{"id":145095,"date":"2025-06-15T16:16:55","date_gmt":"2025-06-15T14:16:55","guid":{"rendered":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/?p=145095"},"modified":"2025-06-16T13:30:12","modified_gmt":"2025-06-16T11:30:12","slug":"lacina-lub-eodem-sensu-dogmatow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wobronietradycjiiwiary.com\/en\/lacina-lub-eodem-sensu-dogmatow\/","title":{"rendered":"\u0141acina lub eodem sensu dogmat\u00f3w"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

<\/p>\n\n\n\n

Autor modl\u0105c si\u0119 dzisiaj oficjum na \u015bwi\u0119to Przenaj\u015bwi\u0119tszej Tr\u00f3jcy u\u015bwiadomi\u0142 sobie po raz kolejny, \u017ce odmawia dok\u0142adnie te same teksty, co wszyscy \u015bwi\u0119ci od ca. 400 do 1962. <\/p>\n\n\n\n

Za nim jest zatem 1562 lat jedno\u015bci, zanim nast\u0105pi\u0142a posoborowa r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wulgata to jest tekst \u015bw. Hieronima z czasem przebi\u0142 si\u0119 ponad dawniejsze t\u0142umaczenie Pisma i psalm\u00f3w znane Vetus Latina<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

I chocia\u017c po \u015bmierci \u015bw. Hieronima w roku 420 prawie wszyscy si\u0119 jego Wulgat\u0105 modlili, to dopiero Sob\u00f3r Trydencki w roku 1546 zadekretowa\u0142 Wulgat\u0119 jako normatywn\u0105 i za\u017c\u0105da\u0142 “mo\u017cliwie bezb\u0142\u0119dnego wydania” (quam emendatissime<\/em>) nowego wydania, kt\u00f3re zaowocowa\u0142o w roku 1590 tzw. Vulgata Sixtina<\/em>, to jest Wulgat\u0105 papie\u017ca Sykstusa V.<\/p>\n\n\n\n

Jednak r\u00f3wnie\u017c przed rokiem 1590 wszyscy modlili si\u0119 Wulgat\u0105, na niej si\u0119 opierali, a znalezienie w\u015br\u00f3d pism Ojc\u00f3w i Pisarzy Chrze\u015bcija\u0144skich V i VI cytat\u00f3w nie z Wulgaty, a z Vetus Latina <\/em>r\u00f3wna si\u0119 ma\u0142ej rewelacji, gdy\u017c prawie ich nie ma, a r\u00f3\u017cnice z Wulgat\u0105 s\u0105 nieznaczne.<\/p>\n\n\n\n

O ile protestanci cytuj\u0105c Pismo \u015awi\u0119te zawsze doda\u0107 musz\u0105, jakie wydanie, w czyim przek\u0142adzie, to katolicy mieli do roku 1962 wzgl\u0119dnie do 1970 tylko jedno \u017ar\u00f3d\u0142o Wulgat\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142o problemu z brakiem wsp\u00f3lnych lektur, gdy\u017c wszyscy czytali w brewiarzu to samo. Autor czytaj\u0105c dzisiaj psalmy pomy\u015bla\u0142 sobie, \u017ce jest rzecz\u0105 niemo\u017cliw\u0105 odmawia\u0107 dok\u0142adnie ten sam tekst i rozumie\u0107 go w innym znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n

Popularna w\u015br\u00f3d tradycjonalist\u00f3w definicja Tradycji wed\u0142ug Commonitorium <\/a><\/em> \u015bw. Wincentego z Lerynu (434) okre\u015blana t\u0119 ostatni\u0105 jako
<\/p>\n\n\n\n

\n

to, w co (1) wsz\u0119dzie, (2) zawsze i (3) wszyscy wierz\u0105 (quod ubique, quod semper, quoad ab omnibus creditum est<\/em>).<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do jednorodnej i jednolitej Tradycji herezja nie posiada \u017cadnego uniwersalizmu. Spogl\u0105daj\u0105c na dzisiejszy Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. ludzie wsz\u0119dzie <\/strong>w co\u015b konkretnego nie wierz\u0105, <\/li>\n\n\n\n
  2. ludzie zawsze <\/strong>w te same rzeczy nie wierzyli, <\/li>\n\n\n\n
  3. dok\u0142adnie wszyscy <\/strong>w co\u015b nie wierz\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Mo\u017cna by zada\u0107 sobie trud sporz\u0105dzenia mapy \u015bwiata ukazuj\u0105cej w co katolicy danego kraju jeszcze wierz\u0105, a w co ju\u017c nie wierz\u0105. <\/p>\n\n\n\n

    Nie jest z pewno\u015bci\u0105 tak, \u017ce nikt w nic nigdzie nie wierzy, ani nikt niczego nie praktykuje.<\/p>\n\n\n\n

    W Azji, Afryce lub w Ameryce Po\u0142udniowej istnieje nadal kult przodk\u00f3w, wi\u0119c wi\u0119cej ludzi ni\u017c w Europie Zachodniej ma poj\u0119cie czego\u015b na kszta\u0142t czy\u015b\u0107ca. <\/p>\n\n\n\n

    Podobnie jest z innymi dogmatami, raz jest ich gdzie\u015b wi\u0119cej, raz mniej.<\/p>\n\n\n\n

    Definicja \u015bw. Wincentego nie jest jednak statyczna, gdy\u017c przewiduje ona tak\u017ce post\u0119p religii:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    Mo\u017ce jednak kto\u015b zapyta: Jak to? Wi\u0119c nie b\u0119dzie w Ko\u015bciele Chrystusowym \u017cadnego post\u0119pu religii? Owszem, powinien by\u0107, i to jak najwi\u0119kszy. (…) Ale ten post\u0119p niech b\u0119dzie naprawd\u0119 post\u0119pem wiary, a nie zmian\u0105. Bo\u0107 przecie istota post\u0119pu na tym polega, \u017ce rzecz jaka\u015b rozrasta si\u0119 w sobie; istota za\u015b zmiany na tym, \u017ce rzecz jaka\u015b przechodzi w zupe\u0142nie inn\u0105. Niech\u017ce wi\u0119c wzrasta i olbrzymie nawet post\u0119py czyni zrozumienie, wiedza, m\u0105dro\u015b\u0107, (…) ale koniecznie w swojej jako\u015bci, to jest w obr\u0119bie tego samego dogmatu, w tym samym duchu, w tym samym znaczeniu<\/strong> (eodem sensu<\/em>). (Commonitorium<\/em>, rodz. XXIII, 55)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Bez zmiany istoty dogmat\u00f3w zawsze b\u0119d\u0105 one pojmowane w tym samym znaczeniu (eodem sensu<\/em>), czego Pius X. domaga\u0142 si\u0119 w Przysi\u0119dze antymodernistycznej<\/em>:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    Szczerze przyjmuj\u0119 nauk\u0119 wiary, kt\u00f3r\u0105 Aposto\u0142owie przekazali nam przez Ojc\u00f3w prawowiernych w tym samym sensie i w tym samym zawsze rozumieniu (eodem sensu eodemque sententia<\/em>)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    A czy recytuj\u0105c te same teksty zachowuje si\u0119 zawsze ten sam sens? A dlaczego mia\u0142oby by\u0107 inaczej? Przecie\u017c \u0142acina ko\u015bcielna stanowi\u0105ca bli\u017cszy i dalszy ich, jak ka\u017cdy j\u0119zyk prawniczy, przewidywa\u0142a tylko jedno znaczenie danego wyrazu. <\/p>\n\n\n\n

    Panowa\u0142a zatem jednoznaczno\u015b\u0107, brak dwuznaczno\u015bci lub r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Dlatego te\u017c scholastyka wprowadzi\u0142a do teologii j\u0119zyk prawa. <\/p>\n\n\n\n

    “Str\u0119czycielstwo” (KK art. 204) lub “rozb\u00f3j” (KK art. 280) maj\u0105 w Kodeksie karnym tylko jedno znaczenie. Przecie\u017c absurdem i idiotyzmem by\u0142oby, gdyby ich znaczenie zmienia\u0142o si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od kontekstu lub innej ga\u0142\u0119zi prawa.<\/p>\n\n\n\n

    Absurdem by\u0142oby, gdyby ka\u017cdy prawnik zdefiniowa\u0142by sobie ten termin sam. A dok\u0142adnie tak jest teologii. “Grzech” wed\u0142ug \u015bw. Tomasza, nie jest “grzechem” wed\u0142ug Rahnera lub Bergoglio.<\/p>\n\n\n\n

    Du\u017co \u0142atwiej zachowa\u0107 to samo znaczenie w j\u0119zyku martwym lub sztucznym, kt\u00f3re jako takie s\u0105 niepodleg\u0142e zmianom. <\/p>\n\n\n\n

    Dlatego filozofowie prawa i prawnicy z zaci\u0119ciem lingwistycznym wszystkich narod\u00f3w ubolewaj\u0105 nad tym, i\u017c termin prawniczy X:<\/p>\n\n\n\n

    (1) w czasach spisania kodeksu mia\u0142 znaczenie (a),<\/p>\n\n\n\n

    (2) wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ma znaczenie (b) wzgl\u0119dnie nie jest ju\u017c w og\u00f3le u\u017cywany,<\/p>\n\n\n\n

    (3) w prawie ma znaczenie (c).<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    I tak biedny student prawa ucz\u0105c si\u0119 tego terminu wraz z jego zastosowaniem nara\u017cony jest na b\u0142\u0105d definicyjny ignotum per ignotum<\/a><\/em>. <\/p>\n\n\n\n

    Bowiem nie zna poziomu (a), poziom (b) albo mu przeszkadza albo nie istnieje, przez co ma problemy zastosowania poziomu (a) do poziomu (c).<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    Tymczasem w czasach spisywania danego kodeksu, co zwykle mia\u0142o miejsce na Zachodzie na pocz\u0105tku wieku XIX poziom (a) albo odpowiada\u0142 poziomowi (c) albo m\u00f3g\u0142 by\u0107 z niego \u0142atwo wydedukowany. <\/p>\n\n\n\n

    W przedsoborowej teologii (a) zawsze r\u00f3wna\u0142o si\u0119 (c), gdy\u017c terminy te po \u0142acinie gdzie indziej po prostu nie wyst\u0119powa\u0142y. <\/p>\n\n\n\n

    Skoro nie zmienia\u0142a si\u0119 terminologia, ani nie zmienia\u0142 kontekst, to w jaki spos\u00f3b m\u00f3g\u0142by zmieni\u0107 si\u0119 sens martwego j\u0119zyka? <\/p>\n\n\n\n

    Nie m\u00f3g\u0142 i dlatego moderni\u015bci musieli wykorzeni\u0107 \u0142acin\u0119. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 z zarzuceniem matematyki jako j\u0119zyka nauk \u015bcis\u0142ych. Gdy to si\u0119 odrzuci, ma\u0142o co z nich zostanie.<\/p>\n\n\n\n

    Posoborowe “reformy” nie tylko odrzuci\u0142y metodologi\u0119 teologii, to jest \u0142acin\u0119 i metod\u0119 scholastyczn\u0105, ale tak\u017ce teologi\u0119 jako tak\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Ta ostatnia sta\u0142a si\u0119 pie… o wszystkim i niczym, bo to jest “pastoralne i posoborowe”, a co my t\u0142umaczymy jako:<\/p>\n\n\n\n

    \n

    bo si\u0119 ksi\u0119dzu nie chcia\u0142o.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    I dlatego jest wysoce w\u0105tpliwe, \u017ce dzisiaj w \u015bwi\u0119to Przenaj\u015bwi\u0119tszej Tr\u00f3jcy wys\u0142uchamy dobrego kazania o Tr\u00f3jcy. <\/p>\n\n\n\n

    Nie jest to a\u017c takie trudne, nie przekracza to poj\u0119cia ludzkiego, wystarczy regularnie odmawia\u0107 Cuiqumque <\/a><\/em>lub Atanazja\u0144ski symbol wiary <\/em>(oczywi\u015bcie po \u0142acinie),<\/em> a cokolwiek z tego zostanie. <\/p>\n\n\n\n

    Przecie\u017c te wszystkie soborowe i posoborowe zmiany bior\u0105 si\u0119 z tego, \u017ce si\u0119 ksi\u0119\u017com nie chcia\u0142o i nadal nie chce.<\/p>\n\n\n\n

    Gdyby tak jak teologia post\u0105pi\u0142y inne nauki np. medycyna, prawo, nauki in\u017cynieryjne likwiduj\u0105c swoj\u0105 dotychczasow\u0105 metod\u0119 i j\u0119zyk, w\u00f3wczas r\u00f3wnie\u017c by z nich nic nie zosta\u0142o, a my \u017cyliby\u015bmy:<\/p>\n\n\n\n