Charyzmaty pomocą w przepowiadaniu wiary prawdziwej lub krótka nauka o charyzmatach według św. Tomasza z Akwinu (3 z 6)

Zesłanie

Charyzmaty jako gratia gratis data

 Czym zatem są charyzmaty z punktu widzenia teologii klasycznej? Są one przejawem gratia gratis data czyli łaski darmo danej. A co to znaczy? Teologia rozróżnia, mówiąc w dużym skrócie, bo nie zamierzamy w tym miejscu relacjonować całego traktatu o łasce ani dosyć rozbudowanego podziału łaski, pomiędzy:

  1. Łaską uświęcającą – gratia gratum faciens oraz
  2. Łaską darmo daną – gratia gratis data.[9]

Ad 1. Łaska uświęcająca (gratia gratum faciens)

Łaska uświecająca, przekazywana głównie poprzez sakramenty, uświęca danego człowieka istotowo, tj. ontycznie, umożliwiając mu trwanie w stanie łaski i osiągnięcie zbawienia.

Jest to pomoc Boża dawana każdemu człowiekowi ze względu na jego osobiste zbawienie (Summ. theol. 1, 2, q. 111 a.1).

 Ad 2. Łaska darmo dana (gratia gratis data)

Natomiast łaska darmo dana (gratia gratis data) jest tą łaską, za której pośrednictwem przyczyniamy się do uświęcania innych. Co prawda każda łaska jest dana darmo, ale określenie gratia gratis data jest nawiązaniem do Mt 10, 8 (gratis accepistis, gratis date – „darmo otrzymaliście, darmo dawajcie”).

Dlatego też charyzmaty, o których mówi 1 Kor 12,4 to gratiae gratis datae czyli łaski darmo dane. Św. Paweł wylicza w 1 Kor 8-10 dziewięć takich łask

(alii quidem per Spiritum datur (1) sermo sapientiae alii autem (2) sermo scientiae secundum eundem Spiritum, alteri (3) fides in eodem Spiritu alii (4) gratia sanitatum in uno Spiritu, alii (5) operatio virtutum alii (6) prophetatio alii (7) discretio spirituum alii (8) genera linguarum alii (9) interpretatio sermonum).

Ponieważ tłumaczenie Biblii Tysiąclecia miejscami mocno odbiega od Wulgaty, która do Soboru służyła jako punkt wyjściowy wszelkiej teologii, dlatego też świadomi isniejącej terminologii charyzmatów w języku teologicznym przetłumaczymy wyżej wymienione terminy samodzielnie z łaciny.

Dary łaski darmo dane to:

  1. Mowa mądrości (sermo sapientiae)
  2. Mowa wiedzy (sermo scientiae)
  3. Wiara (fides)
  4. Łaska [u]zdrowień (gratia sanitatum)
  5. Działanie mocy (operatio virtutum)
  6. Proroctwo (prophetatio)
  7. Rozróżnienie duchów (discretio spiritum)
  8. Rodzaje języków (genera linguarum)
  9. Tłumaczenie mów (interpretatio sermonum)

Już bardzo pobieżne przejrzenie powyższej terminologii uświadamia nam, że za przedstawionymi terminami kryją się za nią inne treści aniżeli w piśmiennictwie charyzmatycznym, np. „rodzaje języków” (genera linguarum) zamiast „dar języków”. Św. Tomasz z Akwinu naucza bowiem (Summ theol. 1, 2, q. 111, a.4), że charyzmaty (1) do (3) dotyczą doskonałego poznania spraw Bożych po to, by prawdziwą naukę prawdziwie przekazać. Są to zatem łaski dane uczącemu po to, by mógł nauczać innych tego, co „tam ujrzał”, mówiąc po platońsku. Hasłem zakonu dominikańskiego jest nadal aliis contemplata tradere czyli „przekazać innych owoce kontemplacji”. Natomiast charyzmaty (4) do (7) służą, według Akwinaty, potwierdzeniu nauczanej prawdy. Natomiast dwa ostatnie (8) i (9) charyzmaty pomagają, jego zdaniem, w głoszeniu prawd w sposób stosowny dla słuchaczy czyli tak, by ten przekaz zrozumieli.

Oddajmy głos samemu św. Tomaszowi (Summ theol. 1a – 2ae, q. 111, a.4, corp.):[10]

Tom 1

Tom 2[11]

Jak zwykle zachwyca zdrowy rozsądek, trzeźwość i głębia Akwinaty. Łaski darmo dane (gratiae gratis datae) czyli charyzmaty to po prostu pomoce dane niektórym dla pomagania bliźnim. A ponieważ jedyne, co w sumie możemy robić, to działać na bliźnich z zewnątrz poprzez pouczenie czy przekonywanie, toteż charyzmaty właśnie wspomożeniu tej działalności służą. Charyzmaty nie są zatem żadnym koncentrującym na sobie i tworzące rzesze żeńskich zwolenniczek w młodym i średnim wieku charyzmatycznym fiubdziu. Charyzmaty są znakami poświadczającymi głoszenie prawdy prawdziwej religii. I o takich charyzmatach, nawet w czasach poapostolskich, czytamy w niektórych żywotach świętych. Święty przepowiadał, a następnie cuda się działy. Święty nie uzdrawiał na stadionach od 15.00 do 17.30 i święty nie czynił widowiskowych cudów na żądanie. Cuda, jeżeli miały miejsce, bo nie zawsze miały, służyły po prostu potwierdzeniu prawdziwości głoszonej religii czyli religii katolickiej.

 

[9] Diekamp-Jüssen, Katholische Dogmatik, Will 2012, 666.

[10] Tekst polski za Św. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, Tom 14, Nowe Prawo i Łaska (1-2; Q. 106-114). Przetłumaczył i w objaśnienia i skorowidze zaopatrzył o. Roman Kostecki, O.P., Londyn: Veritas 1973. Korzystamy tutaj w wersji pdf dostępnej w internecie. Jak już zauważyliśmy w innym miejscu, redakcja ani tym przekładem, ani wydaniem zachwycona nie jest. Ale jest to jedyne całościowe wydanie Sumy po polsku oraz jest darmowo dostępne w internecie, więc nie będziemy aż tak wybrzydzać, tylko cytować.

[11] Św. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, Tom 14, Nowe Prawo i Łaska (1-2; Q. 106-114), 100. Dla większej przejrzystości tekstu, którego nie może wpisać ze względów czasowych w całości, podawać będziemy źródła cytatów św. Tomasza za pomocą cyfr rzymskich I-VI etc., by umożliwić zainteresowanym ich identyfikację.

V Summ theol. 1a – 2ae, q. 111, a. 1.

Nasze subskrypcje

Miesięczna

Indywidualna

29,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Roczna

Indywidualna

299 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subkskrybuj

Rodzinna miesięczna

Do 6 osób

49,90 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Rodzinna roczna

Do 6 osób

499 zł

7 dniowy bezpłatny okres próbny
Subskrybuj

Przelewem za 3 Miesiące

Indywidualna

90,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj

Przelewem za 6 Miesiący

Indywidualna

180,00 zł

Ustaje automatycznie, przełączenie przez administratora
Subskrybuj
error: Content is protected !!
×
×

Koszyk

%d bloggers like this: