ych w wi\u0119zieniu wskutek jakich\u015b ran d\u0142ugo przedtem otrzymanych, np. Marcelego Papie\u017ca[21]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

M\u0119czennikiem wi\u0119c staje si\u0119 i zas\u0142uguje na aureol\u0119 ten, kto w jakikolwiek spos\u00f3b cierpia\u0142 a\u017c do \u015bmierci dla Chrystusa, na skutek zadanych katuszy, czy one by\u0142y powodem \u015bmierci, czy te\u017c nie. Je\u017celi za\u015b wskutek nich nie cierpia\u0142 a\u017c do \u015bmierci, to nie uchodzi za m\u0119czennika. Przyk\u0142adem Sylwester, kt\u00f3rego Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie s\u0142awi jako m\u0119czennika, poniewa\u017c uko\u0144czy\u0142 \u017cycie w pokoju, aczkolwiek przedtem wycierpia\u0142 niema\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Na 8. Jak umiarkowanie nie dotyczy rozkoszy z posiadania pieni\u0119dzy lub zaszczyt\u00f3w itp., ale jedynie rozkoszy dotyku[22]<\/a>, tak r\u00f3wnie\u017c, zdaniem Filozofa[23]<\/a>, m\u0119stwo dotyczy niebezpiecze\u0144stw \u015bmierci jako swojego szczeg\u00f3lnego przedmiotu. I dlatego aureola nale\u017cy si\u0119 jedynie za krzywdy szkodz\u0105ce bezpo\u015brednio w\u0142asnemu cia\u0142u, takie, z kt\u00f3rych zwykle nast\u0119puje \u015bmier\u0107. Nie staje si\u0119 przeto m\u0119czennikiem i nie zas\u0142uguje na aureol\u0119 ten, kto dla Chrystusa cierpi utrat\u0119 d\u00f3br doczesnych, cierpi na s\u0142awie lub co\u015b podobnego. \u2014 Nikt te\u017c nie kocha w spos\u00f3b uporz\u0105dkowany rzeczy zewn\u0119trznych bardziej ni\u017c w\u0142asne cia\u0142o. Za\u015b mi\u0142o\u015b\u0107 nie trzymaj\u0105ca si\u0119 porz\u0105dku nie przyczynia si\u0119 do zas\u0142ugi na aureol\u0119. \u2014 Ani te\u017c b\u00f3lu spowodowanego utrat\u0105 rzeczy doczesnych nie mo\u017cna zr\u00f3wnywa\u0107 z b\u00f3lem spowodowanym zabiciem cia\u0142a i z innymi tego rodzaju[24]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Na 9. Przyczyn\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 do m\u0119cze\u0144stwa jest nie tylko wyznanie wiary, lecz tak\u017ce wszelka inna cnota nie obywatelska (non politica), <\/em>ale wlana, maj\u0105ca na celu Chrystusa. Ka\u017cdym bowiem czynem cnoty mo\u017ce kto\u015b sta\u0107 si\u0119 \u015bwiadkiem Chrystusa, w tym znaczeniu, \u017ce dzie\u0142a, kt\u00f3rych Chrystus w nas dokonuje, s\u0105 \u015bwiadectwami Jego dobroci. Tote\u017c niekt\u00f3re dziewice ponios\u0142y \u015bmier\u0107 za dziewictwo, kt\u00f3re chcia\u0142y zachowa\u0107; np. \u015bw. Agnieszka[25]<\/a> i niema\u0142o innych, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0142awi ich m\u0119cze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Na 10. Celem i przedmiotem prawdy wiary jest Chrystus. I dlatego wyznanie jej po\u0142\u0105czone z poniesieniem m\u0119ki zas\u0142uguje na aureol\u0119 nie tylko ze strony celu, ale tak\u017ce ze strony materii. Natomiast wyznanie ka\u017cdej innej prawdy nie jest wystarczaj\u0105c\u0105 przyczyn\u0105 do m\u0119cze\u0144stwa ze wzgl\u0119du na materi\u0119, ale tylko ze wzgl\u0119du na cel. Dajmy na to, gdyby kto\u015b wola\u0142 wpierw zgin\u0105\u0107, ni\u017c wypowiadaj\u0105c jakiekolwiek k\u0142amstwo zgrzeszy\u0107 przeciw niemu.<\/p>\n\n\n\n

Na 11. Nad wszelkie dobro stworzone wa\u017cniejsze jest dobro niestworzone. Wszelki przeto cel, czy b\u0119dzie nim dobro wsp\u00f3lne, czy prywatne, nie mo\u017ce post\u0119pkowi przynie\u015b\u0107 takiej dobroci, warto\u015bci, jak\u0105 przynosi cel niestworzony: gdy mianowicie czyni si\u0119 co\u015b dla Boga. I dlatego nie zas\u0142uguje na aureol\u0119 ten, kto ponosi \u015bmier\u0107 za dobro wsp\u00f3lne nie odniesione do Chrystusa. Lecz gdy je odniesie do Chrystusa, zas\u0142u\u017cy na aureol\u0119 i b\u0119dzie m\u0119czennikiem. Np. gdy broni rzeczypospolitej przed napa\u015bci\u0105 wrog\u00f3w, kt\u00f3rzy usi\u0142uj\u0105 zniszczy\u0107 wiar\u0119 Chrystusa, i w takiej obronie poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107,<\/p>\n\n\n\n

Na 12. Niekt\u00f3rzy tak m\u00f3wi\u0105[26]<\/a>: Dzieciom zamordowanym przez Heroda z powodu Chrystusa zosta\u0142o moc\u0105 Bo\u017c\u0105 przyspieszone u\u017cywanie rozumu, podobnie jak i Janowi Chrzcicielowi, gdy jeszcze by\u0142 w \u0142onie matki[27]<\/a>. Wed\u0142ug tego zdania, by\u0142y prawdziwie m\u0119czennikami i w rzeczywisto\u015bci, i z woli, no i maj\u0105 aureol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy za\u015b tak m\u00f3wi\u0105: Te dzieci by\u0142y tylko m\u0119czennikami w rzeczywisto\u015bci, a nie z woli. I to chyba ma na my\u015bli Bernard, wyodr\u0119bniaj\u0105c, jak wy\u017cej podano[28]<\/a>, trzy rodzaje m\u0119czennik\u00f3w. Wed\u0142ug tego nie doci\u0105gaj\u0105 do doskona\u0142ej tre\u015bci m\u0119cze\u0144stwa. Maj\u0105 jednak co\u015b z m\u0119cze\u0144stwa z tego powodu, \u017ce zosta\u0142y um\u0119czone dla Chrystusa, a tak\u017ce i aureol\u0119, ale nie wed\u0142ug jej doskona\u0142ej tre\u015bci, ale wed\u0142ug jakiego\u015b udzia\u0142u, w tym znaczeniu, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 ze \u015bmierci poniesionej w ofierze dla Chrystusa, podobnie jak powiedzieli\u015bmy[29]<\/a>o dzieciach ochrzczonych, \u017ce b\u0119d\u0105 mie\u0107 jak\u0105\u015b rado\u015b\u0107 z niewinno\u015bci i z nienaruszenia cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Patrz 2-2. 124, t. 21, str. 35 -49.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a> 1 de Tabern. 6 : PL 91, 409.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/a> Wj 25, 25. 4 Rz 10, 10.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/a> Rz 10,10.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/a> u Gracjana, Decretum, p. 2, causa 23, q. 6, append. ad can. 4 Iam vero (RF I, 949). \u2014 Vi de Augustinum, 1 de Adulterinis Coniug. 14 : PL 40. 459.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/a> Sermo in Nativ. SS. Innocentium: PL 183, 130.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/a> Epist. 9 Ad Paulam. et Eustoch.: PL 30, 142.<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/a> \u0141k 2, 35.<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/a> 1 In Evang., hom. 3 : PL 76, 1089.<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/a> 1 de Civ. Dei 17. 20. 26: PL 41, 31. 34. 39.<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/a> Cf. Eusebius, 8 Hist. Ko\u015b\u0107. 12: PG 20, 769; Jan Chryzos., Hom. de SS. Mart. Bernice et Prosdoce : PG 50, 639; Concio in Quadriduanum Lazarum et de SS. Mart. Domnina, Bernice et Prosdoce : PG 50, 644; Ambro\u017cy, 3 de Virg. 7 : PL 16, 241.<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/a> 7 Etymol. 11 : PL 82, 290.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/a> Cf. Ambrosiaster, In 1 Cor 12, 3 : PL 17, 258.<\/p>\n\n\n\n

[14]<\/a> De Sancta Virgin. 46 : PL 40, 424.<\/p>\n\n\n\n

[15]<\/a> Patrz Arystot., 3 Ethic 9 : 1115a25.<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/a> Augustyn, Enarr. in Psalm., Ps. 34, ser. 2, nr 13 : PL 36, 340.<\/p>\n\n\n\n

[17]<\/a> Patrz 2-2. 141, 4 i 5, t. 22, str. 14-19.<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/a> 1 de Civ. Dei 17. 20. 26 : PL 41, 31. 34. 39.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/a> Brev. Rom., die 22 nov., in festo s. Caeciliae, ad Mat., lec. 6. \u2014 Mombritius, Sanctuariuni, Passio s. Caeciliae Virg. et Mart. (I, 341. 12).<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/a> Cf. Mombritius, Sanctuarium, Prol. in vitam s. Sylvestri (II, 508. 8); Baronius, Annales Eccl., ad annum Christi 323 (IV, 57a).<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/a> Cf. Acta Santorum, Acta altera s. Marcelli, die 16a Ian., L. 1, c 4 (BL II, 376a).<\/p>\n\n\n\n

[22]<\/a> Patrz 2-2. 141, 4n, t. 22, str. 14-19.<\/p>\n\n\n\n

[23]<\/a> 3 Ethic. 6 nr 6, H15a24. Patrz 2-2. 123, 4, t. 21, str. 18n.<\/p>\n\n\n\n

[24]<\/a> Patrz 2-2. 124, 5, t. 21, str. 46nn.<\/p>\n\n\n\n

[25]<\/a> \u015bw. Agnieszka, 21 stycz.; \u015bw. Agata, 5 lut.; \u015bw. Dympna, 15 maja.<\/p>\n\n\n\n

[26]<\/a> Patrz 2-2. 124, 1 na 1, t. 21 str. 37.<\/p>\n\n\n\n

[27]<\/a> Patrz 3. 27, 6, t. 23, str. 166nn.<\/p>\n\n\n\n

[28]<\/a> zarzut 3.<\/p>\n\n\n\n

[29]<\/a> art. poprz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

Chcesz czyta\u0107 wszystko?<\/h2>

Wykup abonament.<\/strong><\/p><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/span>
\n

Spodoba\u0142o si\u0119? Wspieraj nas!<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n

Kart\u0105, paypalem lub bezpo\u015brednim przelewem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Datki<\/strong> <\/mark><\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O kryteriach prawdziwego m\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3remu nale\u017cy sie aureola.<\/p>","protected":false},"author":60508433,"featured_media":149235,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"{title}\n\n{excerpt}\n\n{url}","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"_wpas_customize_per_network":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[610131185,610133850,402578791,610135349],"tags":[],"class_list":["post-167181","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doktryna","category-niebo","category-rzeczy-ostateczne-eschatologia","category-teologia-dogmatyczna"],"yoast_head":"\nTomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O kryteriach prawdziwego m\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3remu nale\u017cy sie aureola.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Tradycja i Wiara\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-26T06:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"347\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"329\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Traditio et Fides\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Traditio et Fides\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\"},\"headline\":\"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola?\",\"datePublished\":\"2026-06-26T06:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/\"},\"wordCount\":3174,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg\",\"articleSection\":[\"Doktryna\",\"Niebo\",\"Rzeczy ostateczne\",\"Teologia dogmatyczna\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/\",\"name\":\"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg\",\"datePublished\":\"2026-06-26T06:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg\",\"width\":347,\"height\":329},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"description\":\"Portal dla katolik\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Tradycja i Wiara\",\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/10\\\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1\",\"width\":940,\"height\":198,\"caption\":\"Tradycja i Wiara\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3\",\"name\":\"Traditio et Fides\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/traditionundglauben.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/wobronietradycjiiwiary.com\\\/en\\\/author\\\/wobronietradycjiiwiary\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara","og_description":"O kryteriach prawdziwego m\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3remu nale\u017cy sie aureola.","og_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/","og_site_name":"Tradycja i Wiara","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249","article_published_time":"2026-06-26T06:00:00+00:00","og_image":[{"width":347,"height":329,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Traditio et Fides","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Traditio et Fides","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/"},"author":{"name":"Traditio et Fides","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3"},"headline":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola?","datePublished":"2026-06-26T06:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/"},"wordCount":3174,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","articleSection":["Doktryna","Niebo","Rzeczy ostateczne","Teologia dogmatyczna"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/","name":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola? - Tradycja i Wiara","isPartOf":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","datePublished":"2026-06-26T06:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#primaryimage","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","contentUrl":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","width":347,"height":329},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-6-z-13-aureole-6-czy-meczennikom-nalezy-sie-aureola\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (6 z 13). Aureole. (6) Czy m\u0119czennikom nale\u017cy si\u0119 aureola?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#website","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","name":"Tradycja i Wiara","description":"Portal dla katolik\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#organization","name":"Tradycja i Wiara","url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/cropped-st-peters-dome-vatican.jpg?fit=940%2C198&ssl=1","width":940,"height":198,"caption":"Tradycja i Wiara"},"image":{"@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Tradycja-i-Wiara-108813920592249"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/pl\/#\/schema\/person\/2d6180ce6abcb681fef0daab7816e8f3","name":"Traditio et Fides","sameAs":["https:\/\/traditionundglauben.com"],"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/author\/wobronietradycjiiwiary\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pc04Sd-Hut","jetpack-related-posts":[{"id":168786,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-9-z-13-aureole-9-czy-aniolom-nalezy-sie-aureola\/","url_meta":{"origin":167181,"position":0},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (9 z 13). Aureole. (9) Czy anio\u0142om nale\u017cy si\u0119 aureola?","author":"Traditio et Fides","date":"17 July 2026","format":false,"excerpt":"O tym, dlaczego anio\u0142om si\u0119 aureola nie nale\u017cy.","rel":"","context":"In "Doktryna"","block_context":{"text":"Doktryna","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/doktryna\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":169241,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-10-z-13-aureole-10-czy-cialu-nalezy-sie-aureola\/","url_meta":{"origin":167181,"position":1},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (10 z 13). Aureole. (10). Czy cia\u0142u nale\u017cy si\u0119 aureola?","author":"Traditio et Fides","date":"24 July 2026","format":false,"excerpt":"O tym, dlaczego cia\u0142u si\u0119 aureola nie nale\u017cy.","rel":"","context":"In "Bez kategorii"","block_context":{"text":"Bez kategorii","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/bez-kategorii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":168178,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-8-z-13-aureole-czy-chrystusowi-nalezy-sie-aureola\/","url_meta":{"origin":167181,"position":2},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (8 z 13). Aureole. (8) Czy Chrystusowi nale\u017cy si\u0119 aureola?","author":"Traditio et Fides","date":"10 July 2026","format":false,"excerpt":"O tym, \u017ce Chrystusowi aureola nie przys\u0142uguje.","rel":"","context":"In "Doktryna"","block_context":{"text":"Doktryna","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/doktryna\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":167827,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-7-z-13-aureole-7-czy-nauczycielom-nalezy-sie-aureola\/","url_meta":{"origin":167181,"position":3},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (7 z 13). Aureole. (7) Czy nauczycielom nale\u017cy si\u0119 aureola?","author":"Traditio et Fides","date":"3 July 2026","format":false,"excerpt":"O tym, \u017ce nauczycielom wiary nale\u017cy si\u0119 aureola w niebie.","rel":"","context":"In "Bez kategorii"","block_context":{"text":"Bez kategorii","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/bez-kategorii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":169794,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-11-z-13-aureole-11-czy-istnieja-trzy-aureole\/","url_meta":{"origin":167181,"position":4},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (11 z 13). Aureole. (11). Czy istniej\u0105 trzy aureole?","author":"Traditio et Fides","date":"21 August 2026","format":false,"excerpt":"O tym, \u017ce aureole s\u0105 faktycznie jedynie trzy.","rel":"","context":"In "Doktryna"","block_context":{"text":"Doktryna","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/doktryna\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":169573,"url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/tomasz-z-akwinu-suppl-q-96-11-z-13-aureole-10-czy-istnieja-tylko-trzy-aureole\/","url_meta":{"origin":167181,"position":5},"title":"Tomasz z Akwinu, Suppl. Q. 96. (11 z 13). Aureole. (10). Czy istniej\u0105 tylko trzy aureole?","author":"Traditio et Fides","date":"31 July 2026","format":false,"excerpt":"O tym, dlaczego aureole s\u0105 jedynie trzy.","rel":"","context":"In "Doktryna"","block_context":{"text":"Doktryna","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/category\/doktryna\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension_jpg-wiki_Giotto___Scrovegni____38____Ascension.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60508433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167181"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":167196,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167181\/revisions\/167196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}