{"id":160302,"date":"2026-02-03T14:33:03","date_gmt":"2026-02-03T13:33:03","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=160302"},"modified":"2026-02-03T16:48:03","modified_gmt":"2026-02-03T15:48:03","slug":"ratzinger-sobor-trydencki-obraza-nasze-ekumeniczne-uszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/ratzinger-sobor-trydencki-obraza-nasze-ekumeniczne-uszy\/","title":{"rendered":"Ratzinger: “Sob\u00f3r Trydencki … obra\u017ca nasze ekumeniczne uszy”."},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/p>\n\n\n\n

Wis\u0142awa Szymborska opisuj\u0105c w ksi\u0105\u017cce Poczta literacka czyli jak zosta\u0107 (lub nie zosta\u0107) pisarzem<\/em> Redaktora, to jest sam\u0105 siebie, stwierdza:<\/p>\n\n\n\n

\n

“Jest bardzo kole\u017ce\u0144ski, poniewa\u017c nie czyta prac koleg\u00f3w”.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, \u017ce takie podej\u015bcie jest r\u00f3wnie pragmatyczne co wygodne, gdy\u017c mo\u017cemy mie\u0107 o kim\u015b dobre mniemanie nie nara\u017caj\u0105c si\u0119 na poznanie jego wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n

Pisanie z\u0142ych wierszy zdecydowanie grzechem ci\u0119\u017ckim nie jest. Nie jest te\u017c szkodliwe spo\u0142ecznie, gdy\u017c ma\u0142o kto poezj\u0119 czyta lub si\u0119 ni\u0105 naprawd\u0119 przejmuje.<\/p>\n\n\n\n

Niekiedy gor\u0105c uczu\u0107 przewa\u017ca nad literack\u0105 form\u0105 jak w wierszu:<\/p>\n\n\n\n

\n

Zranione serce, z rozpaczy dynda, czemu\u015b odesz\u0142a o Rozalinda …<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wbrew pozorom istniej\u0105 zasady dobrej i z\u0142ej poezji, a zaw\u00f3d krytyka literatury jest jak najbardziej konieczny, ale przejd\u017amy dalej.<\/p>\n\n\n\n

Autor czytaj\u0105c ostatni wpis Byrne<\/a> zastanawia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n

\n

Czy ktokolwiek w Watykanie czyta\u0142 dzie\u0142a Ratzingera zanim wybrano go na Prefekta Kongregacji ds Wiary, a nast\u0119pnie na papie\u017ca?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Jednak pytanie to nale\u017ca\u0142oby postawi\u0107 inaczej:<\/p>\n\n\n\n

\n

Czy ktokolwiek w Watykanie traktowa\u0142 dogmaty katolickie na tyle powa\u017cnie, by si\u0119 pogl\u0105dami Ratzingera nie gorszy\u0107?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Autor wie z pewnego \u017ar\u00f3d\u0142a, \u017ce w celu otrzymania profesury z teologii nale\u017ca\u0142o by\u0142o przes\u0142a\u0107 do Watykanu zestawienie w\u0142asnych prac, by otrzyma\u0107 rodzaj nihil obstat<\/em> lub ko\u015bcieln\u0105 aprobat\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142o tak a\u017c do pontyfikatu Benedykta XVI by\u0107 mo\u017ce jest tak do dzi\u015b. Nie ka\u017cdy aprobowany zosta\u0142, przez co zmieni\u0107 musia\u0142 sw\u00f3j obszar bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Kongregacja ds Wiary mia\u0142a ca\u0142e zast\u0119py wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w czytaj\u0105cych czyje\u015b teologiczne ksi\u0105\u017cki i artyku\u0142y, co bardzo rzadko, owocowa\u0142o jak\u0105\u015b pomniejsz\u0105 cenzur\u0105, jak w przypadku teologii wyzwolenia.<\/p>\n\n\n\n

Kilkunastu teolog\u00f3w zosta\u0142o w posoborowiu faktycznie pot\u0119pionych, wi\u0119c kto\u015b ich dzie\u0142a faktycznie przeczyta\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Autor zak\u0142ada, \u017ce pracownicy Dykasterii ds Wiary nadal maj\u0105 przynajmniej teoretyczn\u0105 wiedz\u0119 na temat prawd wiary i cenzur ko\u015bcielnych przedstawion\u0105 w poni\u017cszych tabelkach:<\/p>\n\n\n\n

Okre\u015blenie<\/strong><\/td>Znaczenie<\/strong><\/td>Cenzura<\/strong><\/td><\/tr>
1. De fide<\/em><\/td>Prawdy wiary z najwy\u017cszym stopniem pewno\u015bci okre\u015blona przez Magisterium.
Dziel\u0105 si\u0119 na:<\/td><\/tr>
a.<\/td>De fide divina et catholica definita <\/em>lub de fide definita<\/em><\/td>Prawdy zdogmatyzowane ex cathedra <\/em>przez papie\u017ca, przez Sob\u00f3r lub przez Magisterium (de fide ecclesiastica definita<\/em>).<\/td>Sententia haeretica<\/em><\/td><\/tr>
b.<\/td>De fide divina et catholica <\/em>te\u017c de fide divina et ecclesiastica<\/em><\/td>Prawdy objawione przez Boga i jako takie nauczane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 w nieomylnym nauczaniu zwyczajnym.<\/td>Propositio haeresi proxima<\/em><\/td><\/tr>
c.<\/td>De fide divina<\/em><\/td>Prawdy objawione przez Boga, chocia\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie wypowiedzia\u0142 si\u0119 w formie dogmatycznej na ten temat.<\/td>Haeresim sapiens lub de haeresi suspecta<\/em><\/td><\/tr>
2. Fides ecclesiastica<\/em><\/td>Prawdy wiary nauczane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 (veritates catholicae<\/em>), nie objawione bezpo\u015brednio,
ale po\u015brednio wydedukowane z Objawienia.<\/td><\/tr>
a.<\/td>Sententia fidei proxima<\/em><\/em><\/td>Charakter objawiony danej prawdy uznawany jest przez wszystkich teolog\u00f3w i przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Pogl\u0105d ten nie posiada jednak charakteru nieomylno\u015bci.<\/td>Propositio erronea lub error<\/em><\/td><\/tr>
b.<\/td>Ad fidem pertinens, theologica certa<\/em><\/td>Prawda w wewn\u0119trznym zwi\u0105zku z prawd\u0105 objawion\u0105.<\/td><\/tr>
c.<\/td>Sententia communis<\/em><\/em><\/td>Prawda utrzymywana przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 teolog\u00f3w, przy milcz\u0105cej zgodzie Ko\u015bcio\u0142a. Dyskusja nad statutem dogmatycznym jest mo\u017cliwa.<\/td>Propositio temeraria<\/em><\/td><\/tr>
d.<\/td>Sententia probabilis lub probabilior<\/em><\/em><\/td>Prawda, za kt\u00f3r\u0105 przemawiaj\u0105 lepsze argumenty. Wolna dyskusja na jej temat jest mo\u017cliwa.<\/td> <\/td><\/tr>
e.<\/td>Sententia pia<\/em><\/td>Pobo\u017cne mniemanie na jaki\u015b temat, bez pewno\u015bci doktrynalnej.<\/td> <\/td><\/tr>
f.<\/td>Sententia tolerata<\/em><\/td>Pogl\u0105d tolerowany przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, ale nie polecany.<\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie poni\u017cej przedstawionych cenzur znale\u017a\u0107 mo\u017cna tu<\/a>. W niniejszym wpisie skoncentrujemy si\u0119 jedynie na ich zestawieniu, by ukaza\u0107 jak dopracowane i szczeg\u00f3\u0142owe by\u0142o niegdy\u015b instrumentarium Kongregacji ds Wiary lub jeszcze wcze\u015bniejszej Inkwizycji.<\/p>\n\n\n\n

Same cenzury dzielono na:<\/p>\n\n\n\n

Cenzury dotycz\u0105ce samej prawdy wiary (doctrina ipsa<\/em>)<\/h4>\n\n\n\n
1.<\/td>Twierdzenie heretyckie<\/td>Sententia haeretica<\/em><\/td><\/tr>
2.<\/td>Twierdzenie bliskie herezji<\/td>Sententia haeresi proxima<\/em><\/td><\/tr>
3.<\/td>Twierdzenie tr\u0105c\u0105ce herezj\u0105<\/td>Sententia haeresim sapiens<\/em><\/td><\/tr>
4.<\/td>Twierdzenie sprzyjaj\u0105ce herezji<\/td>Sententia favens haeresi X<\/em><\/td><\/tr>
5.<\/td>Twierdzenie b\u0142\u0119dne<\/td>Sententia erronea<\/em><\/td><\/tr>
6.<\/td>Twierdzenie bliskie b\u0142\u0119dowi<\/td>Sententia errori proxima<\/em><\/td><\/tr>
7.<\/td>Twierdzenie tr\u0105c\u0105ce b\u0142\u0119dem<\/td>Sententia errorem sapiens<\/em><\/td><\/tr>
8.<\/td>Twierdzenie lekkomy\u015blne pozytywne<\/td>Sententia temeraria positive<\/em><\/td><\/tr>
9.<\/td>Twierdzenie lekkomy\u015blne negatywne<\/td>Sententia temeraria negative<\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cenzury dotycz\u0105ce niew\u0142a\u015bciwego sposobu (modum<\/em>) przedstawiania prawd wiary<\/h4>\n\n\n\n
1.<\/td>Twierdzenie wieloznaczne<\/td>Sententia aequivoca<\/em><\/td><\/tr>
2.<\/td>Twierdzenie niejasne<\/td>Sententia ambigua<\/em><\/td><\/tr>
3.<\/td>Twierdzenie zarozumia\u0142e <\/td>Sententia<\/em> praesumptuosa<\/em><\/td><\/tr>
4.<\/td>Twierdzenie oszuka\u0144cze <\/td>Sententia<\/em> captiosa<\/em><\/td><\/tr>
5.<\/td>Twierdzenie podejrzane<\/td>Sententia<\/em> suspecta<\/em><\/td><\/tr>
6.<\/td>Twierdzenie \u017ale brzmi\u0105ce <\/td>Sententia<\/em> male sonans<\/em><\/td><\/tr>
7.<\/td>Twierdzenie obra\u017aliwe dla uszu wiernych<\/td>Sententia<\/em> piarum aurium offensiva<\/em><\/td><\/tr>
8.<\/td>Twierdzenie przynajmniej b\u0142\u0119dne<\/td>Sententia<\/em> ad minus erronea<\/em><\/td><\/tr>
9.<\/td>Twierdzenie niesprawiedliwe<\/td>Sententia<\/em> iniuriosa<\/em><\/td><\/tr>
10.<\/td>Twierdzenie w innym miejscu pot\u0119pione<\/td>Sententia<\/em> alias damnata<\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Cenzury odnosz\u0105ce si\u0119 do skutk\u00f3w (effectum<\/em>), kt\u00f3re mog\u0105 wywrze\u0107 na wiernych<\/h4>\n\n\n\n
1.<\/td>Twierdzenie gorsz\u0105ce<\/td>Sententia<\/em> scandalosa<\/em><\/td><\/tr>
2.<\/td>Twierdzenie schizmatyckie<\/td>Sententia<\/em> schismatica<\/em><\/td><\/tr>
3.<\/td>Twierdzenie buntownicze <\/td>Sententia<\/em> seditiosa<\/em><\/td><\/tr>
4.<\/td>Twierdzenie niepewne<\/td>Sententia<\/em> non tuta<\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

To bardzo imponuj\u0105ce, jak szczeg\u00f3\u0142owym instrumentarium pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 niegdy\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142, by broni\u0107 wiary i przez to wiecznego losu dusz wiernych. <\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce do pontyfikatu Benedykta XVI ka\u017cde twierdzenie poni\u017cej sententia haeretica<\/em> by\u0142o ignorowane lub po Kongregacji kr\u0105\u017cy\u0142a lista z nazwiskami, kt\u00f3rym nale\u017ca\u0142o da\u0107 spok\u00f3j. <\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c przed Soborem podejrzani teologowie wymykali si\u0119 cenzurze \u015awi\u0119tego Oficjum, poniewa\u017c mieli tzw. plecy, jak sam Ratzinger w postaci kolo\u0144skiego kardyna\u0142a Fringsa.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenie, \u017ce posoborowa Kongregacja cokolwiek cenzurowa\u0142a jest dosy\u0107 optymistyczne. Bardzo mo\u017cliwym jest to, \u017ce ju\u017c wtedy wszyscy mieli wszystko gdzie\u015b, pomni jedynie na w\u0142asne kariery. <\/p>\n\n\n\n

Po Soborze usuni\u0119to wszelkich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w kard. Ottavianiego, a po nastaniu Ratzingera wszyscy popieraj\u0105cy jego lini\u0119 mogli czu\u0107 si\u0119 pewni.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie za “Tucho” Fernandeza nikt si\u0119 ju\u017c niczego katolickiego po Dykasterii ds Wiary nie spodziewa. <\/p>\n\n\n\n

“Kard.” Fernandez ostatnio o\u015bwiadczy\u0142<\/a>, i\u017c<\/p>\n\n\n\n

\n

nigdy nie osi\u0105gniemy \u201ewyczerpuj\u0105cej wiedzy ani ca\u0142o\u015bciowego postrzegania rzeczywisto\u015bci\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

“Tucho” dodaje:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eW rezultacie nie jeste\u015bmy w stanie zinterpretowa\u0107 wszystkich znacze\u0144 i niuans\u00f3w rzeczywisto\u015bci, osoby, momentu historycznego czy prawdy\u201d\u00a0<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Tym samym kwestionuje:<\/p>\n\n\n\n

a. poznawalno\u015b\u0107 prawdy,<\/p>\n\n\n\n

b. sensowno\u015b\u0107 dogmat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bo to w\u0142a\u015bnie dogmaty s\u0105 “interpretacj\u0105 wszystkich znacze\u0144 i niuans\u00f3w religijnej rzeczywisto\u015bci”. S\u0105 obiektywnymi i poprawnymi formu\u0142ami wiary – formulae fidei<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Przyr\u00f3wna\u0107 je mo\u017cna do jakiej\u015b fizykalnej formu\u0142y, kt\u00f3ra zachodzi wszem i wobec i dlatego wszem i wobec obowi\u0105zuje. <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli wypadniemy samochodem z zakr\u0119tu, spowodujemy zwarcie lub zwa\u017cymy mleko, to jedynie dlatego, \u017ce\u015bmy danej formu\u0142y nie zachowali.<\/p>\n\n\n\n

Co prawda wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas do formu\u0142 fizyki dochodzi drog\u0105 do\u015bwiadczenia przestrzegaj\u0105c tego, co zalecaj\u0105 inni. Niejeden rzemie\u015blnik nie powoduje katastrof jedynie dlatego, poniewa\u017c jest ‘tradycjonalist\u0105’ i \u015bwi\u0119cie przestrzega tego, czego uczy\u0142 go majster.<\/p>\n\n\n\n

Niejeden rzemie\u015blnik zostaje in\u017cynierem i dopiero na studiach poznaje formu\u0142y ukrywaj\u0105ce si\u0119 za przestrzeganymi zasadami.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142o kto zaczyna od studi\u00f3w fizyki, nast\u0119pnie zostaje in\u017cynierem, a kolejno rzemie\u015blnikiem bawi\u0105c si\u0119 dostosowywaniem formu\u0142 do rzeczywisto\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Ten ostatni chyba najmniej b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142ni, gdy\u017c wie najpierw teoretycznie, a nast\u0119pnie praktycznie, czym one gro\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli potraktujemy dogmaty jako podstawowe formu\u0142y fizyczne, obejmuj\u0105ce mechanik\u0119, termodynamik\u0119, elektryczno\u015b\u0107 i drganie, w\u00f3wczas wypowied\u017a Ratzingera z 1986 roku zacytowana w dzisiejszym odcinku<\/a> przez Byrne wywo\u0142a szok. <\/p>\n\n\n\n

Brzmi ona nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eSob\u00f3r Trydencki <\/strong>ko\u0144czy swoje uwagi na\u00a0temat Bo\u017cego Cia\u0142a<\/em>\u00a0czym\u015b, co obra\u017ca nasze ekumeniczne uszy<\/strong> i niew\u0105tpliwie przyczyni\u0142o si\u0119 niema\u0142o do zdyskredytowania tego \u015bwi\u0119ta w opinii naszych protestanckich braci. Ale je\u015bli oczy\u015bcimy jego sformu\u0142owanie z nami\u0119tnego tonu XVI wieku, b\u0119dziemy zaskoczeni czym\u015b wielkim i pozytywnym\u201d. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

(J. Ratzinger,\u00a0\u015awi\u0119to wiary. Podej\u015bcia do teologii liturgii<\/em>, San Francisco: Ignatius Press, 1986, s. 25. 130. Oryginalne wydanie niemieckie brzmia\u0142o\u00a0Das Fest des Glaubens: Versuche zur Theologie des Gottesdienstes<\/em>, Einsiedeln: Johannes Verlag, 1981.)\u00a0<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jak ju\u017c przedstawili\u015bmy w tym wpisie<\/a> Sob\u00f3r Trydencki (1545-1563) w 1551 roku, to jest 34 lata po pocz\u0105tku reformacji (wyst\u0105pienie Lutra 1517) i sz\u00f3stym roku swojego trwania zadeklarowa\u0142 dogmatycznie, czym Eucharystia jest po to, by odr\u00f3\u017cni\u0107 prawdziwe pogl\u0105dy katolickie od fa\u0142szywych protestanckich pogl\u0105d\u00f3w na jej temat.<\/p>\n\n\n\n

Odr\u00f3\u017cnienie prawdy od fa\u0142szu, prawdziwej nauki od herezji. Ratzingerowi si\u0119 to podej\u015bcie nie podoba, gdy\u017c “obra\u017ca ono nasze ekumeniczne uszy”. <\/p>\n\n\n\n

Priorytetem nie jest zatem prawda, ale fa\u0142sz. Priorytetem nie jest katolicyzm, ale ekumenizm, to jest – naszym zdaniem – przej\u0119cie protestanckich pogl\u0105d\u00f3w przez katolik\u00f3w lub infiltracja prawdy przez fa\u0142sz. <\/p>\n\n\n\n

Kto\u015b m\u00f3g\u0142by zarzuci\u0107 nam fa\u0142szywe poj\u0119cie ekumenizmu, kt\u00f3ry rzekomo jest<\/p>\n\n\n\n

\n

poszukiwaniem wsp\u00f3lnej religijnej prawdy przez r\u00f3\u017cne chrze\u015bcija\u0144skie wyznania<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Podej\u015bcie to zak\u0142ada, \u017ce prawda pozostaje nadal nieodkryta, znajduj\u0105c si\u0119 poza ka\u017cdym konkretnym wyznaniem, kt\u00f3re, co najwy\u017cej, posiada jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 prawdy.<\/p>\n\n\n\n

Podej\u015bcie to zak\u0142ada\u0107 mo\u017ce, \u017ce prawdy jako takiej nie ma lub jest negocjowalna na zasadzie pertraktacji biznesowych.<\/p>\n\n\n\n

Katolicy mog\u0105 przehandlowa\u0107 troch\u0119 doktryny eucharystycznej, a kalwini\u015bci zejd\u0105 troch\u0119 ze swojej nauki o podw\u00f3jnej predestynacji.<\/p>\n\n\n\n

Albo uznamy, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o X katolicy i protestanci maj\u0105 na my\u015bli to samo, chocia\u017c pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 innymi sformu\u0142owaniami, albo te\u017c uznamy, \u017ce X w og\u00f3le nie istnieje, st\u0105d konstrukty j\u0119zykowe X opisuj\u0105ce mog\u0105 by\u0107 dowolne.<\/p>\n\n\n\n

Autor przedstawiaj\u0105c sw\u00f3j pogl\u0105d o por\u00f3wnywalno\u015bci dogmat\u00f3w do zasad fizyki spotka\u0142aby si\u0119 z zarzutem:<\/p>\n\n\n\n